Upaniszada Bryhadaranjaka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Bryhadaranjakopaniszad)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Upaniszada Bṛyhadāraṇjaka (dewanagari बृहदारण्यक उपनिषद्, Bṛihadāraṇyaka upaniṣad, pol. Wielka leśna upaniszada) – upaniszada należąca do grupy najstarszych, pochodząca z 700 roku p.n.e. Jej tekst zawiera zakończenie aranjaki w Śatapathabrahmanie (księga XIV ).

Dewanagari (देवनागरी, z sanskr. Devanāgarī; deva "bóg" + nagari) – pismo alfabetyczno-sylabiczne, używane w północnych, zachodnich i środkowych Indiach do zapisu kilkunastu języków z grupy języków indoaryjskich, m.in. sanskrytu, hindi, marathi, nepali.Aranjaki (sanskryt आरण्यक āraṇyaka, teksty pustkowi) – spisana w sanskrycie część kanonicznej literatury wedyjskiej, stanowiąca zbiór tekstów fazy przejściowej, pomiędzy zawierającymi opisy obrzędów ofiarnych Brahmanami, a spekulacjami filozoficznymi Upaniszad.

Naucza o zasadzie ponownych narodzin (punardźanman) w rodzinie zgodnej z rachunkiem zasług i przewinień z poprzedniego wcielenia oraz o procesie wyzwolenia moksza.

przed naszą erą (p.n.e.) − wyrażenie i skrót stosowane w języku polskim, oznaczające datę przed początkiem ery chrześcijańskiej, który wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa. Odpowiada on łacińskiemu skrótowi AC, czyli ante Christum lub angielskiemu B.C. lub BC, czyli before Christ (pol. "przed Chrystusem").Upaniszady (dewanagari उपनिषद्, trl. Upaniṣad, ang. Upanishads) – najpóźniejsze, bo pochodzące z VIII-III w. p.n.e., teksty, należące do wedyjskiego objawienia (śruti) o treści religijno-filozoficznej. Stanowią kontynuację filozofii spekulatywnej brahman, rozwinęły m.in. doktrynę brahmana, atmana, transmigracji (samsara), karmana. Znanych jest ponad 200 upaniszad. Nadal powstają nowe w czasach współczesnych.

Przekłady polskie[ | edytuj kod]

  • Stanisław Franciszek Michalski (fragmenty), w: Upaniszady. Wiedza tajemna Wed indyjskich, wyd. I, Ultima Thule, Warszawa - Kraków 1913, s. 1-28; (wyd. II, 1924; wyd. III popr., 1929).
  • Marta Kudelska (kompletny), w: Upaniszady, wyd. I, Oficyna Literacka, Kraków 1998, ​ISBN 83-7124-097-X​, s. 179-275 (wyd. II, popr. i uzup., Wyd. UJ, Kraków 2006, ​ISBN 978-83-233-1912-2​).
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Brhadaranyaka-Upanisad (Brhadaranyakopanisad), Kanva recension with the commentary ascribed to Samkara (ang.). [dostęp 16 stycznia 2009]. [zarchiwizowane z [1] tego adresu] (4 czerwca 2011)].
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Upanisads, Oxford World's Classics, Oxford, New York: Oxford University Press, 15 czerwca 2008, ISBN 978-0-19-954025-9 [dostęp 2021-05-30].
    2. Eugeniusz Słuszkiewicz: Pradzieje i legendy Indii. Wyd. 1. Warszawa: Iskry, 1980, s. 300-303. ISBN 83-207-0122-8.; Eugeniusz Słuszkiewicz: Pradzieje i legendy Indii. Wyd. 2 popr. i uzup.. Warszawa: Dialog, 2001, s. 266-267. ISBN 83-207-0122-8.
    3. Georg Feuerstein: Joga - Encyklopedia. Maria Kużniak (tłum.). Wyd. 1. Poznań: Wydawnictwo BRAMA, 2004, s. 59. ISBN 83-914652-5-X.
    Karma (lub karman, sanskr. कर्म, pali. kamma, chiń. 業 yè, kor. 업 ǒp; jap. gō; wiet. nghiệp) – w buddyzmie, hinduizmie i innych religiach dharmicznych jest to przyczyna - rozumiana w sensie prawa przyczyny i skutku.Georg Feuerstein (ur. 27 maja 1947, zm. 25 sierpnia 2012) – niemiecki filozof (doktorat), historyk religii i indolog zamieszkały w Kanadzie, specjalizujący się w tematyce hinduistycznej.




    Reklama