Burmistrzowie Cieszyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ratusz w Cieszynie – siedziba burmistrza

Pierwsza wzmianka o burmistrzu Cieszyna pochodzi z 1387 roku. Przewodniczył obradom rady miejskiej. Do XVI wieku nie otrzymywał za pełnienie tej funkcji żadnych poborów. Gdy na początku XVII wieku wprowadzono urząd prymatora, pozycja burmistrza uległa osłabieniu. Nie zmienił tej sytuacji fakt likwidacji urzędu prymatora w 1712 roku. Dopiero po 1848 roku burmistrz jako przedstawiciel lokalnego samorządu zaczął odgrywać ważniejszą rolę.

Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.Artur Gabrisch (ur. 26 lutego 1881 w Cieszynie, zm. 2 grudnia 1963 w Wiedniu) – niemiecki działacz samorządowy na Śląsku Cieszyńskim, dwukrotny zastępca burmistrza Cieszyna w II RP, a później komisaryczny burmistrz miasta od września do października 1939, senator I kadencji.

W latach 1945–1990 urząd burmistrza Cieszyna nie istniał. Jednak prezydent miasta z lat 1945–1950, przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej z lat 1950–1973 oraz Naczelnicy Miasta z lat 1973–1990 występują w literaturze przedmiotu na listach cieszyńskich burmistrzów ze względu na zbliżone kompetencje. Stanowisko burmistrza przywrócone zostało ponownie w 1990 roku.

Alojzy Kaufmann (ur. 3 października 1772 r. w Widnawie - zm. 23 lipca 1847 r. w Cieszynie) - prawnik morawskiego pochodzenia, długoletni burmistrz Cieszyna, autor monumentalnej Kroniki miasta Cieszyna (niem. Gedenkbuch der Stadt Teschen).Cieszyn (czes. Těšín, niem. Teschen, łac. Tessin) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, którego władz jest siedzibą. Leży na Pogórzu Śląskim, nad Olzą. Współczesne administracyjne pojęcie „miasto Cieszyn” odnosi się do prawobrzeżnej części, stanowiącego pod względem przestrzennym i społecznym jedną całość, ośrodka miejskiego, którego część lewobrzeżna należy do Czech i nosi oficjalną nazwę „Czeski Cieszyn”.

Za panowania Piastów (1387–1653)[ | edytuj kod]

Urząd burmistrza pojawił się w Cieszynie w drugiej połowie XIV wieku. Jeszcze w 1361 roku w dokumentach pojawia się Piotr, wójt Cieszyna. W 1364 roku Cieszyn przeszedł na prawo magdeburskie, czego efektem było wykształcenie się organów samorządowych (w tym m.in. urzędu burmistrza). Pierwszym znanym burmistrzem był Mikołaj Giseler, figurujący na dokumencie z 1387 roku. Dokument ten jednak nie zachował się nawet w regestrze. Pierwszym potwierdzonym źródłowo burmistrzem Cieszyna jest Mikołaj Kecherle, piastujący swój urząd w 1481 roku.

Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Burmistrz (śrwniem. burc-meister lub burger-meister „zwierzchnik gminy miejskiej lub wiejskiej”) – w wielu krajach najwyższy rangą urzędnik władz lokalnych np. miasta lub gminy.

Burmistrz przewodniczył obradom rady miasta – oprócz niego brali w nich udział rajcy (w Cieszynie było ich czterech), ławnicy i pisarz miejski. Z reguły burmistrzem zostawał kupiec lub rzemieślnik, będący obywatelem danego miasta, dodatkowo legitymującym się prawym pochodzeniem. Do końca XVI wieku burmistrz z racji sprawowanej funkcji nie otrzymywał żadnych poborów. Otrzymywali jednak pewne przywileje finansowe – w 1513 roku książę Kazimierz II uwolnił burmistrza i radców od wszelkich danin na rzecz miasta, szosu, strażowego i innych powinności; mieli płacić tylko podatki królewskie i książęce. Książę Wacław III Adam wyznaczył im wynagrodzenie. Za panowania tego księcia po raz pierwszy burmistrz Cieszyna został podniesiony do stanu szlacheckiego – był nim Andrzej Kecherle. Na przełomie XVI i XVII wieku czterech burmistrzów pochodziło z rodziny Franczków – Jakub (1555, 1556–1557, 1564–1565, 1568–1569), Jakub młodszy (1582–1584), Mikołaj (1598, 1603–1607) i Wacław (1599). Był to jedyny przypadek w dziejach miasta, by aż tylu burmistrzów należało do jednej rodziny.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.Wacław III Adam, w starszej literaturze Wacław II Adam (ur. w grudniu 1524, zm. 4 listopada 1579) – książę cieszyński w latach 1528-1579, od 1545 samodzielnie, od 1560 rezygnacja z Frysztatu, od 1565 z Bielska (przekazane synowi).

Upadek urzędu burmistrza datuje się na początek XVII wieku. Za panowania księcia Adama Wacława pojawił się urząd prymatora, który z ramienia władz państwowych sprawował funkcję kontrolną nad samorządem i stał wyżej od burmistrza. Nieraz prymatorami zostawali dawni burmistrzowie. W drugiej połowie XVII wieku inwokacja w księgach sądowych brzmiała Prymator, burmistrz i rada miasta Cieszyna (zamiast wcześniejszej wersji – My burmistrz i rada miasta Cieszyna).

Księstwo Cieszyńskie (łac. Ducatus Tessinensis, niem. Herzogtum Teschen, czes. Těšínské knížectví) – śląskie księstwo ze stolicą w Cieszynie, istniejące w latach 1290-1918. W latach 1290-1653 znajdowało się pod panowaniem miejscowej linii Piastów. W 1653 roku przeszło pod panowanie Habsburgów. Od 1722 roku książęta cieszyńscy pochodzili z dynastii książąt lotaryńskich, w latach 1767-1822 z dynastii Wettynów, a od 1822 do 1918 roku z dynastii Habsburgów lotaryńskich.Rada narodowa – terenowy organ władzy państwowej w PRL. Zgodnie z Konstytucją z 1952 roku były wybieralnymi na 3 lata organami w gminach, miastach, dzielnicach większych miast, powiatach i województwach. Rady narodowe poszczególnych szczebli wybierały swoje prezydia i były zależne od rad wyższego szczebla.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Habsburscy książęta cieszyńscy. Związki Śląska Cieszyńskiego z Habsburgami sięgają początków XVI w., kiedy to w 1526 r. wyszli oni zwycięsko z walki o koronę Czech i Węgier. W tym czasie Księstwo Cieszyńskie było niepodzielnym lennem należącym do ziem Korony Św. Wacława, czyli Królestwa Czeskiego.
Inwokacja (łac. invocatio - wezwanie) – rozbudowana apostrofa, otwierająca utwór literacki, zazwyczaj poemat epicki, w której zwykle autor zwraca się do muzy, bóstwa lub duchowego patrona z prośbą o natchnienie, pomoc w tworzeniu dzieła.
Ludwik Ernest Alojzy Klucki (ur. 16 stycznia 1801 w Hranicach, zm. 5 marca 1877 w Cieszynie) - prawnik, burmistrz Cieszyna w latach 1851-1861, polski działacz narodowy.
Ratusz w Cieszynie - zabytkowy ratusz cieszyński, znajdujący się w narożniku południowej pierzei Rynku i ul. Srebrnej.
Leopold Innocenty Nepomucen Polzer (ur. 15 października 1697 w Cieszynie, zm. 5 stycznia 1753 w Cieszynie) - prawnik, burmistrz Cieszyna w latach 1735-1760, założyciel Latinae Sodalitatis Teschini, historyk-amator, dziadek Leopolda Szersznika.
Jan Michejda (ur. 18 lipca 1853 w Olbrachcicach, zm. 14 maja 1927 w okolicach Skoczowa) - prawnik, polski działacz narodowy, burmistrz miasta Cieszyn.
Franciszek Popiołek (ur. 1 kwietnia 1868 w Czułowie k. Krakowa, zm. 23 października 1960 w Krakowie) - polski nauczyciel i historyk związany ze Śląskiem Cieszyńskim.

Reklama