Briologia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Briologia (gr. bryon – mech, logos – nauka) – nauka o mszakach (czyli o glewikach, wątrobowcach i mchach), jeden z działów botaniki.

Mchy (Bryophyta) – gromada roślin telomowych obejmująca małe, osiągające od 1 do 10 cm wysokości organizmy, przeważnie żyjące skupiskowo w ocienionych i wilgotnych miejscach. Nie wykształcają one prawdziwych liści, łodyg czy korzeni, zamiast nich posiadają listki (mikrofile), łodyżki oraz chwytniki, spełniające podobne funkcje, lecz mające odmienną budowę. W rozwoju mchów wyróżnia się dwa następujące po sobie pokolenia: płciowe (gametofit) wytwarzające gametangia (plemnie i rodnie) oraz bezpłciowe (sporofit) wytwarzające zarodniki.John Ray (właśc. Wray) (ur. w 1628, zm. w 1705) – przyrodnik i przez jakiś czas duchowny anglikański. Urodzony w rodzinie kowala, skończył Uniwersytet Cambridge i przyjął święcenia, ale w 1662 roku zrezygnował ze stanu duchownego i bez reszty poświęcił się swej prawdziwej pasji - przyrodoznawstwu.

Historia[ | edytuj kod]

Strona tytułowa dzieła Hedwiga „Species muscorum”.

Mimo że pierwsze naukowe opisy mchów sporządzali na początku XVII wieku Johann Dillen i Kasimir Schmidel, a klasyfikował je w systemie organizmów żywych już John Ray, to jednak Johann Hedwig uważany jest za ojca briologii. Za początek badań briologicznych uważany jest rok 1782 kiedy to ukazała się jego publikacja „Fundamentum historiae muscorum”. Hedwig rozpoczął badania mikroskopowe mchów, opisał ich organy płciowe i zdefiniował tę grupę roślin. Data opublikowania (1801) jego dzieła „Species muscorum” jest graniczną, od której uznaje się opisy i nazwy gatunków mszaków za ważne zgodnie z Międzynarodowym Kodeksem Nomenklatury Botanicznej. W 1789 Antoine Laurent de Jussieu opisał wątrobowce jako odrębną grupę systematyczną. W 1821 Samuel Frederick Gray wprowadził nazwę Bryophyta oznaczającą takson obejmujący mchy i wątrobowce. W połowie XIX wieku Wilhelm Hofmeister potwierdził istnienie u mszaków organów płciowych i opisach ich przemianę pokoleń. Od końca XIX wieku następuje intensywny rozwój badań nad systematyką mszaków, ich ekologią, morfologią i anatomią, fizjologią i cytologią.

Botanika (biologia roślin; gr. botanē = zieleń, owoc, roślina) – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 95. ISBN 83-214-1305-6.
  2. J. Mickiewicz, D. Sobotka: Zarys briologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 7-13.
  3. International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code) (ang.). International Association for Plant Taxonomy. [dostęp 2013-01-30].
Wilhelm Friedrich Benedikt Hofmeister (ur. 18 maja 1824 w Lipsku, zm. 12 stycznia 1877 w Lindenau) – niemiecki biolog i botanik. W 1851 roku opublikował pracę, w której opisał przemianę pokoleń u roślin. W 1863 otrzymał katedrę na Uniwersytecie w Heidelbergu, od 1872 profesor na Uniwersytecie w Hamburgu.Johann Jakob Dillenius lub Dillen (ur. 1684 w Darmstadt, zm. 7 kwietnia 1747 w Oksfordzie) – niemiecki botanik i mykolog.




Warto wiedzieć że... beta

Glewiki (Anthocerotophyta) – dawniej klasa roślin pod nazwą Anthoceropsida zaliczana do gromady mszaków. Od kiedy poznano parafiletyczny charakter mszaków, glewiki traktowane są jako oddzielna gromada. Najbardziej prymitywna grupa mszaków licząca około 100 gatunków (w Polsce występuje 5).
Mszaki grupa roślin, charakteryzujących się przemianą pokoleń z dominacją gametofitu. Według wcześniejszych klasyfikacji, mszaki były wyróżniane jako gromada Bryophyta, obejmująca trzy klasy: glewiki, wątrobowce oraz mchy. Obecnie mszaki nie stanowią jednostki taksonomicznej. Dział botaniki badający mszaki to briologia.
Przemiana pokoleń - cykl życiowy organizmu, w którym pokolenie rozmnażające się płciowo występuje na przemian z pokoleniem rozmnażającym się bezpłciowo. Przemiana pokoleń jest zjawiskiem charakterystycznym dla wielu glonów i grzybów, a także dla wszystkich roślin wyższych. Występuje też u zwierząt wielokomórkowych w postaci przemiany regularnej lub nieregularnej przemiany homofazowej metageneza oraz pierwotniaków (przemiana heterofazowa lub homofazowa).
Biblioteka Narodowa Łotwy (łot. Latvijas Nacionālā bibliotēka (LNB)) – łotewska biblioteka narodowa z siedzibą w Rydze, narodowa instytucja kultury podlegająca Ministerstwu Kultury, założona jako Państwowa Biblioteka Łotwy w 1919 roku, po włączeniu Łotwy w skład ZSRR, działała jako Biblioteka Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej a po odzyskaniu niepodległości, od 1992 roku, funkcjonuje jako Biblioteka Narodowa Łotwy.
Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

Reklama