Borek (Tatry)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Borek (słow. Bôrik, 940 m n.p.m.) – znajdująca się na Słowacji wybitna przełęcz oddzielająca Tatry Zachodnie od Skoruszyńskich Wierchów. Znajduje się pomiędzy północno-zachodnim grzbietem Osobitej (1687 m) w Tatrach a Skoruszyną (1314 m) – najwyższym wzniesieniem Skoruszyńskich Wierchów. Zachodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Błotnej, wschodnie do Doliny Mihulczej. Przełęcz Borek nie tylko oddziela Tatry od Skoruszyńskich Wierchów, ale również te dwie doliny wchodzące w skład Rowu Podtatrzańskiego.

Północno-zachodnia grań Grzesia – boczna grań w Tatrach Zachodnich, będąca odgałęzieniem północnej grani Wołowca. Odgałęzia się od niej na Grzesiu i biegnie w północno-zachodnim kierunku do Osobitej i dalej aż po przełęcze Borek i Maniowa Przehyba stanowiące północno-zachodnią granicę Tatr. Grań ta, całkowicie znajdująca się na terenie Słowacji, oddziela Dolinę Bobrowiecką Orawską od Doliny Zuberskiej i jej odnogi – Doliny Łatanej. Kolejno, w kierunku od Grzesia do Osobitej znajdują się w niej:Osobita (słow. Osobitá) – szczyt w północno-zachodniej części słowackich Tatr Zachodnich. Jest niezbyt wysoki (1687 m), ale wybitnie wyodrębniony, odsunięty na północ od głównego trzonu Tatr. Nazwa szczytu pochodzi od góralskiego słowa osobity, to znaczy oddzielony, osobny, i rzeczywiście Osobita oglądana z wielu stron wygląda, jak gdyby była górą samodzielną, oddzieloną od Tatr. Widoczna jest z Zakopanego.

Przełęcz Borek jest całkowicie porośnięta lasem. Prowadzi przez nią szosa z Orawic do Habówki.

Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.Orawice (słow. i węg. Oravice) – osada na Orawie (Słowacja), nad rzeką Orawica. Położona jest na wysokości 790 m n.p.m. w Kotlinie Orawickiej i Dolinie Orawickiej. Administracyjnie część Twardoszyna.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Turystyczna mapa Słowacji. [dostęp 2019-11-13].
  2. Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-71-04-009-1
  3. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1: 25000, Warszawa: Wydawnictwo Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2009/10, ​ISBN 83-87873-36-5
Wielka encyklopedia tatrzańska – encyklopedia wiedzy o Tatrach (tatrologii). Jest to fundamentalne dzieło znawców Tatr – Zofii Radwańskiej-Paryskiej i Witolda Henryka Paryskiego, którzy przez 60 lat chodzili po Tatrach i zajmowali się ich badaniem. Encyklopedia obejmuje całość problematyki tatrzańskiej. Zawiera wiadomości z topografii Tatr, historii, geografii, przyrody, turystyki, etnografii, geologii, taternictwa, a także zdjęcia, rysunki i mapy. Pierwsze książkowe wydanie pojawiło się w 1995, potem było jeszcze wznawiane w 2004. Obydwa wydania pojawiły się z 3 wersjami okładki: płótno, skóra i półskórek. Wydanie z 2004 ma 1553 strony. Encyklopedia wydana została w Poroninie przez Wydawnictwo Górskie. Ponadto wyszła wersja multimedialna na płycie CD-ROM. Zawierała ona łącznie ok. 6000 haseł, 1200 grafik (w tym panoramy), a także nagrania gwary i muzyki górali polskich i słowackich oraz 60 interaktywnych map graniowych.Skoruszyńskie Wierchy lub Pasmo Skoruszyńskie (słow. Skorušinské vrchy) – pasmo górskie na słowackiej Orawie. Najwyższym szczytem jest Skoruszyna (1314 m). Według regionalizacji polskich geografów stanowi środkową część Pogórza Skoruszyńskiego, które z kolei wchodzi w skład Pogórza Spisko-Gubałowskiego. Słowacy natomiast całe Pogórze Skoruszyńskie zaliczają do Beskidów Środkowych.




Warto wiedzieć że... beta

Rów Podtatrzański (514.14), słow. Podtatranská brázda – mezoregion fizycznogeograficzny leżący u północnego podnóża Łańcucha Tatrzańskiego i stanowiący część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego. Oddziela on Góry Choczańskie i Tatry od Pogórza Spisko-Gubałowskiego.
Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
Skoruszyna (słow. Skorušina) – najwyższy szczyt Skoruszyńskich Wierchów na Pogórzu Skoruszyńskim. Jest też najwyższym szczytem całego Pogórza Spisko-Gubałowskiego. Południowe stoki Skoruszyny opadają do Doliny Błotnej, przełęczy Borek i Doliny Mihulczej. Przez przełęcz Borek Skoruszyna łączy się z Tatrami Zachodnimi, doliny Błotna i Mihulcza należą do Rowu Podtatrzańskiego. Z południowych stoków Skoruszyny spływa bardzo gęsta sieć niewielkich potoków uchodzących do Błotnego Potoku i Mihulczego Potoku.
Dolina Mihulcza (słow. Mihulčia dolina) – dolina na Słowacji oddzielająca Tatry Zachodnie od Pogórza Skoruszyńskiego. Jest jedną z ciągu dolin tworzących zachodnią część Rowu Podtatrzańskiego. Rozpoczyna się na przełęczy Borek na wysokości 940 m, skąd opada we wschodnim, a potem północno-wschodnim kierunku i uchodzi na wysokości około 830 m do Kotliny Orawickiej. Ma długość około 2 km. Jej orograficznie prawe zbocza tworzy grupa Osobitej, w którą wcinają się dwa boczne odgałęzienia – Dolina Zadnia Krzemienna i Mihulczy Żleb. Zbocza lewe należą do Skoruszyńskich Wierchów, będących częścią Pogórza Skoruszyńskiego. Dnem doliny płynie Mihulczy Potok. Doliną Mihulczą prowadzi też szosa łącząca Orawice z Habówką.
Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry, niem. Liptauer Alpen, Liptauer Tatra, Liptauer Hochgebirge, Arva-Liptauer Hochgebirge, Westliche Tatra, węg. Liptói-Tátra) – największa, zachodnia część Tatr położona w Polsce i na Słowacji. Nazwa rozpowszechniła się w polskiej literaturze dopiero po 1868, dawniej używano także nazw: Hale Liptowskie, Hale Liptowsko-Orawskie, Hale Liptowsko-Nowotarskie.
Habówka (słow. Habovka) – wieś i gmina w powiecie Twardoszyn, kraju żylińskim, w północnej Słowacji. Położona jest w Kotlinie Zuberskiej, pomiędzy Skoruszyńskimi Wierchami i Pogórzem Orawskim, u ujścia Błotnego Potoku (słow. Blatná, Blatný potok) do Zimnej Wody Orawskiej (słow. Studený potok).

Reklama