Brimstone (pocisk rakietowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Brimstone (ang. archaizm siarka) – brytyjski kierowany pocisk rakietowy klasy powietrze-ziemia przeznaczony do niszczenia celów opancerzonych opracowany przez MBDA.

Eurofighter Typhoon (pol. Europejski myśliwiec Tajfun, także "EF-2000") – dwusilnikowy myśliwiec wielozadaniowy zbudowany w układzie kaczki przez konsorcjum trzech europejskich producentów lotniczych – Alenia Aeronautica, BAE Systems i EADS – współpracujących w ramach holdingu Eurofighter GmbH założonego w 1983 roku. Projekt budowy i wyposażenia samolotu jest zarządzany przez agencję NETMA (NATO Eurofighter and Tornado Management Agency). Projekt samolotu jest podobny do opracowanych w tym samym okresie myśliwców generacji 4,5 – francuskiego Dassault Rafale i szwedzkiego Saab JAS 39 Gripen.MBDA – europejski koncern zbrojeniowy specjalizujący się w produkcji broni rakietowej. Koncern powstał w 2001 roku z połączenia Aérospatiale-Matra Missiles (EADS), działu rakietowego Alenia Marconi Systems oraz Matra BAe Dynamics. W 2003 roku koncern zatrudniał 10,000 pracowników a w 2005 roku jej przychody osiągnęły €3 mld.

Brimstone jest podobny zewnętrznie do amerykańskiego AGM-114 Hellfire i został zaprojektowany w celu spełnienia wymagań RAF-u na przeciwpancerny pocisk dalekiego zasięgu zdolnego do atakowania pojazdów opancerzonych z bezpiecznej odległości, który miałby zastąpić w tej roli bombę kasetową BL755. Wymagania na taki pocisk zostały opracowane na podstawie doświadczeń wyniesionych przez brytyjskie siły zbrojne z wojny w Zatoce Perskiej. Kontrakt na budowę pocisku przyznano 7 listopada 1996 firmie General Electric, która obecnie stanowi część MBDA.

AGM-114 Hellfire – akronim nazwy angielskiej Helicopter launched fire-and-forget – śmigłowcowy pocisk typu wystrzel i zapomnij (Hellfire oznacza również ogień piekielny). Amerykański kierowany pocisk rakietowy klasy powietrze-ziemia (AGMAir-to-Ground Missile) zaprojektowany do niszczenia celów opancerzonych oraz innych celów jednostkowych, wystrzeliwany ze stanowisk ukrytych przed ostrzałem nieprzyjaciela, również bez bezpośredniej widoczności celu. Pocisk Hellfire jest naprowadzany głównie wiązką laserową, ale możliwe jest zastosowanie także innych modułów naprowadzających. Głównym zastosowaniem pocisku jest rażenie silnie opancerzonych celów, głównie czołgów, po wystrzeleniu go z wyrzutni zamontowanych na śmigłowcach, ale także samolotach (C-130 Hercules), bezzałogowych aparatach latających i pojazdach naziemnych (Humvee). Zasięg rażenia pocisku AGM-114 jest najdłuższy ze wszystkich używanych przez armię amerykańską pocisków tego typu.I wojna w Zatoce Perskiej – konflikt zbrojny zapoczątkowany 2 sierpnia 1990 roku zbrojnym najazdem Iraku na Kuwejt, zakończony wyzwoleniem Kuwejtu przez międzynarodową koalicję wiosną 1991 roku, w ramach wojskowej operacji Desert Storm („Pustynna Burza”).

Pocisk Brimstone posiada zdolność wystrzel i zapomnij umożliwiającą przesłanie danych o celu z komputera pokładowego przenoszącego go samolotu i samonaprowadzanie po odpaleniu. Pocisk jest programowany do wykonywania precyzyjnych misji polegających na odnajdowaniu, przy pomocy własnego pracującego na częstotliwości 94 GHz radaru, określonych celów na zadanym obszarze, również w pobliżu jednostek sprzymierzonych, oraz samozniszczenia w przypadku nieodnalezienia odpowiedniego celu. Zapisanie danych o celu odbywa się poprzez namierzenie celu, zidentyfikowanie go i przesłanie informacji z biblioteki obrazów radarowych o jego wyglądzie. Radar pocisku umożliwia rozpoznanie celu z dużą dokładnością, dlatego możliwe jest zaprogramowanie ataku na określony typ celów np. czołg T-72, a także dla uzyskania najlepszego efektu, w określone jego miejsce. Dane o obszarze w którym znajdują się potencjalne cele ataku są przekazywane z samolotów E-8 Joint STARS lub od wojsk lądowych. Przed wystrzeleniem pocisku komputer pokładowy samolotu wprowadza do jego pamięci także wstępne dane o obszarze ataku, do którego przy pomocy bezwładnościowego systemu nawigacyjnego INS kieruje się pocisk. W określonej odległości od celu następuje uruchomienie radaru pocisku i rozpoczyna się aktywne wyszukiwanie celu. Radar przeszukuje powierzchnię gruntu wzdłuż zaprogramowanego toru lotu porównując sygnał z zapisanym w pamięci wzorcem celu i odrzucając inne podobne obiekty takie jak samochody, autobusy, budynki, itp.

Nawigacja inercyjna, nawigacja bezwładnościowa, nawigacja inercjalna – nawigacja polegająca na pomiarze przyśpieszeń działających na obiekt oraz prędkości kątowych w celu określenia jego orientacji i położenia (jako nawigacja zliczeniowa). Najczęściej stosowana jest do pomiaru orientacji obiektów nieposiadających innych punktów odniesienia (np. wielopunktowego kontaktu z podłożem). Urządzenia tego typu są szeroko używane do stabilizacji, między innymi, statków wodnych, powietrznych i kosmicznych, platform stabilizowanych, platform balansujących (np. Segway HT).Fire-and-forget (z ang. „odpal i zapomnij”) – określenie pocisków rakietowych samonaprowadzających się na cel. W broni tego rodzaju wystarczy tylko namierzyć cel i nacisnąć spust. Pocisk będzie automatycznie zmieniał trajektorię lotu tak, aby dokładnie trafić w cel. Odbywa się to bez udziału człowieka i systemów obiektu, z którego odpalono pocisk.

Pomimo zasięgu pocisku wynoszącego 12 km typową odległością od celu z jakiej jest odpalany jest 8 km. Moment załączenia radaru może być zaprogramowany w taki sposób, że zacznie on poszukiwania dopiero po osiągnięciu określonej pozycji, co zabezpiecza własne wojska przed niebezpieczeństwem przypadkowego namierzenia. Możliwe jest również wyłączenie namierzania lub atak na namierzony cel dopiero po jego zatwierdzeniu, co ogranicza możliwość trafienia w obiekty cywilne. Zastosowany w pocisku Brimstone system naprowadzający umożliwia trafienie w cel z bardzo dużą precyzją, a głowica bojowa typu tandem (zgodnie z zapewnieniami producenta) zniszczenie każdego współczesnego czołgu, również zabezpieczonego pancerzem reaktywnym.

Pancerz reaktywny (ERA - Explosive Reactive Armour) – pancerz zawierający materiał wybuchowy, aktywnie reagujący na przebijający go pocisk, stosowany na wojskowych pojazdach opancerzonych. Zazwyczaj stanowi opancerzenie dodatkowe, umieszczone w pewnej odległości od pancerza właściwego ekranując go. Istnieją także pancerze reaktywne będące integralną częścią opancerzenia wozu. Pancerz ERA powstał pierwotnie jako zabezpieczenia pojazdów wojskowych przeciw pociskom kumulacyjnym (HEAT).T-72 – czołg konstrukcji radzieckiej wprowadzony na uzbrojenie wojsk radzieckich w początku lat 70. Produkowany w Niżnym Tagilu w Uralskiej Fabryce Wagonów (UWZ). Na wyposażenie Wojska Polskiego wszedł w 1978 roku. Do dziś stanowi podstawowy komponent polskich wojsk pancernych – według danych MON z 1 października 2005 w użyciu jest obecnie 597 takich wozów. ZSRR sprzedał licencje na jego produkcję do kilku krajów (Czechosłowacji, Indii, Jugosławii, Polski). Produkowany był w gliwickim Bumarze. W Polsce występuje w następujących wersjach: T-72M, T-72M1 i T-72M1D. Jego daleko posuniętą modernizacją jest PT-91, których polskie wojska lądowe posiadają 233. Ogółem do połowy lat 90. zbudowano około 20 tysięcy tych czołgów w kilku krajach świata. T-72 używają armie kilkunastu państw. Dla przykładu – Armia Rosyjska posiada 1200 w czynnej służbie i 8000 w rezerwie, Bułgaria – 430, Czechy – 543, Słowacja – 272, Ukraina – 2200, Białoruś – 1200, Indie – 1700, Syria – 1500, Kazachstan – 600, Turkmenistan – 500 (dane na rok 2003).

Pociski przenoszone są na trójprowadnicowych wyrzutniach, z których każda jest podwieszona do jednego węzła uzbrojenia samolotu nosiciela. Mała masa pocisków umożliwia przenoszenie ich dużej liczby i np. Eurofighter Typhoon może na ośmiu węzłach przenieść łącznie 24 pociski Brimstone. Dodatkowo pociski te mogą być wystrzeliwanie w salwach do wielu wybranych przez operatora uzbrojenia celów naraz. Każdy z pocisków leci innym torem w kierunku celu przeszukując inny obszar, więc prawdopodobieństwo trafienia dwóch pocisków w ten sam cel jest minimalne.

Herc (Hz) – jednostka miary częstotliwości w układzie SI (jednostka pochodna układu SI) i w wielu innych, np. CGS, MKS i MKSA. Definiuje się ją jako liczbę cykli na sekundę.McDonell-Douglas AV-8B Harrier II (ang. harrier, pies gończy lub błotniak, ptak drapieżny) i BAe Harrier – amerykańsko-brytyjski samolot rozpoznawczy i bliskiego wsparcia. Unikatową cechą Harriera jest możliwość krótkiego i pionowego startu i lądowania V/STOL. Harrier II jest opracowaną w Stanach Zjednoczonych zmodernizowaną i unowocześnioną wersją samolotu Hawker Siddeley Harrier.

Wykorzystywane przez RAF pociski Brimstone są przenoszone przez samoloty Tornado GR.4, Eurofighter Typhoon i Harrier GR.9. Poza samolotami pocisk ten może być wystrzeliwany z platform naziemnych i wyrzutni zainstalowanych na śmigłowcach

23 sierpnia 1999 roku podano do publicznej wiadomości informacje o pierwszym naziemnym odpaleniu pocisku, które odbyło się na przełomie lipca i sierpnia tego samego roku na poligonie Yuma Proving Ground w Arizonie. Pierwsze odpalenie z pokładu samolotu odbyło się we wrześniu 2000, pocisk wystrzelono z maszyny Tornado GR.4. Opóźnienie testów lotniczych o rok było powodem braku maszyny testowej, która służyła w tym samym czasie do badań innego pocisku Storm Shadow. Pociski Brimstone zostały wprowadzone na uzbrojenie RAF-u i osiągnęły gotowość operacyjną w grudniu 2005 roku

Panavia Tornado – rodzina dwusilnikowych, odrzutowych samolotów myśliwskich o zmiennej geometrii skrzydeł wyprodukowanych przy współpracy Wielkiej Brytanii, Niemiec i Włoch. Istnieją trzy główne wersje samolotu Tornado: wersja szturmowa Tornado IDS (ang. Interdictor/Strike), wersja przechwytująca Tornado ADV (ang. Air Defense Variant) oraz wersja przeznaczona do walki elektronicznej Tornado ECR (ang. Electronic Combat/Reconaissance).Storm Shadow – konwencjonalny, taktyczny pocisk manewrujący dalekiego zasięgu o niskiej wykrywalności, służący do niszczenia punktowych celów, wyprodukowany przez firmę MBDA.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Pierwsze odpalenie ppk Brimstone, „Nowa Technika Wojskowa”, nr 10 (1999), s. 6, ISSN 1230-1655

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Dylan Eklund — Fire and Brimstone: The RAF's 21st Century Missiles, RAF Magazine, 2006.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Radar (stacja radiolokacyjna) – urządzenie służące do wykrywania – za pomocą fal radiowych – obiektów powietrznych, nawodnych oraz lądowych takich jak: samoloty, śmigłowce, rakiety, statki (również chmury oraz obiekty terenowe), pozwalające na określenie kierunku, odległości a także wielkości obiektu, a w radarach dopplerowskich także do pomiarów prędkości wykrywanego obiektu.
    Royal Air Force (w skrócie RAF) – siły lotnicze Wielkiej Brytanii powstałe w 1918 roku. Obecnym dowódcą Królewskich Sił Lotniczych jest Air Chief Marshal Stephen Dalton. RAF podporządkowany jest Brytyjskim Siłom Zbrojnym podlegającym królowej Elżbiecie II.
    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.
    Pocisk rakietowy – pocisk odrzutowy napędzany silnikiem rakietowym. Składa się z silnika rakietowego, zespołu bojowego, układu kierowania (jeśli jest kierowany) i innych elementów pomocniczych. Konstrukcję nośną stanowi jego kadłub (korpus). Nasilony progres w rozwijania tego rodzaju bojowych pocisków odrzutowych datuje się od lat 40. XX wieku.
    BL755 – brytyjska bomba kasetowa z subamunicją przeciwpancerną, skonstruowana w latach 60. XX wieku. Pierwsza wersja bomby (BL755 No 1) została przyjęta do uzbrojenia Royal Air Force w 1972 roku. Bomba w tej wersji przenosiła 147 podpocisków o nazwie GP. Każdy z nich mógł przebić pancerz o grubości do 250 mm, a przy jego wybuchu powstawało ponad 2000 odłamków rażących siłę żywą. W związku z ówczesna taktyka lotnictwa BL755 została zoptymalizowana do zrzutów z małej wysokości. Później do uzbrojenia trafiły kolejne wersje Mk 2 (przystosowana do zrzutu z jeszcze mniejszych wysokości), Mk 3 (wyposażona w ucha do podwieszania zgodne ze standardami brytyjskim, NATO i Układu Warszawskiego) i Mk 4. Poza Wielką Brytanią BL755 była na uzbrojeniu lotnictwa Indii, Jugosławii, Serbii i RFN. Nosicielami bomby były samoloty Buccaneer, Phantom FGR.2, J-22 Orao, G-4 Super Galeb, BAE Hawk, CF-104, A-10 Thunderbolt II, Jaguar, Harrier, Harrier II, Tornado, F-16 Fighting Falcon, MiG-27.
    Śmigłowiec lub helikopter (gr. héliks, D. hélikos – skręcony; pterón – skrzydło) – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), który wytwarza siłę nośną dzięki ruchowi obrotowemu wirnika lub wirników napędzanych przez silnik, a obecnie coraz częściej przez 2, a czasem nawet 3 silniki. Wirnik zbudowany jest z odpowiednio profilowanych łopat osadzonych w głowicy.

    Reklama