Boris Sawinkow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Kiereński (drugi od prawej) i Borys Sawinkow (pośrodku) w otoczeniu kierownictwa ministerstwa wojny Rosji w 1917
Głównodowodzący Armii Rosyjskiej generał Ławr Korniłow i wiceminister wojny Borys Sawinkow w sierpniu 1917
List Borysa Sawinkowa do Józefa Piłsudskiego, datowany na 29 grudnia 1921
Borys Sawinkow (z lewej) na moskiewskim procesie pokazowym w sierpniu 1924. Z prawej, pod ścianą siedzi Wiaczesław Mienżynski. Sądowi przewodniczy Wasilij Ulrich

Boris Wiktorowicz Sawinkow (ros. Борис Викторович Савинков; ur. 19 stycznia/ 31 stycznia 1879 w Charkowie, zm. 7 maja 1925 w Moskwie) – rosyjski pisarz, polityk i rewolucjonista. W 1917 wiceminister wojny w Rządzie Tymczasowym Rosji. W latach 1920–1921 przewodniczący Rosyjskiego Komitetu Politycznego z siedzibą w Warszawie.

Rosyjski Komitet Polityczny (Ewakuacyjny) − komitet antybolszewicko nastawionych Rosjan związanych przeważnie z Partią Socjalistów-Rewolucjonistów (eserowcami). Komitet został powołany w Warszawie za zgodą władz II Rzeczypospolitej w roku 1920, w trakcie trwania wojny polsko-bolszewickiej i u schyłku wojny domowej w Rosji.Rada Komisarzy Ludowych, Sownarkom ros. Сове́т наро́дных комисса́ров, СНК, Совнарко́м – nazwa tymczasowego rządu Rosji, następnie Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (Rada Komisarzy Ludowych RFSRR).

Życiorys[ | edytuj kod]

Urodził się w Charkowie, ale dzieciństwo spędził w Warszawie, gdzie jego ojciec pełnił funkcję sędziego. W 1896 razem z bratem wyjechał do Sankt Petersburga, gdzie studiował na Petersburskim Uniwersytecie Państwowym. Po dwóch latach został wyrzucony z uczelni za działalność polityczną. Studia kontynuował w Niemczech na Uniwersytecie w Heidelbergu. Po powrocie do Rosji zaangażował się aktywnie w działalność o charakterze rewolucyjnym. Pisał artykuły w gazecie „Myśl robotnicza”, działał w socjaldemokratycznej organizacji Związek Walki o Wyzwolenie Klasy Robotniczej. W 1901 został aresztowany przez funkcjonariuszy Ochrany. Przez niecały rok był osadzony w Twierdzy Pietropawłowskiej, po czym zesłano go na Syberię, gdzie objął funkcję sekretarza kancelarii adwokackiej przy sądzie okręgowym w Wołogdzie. Wstąpił tam do Partii Socjalistów–Rewolucjonistów.

Petersburski Uniwersytet Państwowy (Санкт-Петербургский Государственный Университет, СПбГУ) – uniwersytet w Sankt Petersburgu, w Rosji. Jest jednym z najstarszych rosyjskich uniwersytetów. Ma 19 wydziałów, 13 instytutów naukowo-badawczych. Budynki uniwersytetu znajdują się w różnych rejonach miasta. Obecnie na uniwersytecie uczy się ponad 20 tysięcy studentów w trybie dziennym i 9 tysięcy studentów w trybie zaocznym.Bogusław Miedziński (ur. 22 marca 1891 w Miastkowie Kościelnym, zm. 8 maja 1972 w Londynie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, żołnierz wywiadu wojskowego, polityk, i dziennikarz, poseł na Sejm I, II, III i IV kadencji, minister w rządzie Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Bartla, wicemarszałek Sejmu, senator V kadencji i Marszałek Senatu II RP, wolnomularz.

W lipcu 1903 zbiegł przez Archangielsk do Norwegii. Stamtąd udał się do Genewy. Oddał się tam do dyspozycji Komitetowi Centralnemu Eserowców. Na specjalne życzenie uzyskał przydział do specjalnej grupy terrorystycznej, mającej już na swoim koncie kilka udanych zamachów na wysokich dygnitarzy władz carskich. Wziął udział w udanym zamachu na ministra spraw wewnętrznych Wiaczesława Plehwego. Następnie Sawinkow wszedł w skład Komitetu Wykonawczego Organizacji Bojowej, która uzyskała całkowitą niezależność od kierownictwa partii eserowskiej. W 1906 został aresztowany w Sewastopolu podczas nieudanego zamachu na dowódcę Floty Czarnomorskiej. Osadzony w miejscowej twierdzy, zdołał jednak zbiec. Potem wyjechał do Francji.

Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.David Lloyd George, 1. hrabia Lloyd George of Dwyfor (ur. 17 stycznia 1863 w Manchesterze, Anglia, zm. 26 marca 1945 w Tŷ Newydd, Llanystumdwy, Walia), premier Wielkiej Brytanii w latach 1916-1922 i minister wojny w 1916 r.

Po wybuchu I wojny światowej został korespondentem wojennym w Armii Francuskiej. Do Rosji powrócił w kwietniu 1917, już po wybuchu rewolucji lutowej i obaleniu caratu. Z ramienia Rządu Tymczasowego objął funkcję komisarza 7. Armii, a następnie Frontu Południowo-Wschodniego. Później objął funkcję wiceministra wojny (w rzeczywistości to właśnie on kierował pracą ministerstwa). 27 sierpnia 1917 został mianowany namiestnikiem wojskowym Piotrogrodu i pełniącym obowiązki dowódcy wojsk Piotrogrodu. Po przejęciu władzy przez bolszewików, w marcu 1918 utworzył Związek Obrony Ojczyzny i Wolności, który – współfinansowany przez Ententę – stawiał sobie za cel obalenie bolszewickiej Rady Komisarzy Ludowych. Miało do tego dojść drogą wywołania serii powstań zbrojnych w miastach Powołża i Rosji Centralnej, skoordynowanych z desantem brytyjskim i francuskim oraz z działaniami Korpusu Czechosłowackiego. Plan Sawinkowa nie powiódł się, powstania zbrojne wybuchły jedynie w Muromie, Rybińsku i Jarosławiu, a tylko w ostatnim z wymienionych miast wystąpienie antybolszewickie przybrało poważniejsze rozmiary. Latem 1918 przedostał się do Kazania. Następnie trafił do Ufy, gdzie przez pewien czas był uważany za kandydata na stanowisko ministra spraw zagranicznych w Ogólnorosyjskim Rządzie Tymczasowym. Później w imieniu rządu wyjechał do Francji, gdzie rozmawiał z rządami państw zachodnich na temat wsparcia dla ruchu Białych.

Wincenty Witos (ur. 21 stycznia 1874 w Wierzchosławicach koło Tarnowa, zm. 31 października 1945 w Krakowie) – polski polityk, działacz ruchu ludowego, trzykrotny premier Rzeczypospolitej Polskiej.Antoni Ponikowski (ur. 29 maja 1878 w Siedlcach, zm. 27 grudnia 1949 w Warszawie) – polski specjalista w zakresie geodezji stosowanej, polityk, premier.

W styczniu 1920 przybył do Warszawy. Spotkał się z Naczelnikiem Państwa marsz. Józefem Piłsudskim. Ten zawarł porozumienie z Sawinkowem polegające na wyrzeczeniu się przez Polskę granic z 1772, czyli sprzed I rozbioru, zaś Rosję granic z 1914. Przyszłość Litwy i Białorusi miała być rozstrzygnięta w wyniku plebiscytu, zaś Ukraina została potraktowana jako niezawisłe państwo. Rosja jako „wielka republika federacyjna” miała żyć w przyjaźni z „silną i wolną Polską”. Ponadto na terytorium Polski miały być sformowane rosyjskie oddziały wojskowe przeznaczone do wspólnej walki z bolszewikami, nad którymi zwierzchnictwo polityczne miał sprawować Sawinkow. Polityk stanął też na czele powołanego w Warszawie Rosyjskiego Komitetu Politycznego. Komitet został oficjalnie uznany przez władze polskie jako rosyjskie przedstawicielstwo polityczne. Jego organem prasowym stało się pismo „Za Wolność!”. Przedstawicielem Piłsudskiego przy kierownictwie komitetu był ppłk Bogusław Miedziński.

Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej i zawarciu traktatu ryskiego Sawinkow pozostał w Warszawie. W czerwcu 1921 reaktywował Ludowy Związek Obrony Ojczyzny i Wolności. Jego zadaniem było stworzenie na Białorusi konspiracyjnej siatki antybolszewickiej, mającej wesprzeć chłopskie powstanie. W tym celu sprzymierzył się z białoruską organizacją „Zielony Dąb”.

Traktat ryski (lub inaczej pokój ryski), Traktat pokoju między Polską a Rosją i Ukrainą, podpisany w Rydze dnia 18 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 49, poz. 300) – traktat pokojowy zawarty przez Polskę i RFSRR oraz USRR, ratyfikowany przez Naczelnika Państwa 16 kwietnia 1921; obowiązywał od 30 kwietnia 1921, tj. wymiany dokumentów ratyfikacyjnych przez strony. Podpisanie traktatu miało miejsce 18 marca 1921 o godz. 20.30 w pałacu Czarnogłowców w Rydze.Karen Gieorgijewicz Szachnazarow (ros. Карен Георгиевич Шахназаров, ur. 8 lipca 1952 w Krasnodarze) – rosyjski reżyser, scenarzysta, producent.

Rządy Wincentego Witosa, a następnie Antoniego Ponikowskiego, wbrew stanowisku Piłsudskiego i jego zwolenników, prowadziły jednak politykę wygaszania antybolszewickiej aktywności „sawinkowskiej” na terytorium Polski. W zamian za odblokowanie przez bolszewików repatriacji obywateli polskich i jeńców wojennych czy zwrotu mienia i dóbr kultury władze zobowiązały się do wstrzymania wypadów „sawinkowców” na radziecką część Białorusi. Wkrótce podjęto decyzję o wydaleniu z terytorium Polski części działaczy Rosyjskiego Komitetu Politycznego. W tym czasie Sawinkow przebywał w Paryżu. Pomimo uzyskania zgody na powrót do Warszawy, nie uzyskał jednak wizy wjazdowej. Obiecywano mu możliwość przyjazdu w tajemnicy pod fałszywym nazwiskiem pod warunkiem skłonienia jego towarzyszy do wyjazdu z Polski. Ostatecznie przybył do Warszawy, gdzie dzięki pomocy Karola Wędziagolskiego wystąpił przed grupą posłów w Sejmie, dziękując za okazaną dotychczas pomoc. W październiku 1921 członkowie Rosyjskiego Komitetu Politycznego z Sawinkowem na czele wyjechali do Pragi.

Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

10 grudnia 1921 Sawinkow potajemnie spotkał się w Londynie z radzieckim dyplomatą Leonidem Krasinem. W następnych dniach rosyjski polityk został zaproszony do Winstona Churchilla i brytyjskiego premiera Davida Lloyda George'a, którym opowiedział o swojej rozmowie z Krasinem. Sawinkow później zrelacjonował swoje negocjacje w długim liście do Józefa Piłsudskiego. W latach 1922–1923 spotykał się z włoskim przywódcą Benito Mussolinim. W sierpniu 1924 Sawinkow nielegalnie przyjechał do Związku Radzieckiego. 16 sierpnia 1924 został w Mińsku aresztowany przez funkcjonariuszy OGPU. Osadzono go w moskiewskiej Łubiance. Wkrótce wytoczono mu proces pokazowy, podczas którego został skazany na pięciokrotną karę śmierci przez rozstrzelanie. Zamieniono ją jednak na 10 lat więzienia z powodu pełnego przyznania się Sawinkowa do winy i przyznania racji władzy radzieckiej. 7 maja 1925 popełnił samobójstwo. Według niektórych źródeł (np. Aleksandra Sołżenicyna w książce „Archipelag GUŁag”) został zamordowany przez funkcjonariuszy OGPU.

Reporter wojenny, dawniej korespondent wojenny (ang. War Correspondent) – dziennikarz pracujący dla prasy, radia, telewizji lub kronik filmowych, specjalizujący się w relacjonowaniu przebiegu konfliktów zbrojnych, przewrotów wojskowych lub rewolucji. Zajmuje się zbieraniem materiałów, najczęściej jako naoczny świadek, przeprowadza wywiady z osobami biorącymi udział w wydarzeniach, zbiera opinie wśród świadków wydarzeń. Często też robi fotoreportaż lub nagrywa materiał dla stacji telewizyjnej z terenu konfliktu.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:
Rozstrzelanie – rodzaj kary śmierci polegający na spowodowaniu nagłej śmierci poprzez natychmiastowe zniszczenie organów wewnętrznych lub mózgu skazańca za pomocą pojedynczego lub wielokrotnego postrzału.
Powstanie jarosławskie – antybolszewickie powstanie zbrojne zorganizowane w lipcu 1918 r. przez organizację Borisa Sawinkowa, Ludowy Związek Obrony Ojczyzny i Wolności. Trwało od 6 do 21 lipca 1918 r., gdy zostało stłumione przez oddziały czerwonych dowodzone przez Jurija Guzarskiego. Podczas tłumienia powstania, z powodu użycia artylerii i długotrwałego bombardowania miasta, w Jarosławiu zniszczona została jedna czwarta domów mieszkalnych, a także liczne zakłady pracy, budynki użyteczności publicznej i cerkwie.
Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.
Uniwersytet Ruprechta-Karola w Heidelbergu (Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg) – najstarsza niemiecka uczelnia z siedzibą w Heidelbergu. Uczelnia rokrocznie zajmuje wysokie pozycje w międzynarodowych rankingach. Według QS World University Rankings 2011/2012 Uniwersytet w Heidelbergu był najlepszym niemieckim uniwersytetem, natomiast na swiecie zajmował 53. miejsce. Szczególnie dobrą reputacją cieszy się Fakultet Fizyki i Astronomii (26. miejsce). Od 15 lipca 2012 roku Uniwersytet Ruprechta-Karola w Heidelbergu nalezy ponownie do elitarnych uniwersytetow w Niemczech i w ramach Inicjatywy Doskonalosci niem. Exzellenzinitiative bedzie dalej wspierany finansowo przez rząd.
Związek Walki o Wyzwolenie Klasy Robotniczej – powstał w Petersburgu w listopadzie 1895 z inicjatywy Włodzimierza Lenina.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) – organ państwowy sprawujący kontrolę funkcjonowania i bezczynności lokalnej i regionalnej administracji publicznej pod względem zgodności z Konstytucją RP, prawem unijnym i ustawami. Kontroli tej podlegają organy samorządu terytorialnego i zawodowego, terenowe organy administracji rządowej oraz inne podmioty w zakresie wykonywania funkcji administracji publicznej (np. rektor uniwersytetu).

Reklama