Brzeg (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Brzeg  (łac. Alta Ripa, niem. Brieg , cz. Břeh, dś. Brig, śl. Brzeg, Brzyg) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, siedziba powiatu brzeskiego. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na skraju Równiny Grodkowskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.

Piast (łac. Past Ckosisconis, Pazt filius Chosisconisu, także Piast Kołodziej, Piast Oracz) – legendarny protoplasta dynastii Piastów; ojciec Siemowita, mąż Rzepichy.Matthäus Merian der Ältere (starszy) (ur. 22 września 1593 w Bazylei, zm. 19 czerwca 1650 w Bad Schwalbach k. Wiesbaden) – rytownik pochodzenia szwajcarskiego, działający głównie w Niemczech.

Przez miasto przepływa Odra.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 31 grudnia 2017 roku było zamieszkane przez 36 110 mieszkańców.

Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Położenie
  • 1.2 Środowisko naturalne
  • 1.3 Podział miasta
  • 2 Nazwa
  • 3 Historia
  • 3.1 Historyczna legenda lokacji
  • 3.2 Średniowiecze
  • 3.3 XVI–XX wiek
  • 3.4 II wojna światowa
  • 3.5 Polska Ludowa
  • 3.6 III Rzeczpospolita
  • 4 Demografia
  • 4.1 Liczba mieszkańców miasta
  • 4.2 Piramida wieku mieszkańców Brzegu w 2014 roku
  • 5 Zabytki
  • 6 Pomniki przyrody
  • 7 Gospodarka
  • 8 Przedsiębiorstwa
  • 9 Transport
  • 9.1 Transport drogowy
  • 9.2 Transport kolejowy
  • 9.3 Komunikacja miejska
  • 9.4 Lądowisko
  • 10 Oświata
  • 11 Kultura
  • 11.1 Brzeskie Centrum Kultury
  • 11.2 Brzeskie imprezy kulturalne i festiwale
  • 11.3 Instytucje kulturalne
  • 11.4 Zespoły muzyczne
  • 12 Media lokalne
  • 12.1 Prasa
  • 12.2 Radio
  • 12.3 Portale
  • 13 Religia
  • 13.1 Wspólnoty wyznaniowe
  • 13.1.1 Kościół rzymskokatolicki
  • 13.1.2 Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
  • 13.1.3 Kościół Zielonoświątkowy w RP
  • 13.1.4 Świadkowie Jehowy
  • 13.2 Cmentarze
  • 13.3 Nieczynne obiekty sakralne
  • 14 Sport
  • 15 Polityka
  • 15.1 Rada Miejska
  • 16 Współpraca międzynarodowa
  • 17 Sąsiednie gminy
  • 18 Ludzie związani z Brzegiem
  • 18.1 Honorowi Obywatele Miasta
  • 19 Zobacz też
  • 20 Uwagi
  • 21 Przypisy
  • 22 Bibliografia
  • 23 Linki zewnętrzne
  • Geografia[ | edytuj kod]

    Położenie[ | edytuj kod]

    Brzeg jest położony w zachodniej części województwa opolskiego nad Odrą, we wschodniej części Równiny Grodkowskiej. Jest gminą miejską, stanowi siedzibę powiatu brzeskiego.

    Fryderyk II Wielki, Friedrich II von Hohenzollern (ur. 24 stycznia 1712 w Berlinie, zm. 17 sierpnia 1786 w Poczdamie) – król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich.Poniedziałek – polski obyczajowy film sensacyjny wyreżyserowany przez Witolda Adamka (debiut reżyserski) z 1998 roku.

    Środowisko naturalne[ | edytuj kod]

    W Brzegu panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,5 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Brzegu wynoszą 566 mm. Dominują wiatry zachodnie.

    Podział miasta[ | edytuj kod]

    Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju częściami Brzegu są:

    Droga krajowa – jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, która jest rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego.Droga wojewódzka nr 401 (DW401) – droga wojewódzka o długości 41 km, łącząca Żłobiznę koło Brzegu z Pakosławicami niedaleko Nysy. Trasa ta leży na obszarze województwa opolskiego i przebiega przez teren powiatów brzeskiego i nyskiego.
  • Brygidki
  • Czerwone Koszary
  • Parkowa Druga
  • Rataje
  • Zacisze
  • W mieście znajdują się również osiedla:

  • os. Cztery Korony
  • os. Westerplatte
  • os. Wolności
  • os. Tęczowe
  • os. Tivoli
  • Nazwa[ | edytuj kod]

    Nazwa Brzeg wśród innych nazw miejscowości śląskich w wydanym w języku polskim w Berlinie urzędowym dokumencie pruskim z 1750 roku

    Nazwa miasta pochodzi od polskiej nazwy na brzeg rzeki. Niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku, wydanym w 1888 roku we Wrocławiu, wymienia trzy nazwy miasta zanotowane w dokumentach z 1178 roku Berega, Brega oraz polską Brzeg podając ich znaczenie Stadt auf dem hohen Ufer – miasto nad wysokim brzegiem.

    Jerzy II brzeski (Jerzy II Wspaniały), (ur. 18 lipca 1523 w Legnicy zm. 7 maja 1586 w Brzegu) – syn Fryderyka II legnickiego i Zofii Hohenzollern, przedstawiciel śląskiej gałęzi dynastii Piastów.Wałbrzych (niem. Waldenburg, śl-niem. Walmbrig, Walmbrich, czes. Valdenburk, Valbřich) – miasto na prawach powiatu na południowym zachodzie Polski, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu wałbrzyskiego. Miasto leży na Pogórzu Zachodniosudeckim i w Sudetach Środkowych, nad rzeką Pełcznicą, historycznie na Dolnym Śląsku. Dawna stolica województwa wałbrzyskiego. Według danych z 31 grudnia 2011 r. miasto miało 119 955 mieszkańców.

    Miejscowość wymieniona została w łacińskim dokumencie z 1250 roku, wydanym przez kancelarię księcia Henryka III Białego, gdzie miasto zanotowano po łacinie – Alta ripa, którą Colmar Grünhagen (edytor publikujący dokumenty brzeskie) przetłumaczył: Der alte name fur Brieg, im Slawischen wyssoki brzeg, czyli po polsku Stara nazwa Brzegu, w języku słowiańskim Wysoki Brzeg. Ta łacińska nazwa pojawia się wielokrotnie w średniowiecznych dokumentach związanych z miastem.

    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.

    W łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej w latach 1295–1305 za czasów biskupa Henryka z Wierzbna, miejscowość wymieniona została w zlatynizowanej formie Brega. W dziele Matthäusa Meriana Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae z 1650 roku, miasto zanotowane jest pod dwiema nazwami Brig oraz Briegk.

    Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Brzegu – zabytkowy dawny kościół franciszkański znajdujący się w Brzegu, w województwie opolskim.Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska konserwatywna partia polityczna, założona na kongresie 29 maja 2001, zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001 (pierwszy komitet lokalny PiS powstał już 22 marca 2001). Powołana została przez braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich, na fali popularności uzyskanej przez Lecha podczas sprawowania przez niego funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie AWS. Deklarowana ideologia partii stanowi połączenie konserwatyzmu i chrześcijańskiej demokracji. W latach 2005–2007 Prawo i Sprawiedliwość sprawowało władzę, tworząc rząd Kazimierza Marcinkiewicza i rząd Jarosława Kaczyńskiego (od 2006 do 2007 w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin, do 2006 i w schyłkowym okresie w 2007 rząd mniejszościowy). W latach 2005–2010 wysunięty przez PiS Lech Kaczyński (do 2006 członek partii) sprawował urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo i Sprawiedliwość należy do grupy Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy w Parlamencie Europejskim oraz do działającej obok niej międzynarodowej organizacji Sojusz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.

    W pruskim urzędowym dokumencie z 1750 roku, wydanym języku polskim w Berlinie przez Fryderyka Wielkiego, miasto zostało wymienione pośród innych śląskich miejscowości jako Brzeg. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, wydany w latach 1880–1904, podaje polską nazwę miejscowości Brzeg oraz niemiecką Brieg.

    Nazwę Brzeg w książce Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej, wydanej w Głogówku w 1847 roku, wymienia śląski pisarz Józef Lompa. Polską nazwę Brzeg oraz niemiecką Brieg wymienia również śląski pisarz Konstanty Damrot w książce o nazewnictwie miejscowym na Śląsku, powstałej w 1896 roku. Damrot podaje także starszą nazwę miejscowości, pochodzącą z łacińskiego dokumentu z roku 1234 Visoke breg (pol. Wisokibrzeg) (Wissokembreghe).

    Pan Tadeusz – pełnometrażowy film fabularny na motywach poematu Adama Mickiewicza Pan Tadeusz w reżyserii Andrzeja Wajdy zrealizowany w 1999 r.Zakłady Piwowarskie Głubczyce S.A. Browar w Brzegu - nieczynny browar przemysłowy w Brzegu. Do 2008 roku zakład należał do grupy piwowarskiej Zakłady Piwowarskie Głubczyce


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]




    Warto wiedzieć że... beta

    Johannes Boese, także Johannes Böse (ur. 27 grudnia 1856 w Ostrogu, powiat Racibórz, od 1927 dzielnica Raciborza, zm. 20 kwietnia 1917 w Berlinie - niemiecki rzeźbiarz i profesor.
    Gastronomia (z grec. gaster - "żołądek", nómos - "prawo", "ustawa") – rodzaj działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu otwartych zakładów żywienia zbiorowego (np. restauracji, barów, stołówek itp.). Także sztuka przyrządzania i podawania potraw w oparciu o fachową wiedzę kulinarną. Gastronomia to również wiedza o produktach, ich wartości odżywczej, o racjonalnym przygotowaniu potraw, komponowaniu posiłków, o tradycjach kulinarnych oraz zwyczajach i obyczajach związanych z jedzeniem.
    Parafia Ewangelicko-Augsburska w Brzegu – parafia luterańska w Brzegu, należąca do diecezji katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Jej siedziba mieści się przy ul. Łokietka 9a.
    Konstanty Damrot (Constantin Damroth) ps. Czesław Lubiński (ur. 13 września 1841 w Lublińcu, zm. 5 marca 1895 w Pilchowicach k. Gliwic) – duchowny katolicki, poeta, pisarz i działacz górnośląski.
    Biała Podlaska – miasto na prawach powiatu na wschodzie Polski, w województwie lubelskim, siedziba powiatu bialskiego i gminy Biała Podlaska. Drugie co do wielkości miasto we współczesnej Polsce na ziemiach, które w okresie od 1569 do 1795 r. w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów wchodziły w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego.
    Robert Fiedler (ur. 13 marca 1810 - zm. 1877) – pastor ewangelicki i folklorysta, który pełnił posługę w okolicach Międzyborza.
    Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej (ZOMO) – (czasem można spotkać się z mylną nazwą Zmechanizowane Oddziały Milicji Obywatelskiej lub Zorganizowane Oddziały Milicji Obywatelskiej) oddziały Milicji Obywatelskiej powołane w drugiej połowie 1956 (po Poznańskim Czerwcu) do zaprowadzania porządku w sytuacjach wyjątkowych (dsł.: "likwidacji zbiorowych naruszeń porządku publicznego"), a także do udzielania pomocy ludności w czasie klęsk żywiołowych i ochrony imprez masowych.

    Reklama