Bulawayo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bulawayomiasto w Zimbabwe, drugie pod względem liczby ludności miasto tego kraju. Szacuje się, że ma około 653 tys. mieszkańców (2010). Położone w południowo-zachodniej części kraju w regionie Matabele, na wysokości 1360 m n.p.m., około 320 km od stolicy kraju Harare. Ośrodek administracyjny regionu Matabeleland North. Większość mieszkańców należy do grupy etnicznej Ndebele.

Katima Mulilo - miasto w Namibii; stolica okręgu Caprivi; 29 018 mieszkańców (2013). Przemysł spożywczy. Ośrodek separatystów chcących uniezależnić się od rządu w Windhuku.AmaZulu Bulawayo - zimbabwejski klub piłkarski mający swoją siedzibę w Bulawayo. W klubie gra spora część zawodników reprezentacji Zimbabwe.

Nazwa miasta pochodzi od słowa gubuluwayo, które w języku ndebele oznacza „miejsce masakry”. Nawiązuje ona do wydarzeń z lat 30. XIX wieku z okresu formowania się państwa plemiennego Ndebele za czasów wodza Mzilikazi. Miasto powstało w 1871 jako osada, tzw. kraal, wodza plemiennego Lobenguli, syna Mzilikazi. W 1888 Lobengula spotkał się z Brytyjczykiem Cecilem Rhodesem, który podjął się zadania kolonizacji tej części Afryki w imieniu Wielkiej Brytanii. W 1893 na skutek licznych nieporozumień doszło do starć między wojskiem brytyjskim a wojownikami Ndebele. 4 listopada 1894 Bulawayo zostało zajęte przez Brytyjczyków. Wcześniej jednak osada została prawie całkowicie spalona, a wódz Lobengula uciekł na północ, gdzie umarł na ospę. Przez kolejna lata było ośrodkiem oporu ludu Ndebele przeciwko wojskom kolonialnym, m.in. w 1896. Ostatecznie jednak w mieście osiedlili się Europejczycy, sprowadzeni przez Brytyjską Kompanię Południowoafrykańską.

Matabele (także: Ndebele, Ndebele Północni) - grupa etniczna w Zimbabwe, należąca do ludów Bantu. W 1992 roku ich liczebność wynosiła 1,6 mln. osób. Posługują się językiem ndebele północnym, będącym historycznym dialektem języka zulu. Do ich tradycyjnych zajęć zalicza się rolnictwo i pasterstwo. Struktura społeczna opiera się na rodach patrylinearnych. W XIX wieku Matabele stworzyli własne państwo Matabeleland.Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.

W 1898 do Bulawayo doprowadzona została kolej, która miała połączyć Kapsztad z Kairem. Druga linia kolejowa połączyła Bulawayo z północno-zachodnią częścią kraju, do Wodospadów Wiktorii oraz zagłębia miedziowego w Rodezji Północnej (dzisiejszej Zambii).

W 1943 Bulawayo otrzymało prawa miejskie. Rozwinęło się jako ważny ośrodek przemysłowy (przemysł ciężki, spożywczy) oraz węzeł komunikacyjny kraju. Po uzyskaniu niepodległości przez Zimbabwe w 1980 konflikt między ludem Ndebele a ludem Szona doprowadził do krwawych porachunków w tym regionie aż do podpisania porozumienia w 1988 r.

Rodezja Północna – brytyjski protektorat w południowej Afryce, istniała w latach 1924–53 – wcześniej wchodziła w skład terytorium Rodezji. W latach 1953–63 wchodziła w skład brytyjskiej Federacji Rodezji i Niasy. Po jej rozwiązaniu ogłosiła się niepodległym państwem o nazwie Zambia.Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

W mieście zachowały się liczne przykłady stylu kolonialnego, m.in. budynek dworca kolejowego i ratusza. Znajdują się tu dwa muzea: muzeum historii naturalnej, gromadzący okazy miejscowej flory i fauny, oraz muzeum kolejnictwa. W okolicach Bulawayo znajdują się dwa parki narodowe: Matobo i Hwange.

Brytyjska Kompania Południowoafrykańska (ang. British South Africa Company) – brytyjska kompania handlowa, założona w 1889 roku przez Cecila Rhodesa poprzez połączenie Central Search Association i Exploring Company Ltd. po otrzymaniu koncesji od rządu brytyjskiego. Rhodes zakładając Kompanię Południowoafrykańską wzorował się na Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej i miał nadzieję, że umożliwi ona wzmożoną kolonizację i eksploatację ekonomiczną Afryki Południowej, co było częścią "Wyścigu o Afrykę".Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Miasta partnerskie[ | edytuj kod]

  • Wielka Brytania Aberdeen
  • Południowa Afryka Durban
  • Namibia Katima Mulilo
  • Południowa Afryka Polokwane
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • AmaZulu Bulawayo
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Język ndebele północny (matabele, ndebele, isiNdebele, sindebele) – język afrykański z grupy bantu, podgrupy nguni, używany przez lud Matabele w Zimbabwe. Stanowi historyczny dialekt języka zulu, używanego w RPA.Namibia (Republika Namibii, ang. Republic of Namibia, afrik. Republiek van Namibië, niem. Republik Namibia) – państwo w południowo-zachodniej Afryce, leżące nad Oceanem Atlantyckim (długość wybrzeża – 1572 km). Graniczy z Angolą (długość granicy 1376 km), Botswaną (1360 km), RPA (967 km) oraz Zambią (233 km). Do 1968 Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są dwa: 63 i 65.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Ospa prawdziwa, inaczej czarna ospa (łac. Variola vera) – wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu wywoływana przez jedną z dwóch odmian wirusa ospy prawdziwej (variola minor lub variola maior). Okres inkubacji trwa od 7 do 17 dni, średnio 13 dni. Chorobę cechuje śmiertelność u osób szczepionych około 3% (dla najczęściej spotykanej odmiany), a u nieszczepionych średnio 30% (istnieją postacie choroby o śmiertelności szacowanej na 95%).
    Wodospady Wiktorii – wodospady na rzece Zambezi, na granicy Zimbabwe i Zambii. Przed przybyciem Europejczyków na te tereny zwane były Mosi-oa-Tunya, co w języku lokalnego plemienia Kololo oznacza Mgła, która grzmi.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Zimbabwe, Republika Zimbabwe (Republic of Zimbabwe), dawniej Rodezja – państwo położone w południowej Afryce. Jego stolicą jest Harare. Prezydentem kraju jest Robert Mugabe. Około 98% ludności stanowią czarnoskórzy, biali zaś 2%.

    Reklama