Bogini

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lhamo - tybetańska bogini

Bogini – personifikacja Absolutu lub różnych jego aspektów, boska istota nadprzyrodzona w formie żeńskiej postaci antropomorficznej.

Mitologia ugarycka – zbiór wierzeń ludności, zamieszkałej obszary Kanaanu w okresie XV–XIII wieku p.n.e. Zbiory mitów ugaryckich odnaleziono podczas wykopalisk archeologicznych w bibliotekach pałacu królewskiego w Ugarit i kilku świątyniach. Są to, jak do tej pory, najstarsze znane mity spisane w języku semickim. Mitologia ugarycka jest częścią religii kananejskiej.Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie postuluje większość religii. Zajmuje się nim teologia i filozofia, gdzie jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm.

W zależności od danej kultury, boginie były pojmowane jako byty niezależne, wszechogarniające, określane przez religioznawców jako Bogini Matka, Wielka Bogini, Matka Bogów, lub też jako jedno z wielu bóstw o określonych funkcjach i atrybutach w systemach politeistycznych. Kult Bogini istniał już w neolicie, lecz jest również obecnie silny zwłaszcza w hinduizmie, gdzie jest ona czczona pod wieloma postaciami i imionami. Występuje tam ona zarówno w postaci Wielkiej Matki (Kali), w formach bóstw występujących w starożytnych mitach (np. Lakszmi lub Parwati), jak i w postaci pierwotnych wiejskich bóstw ochronnych (np. Manasa). Obecna również w niektórych odłamach chrześcijaństwa (np. Kolyrydianie, czczący Marię z Nazaretu jako boginię). W wierzeniach starosemickich (ugaryckich, kananejskich) główną boginią była Aszirat, żona boga Ela, później utoźsamionego z Jahwe.

Aszera (ugaryckie: ’ṯrt, hebr. אֲשֵׁרָה, inne formy: Athirat, Aszirat, Elat) – w mitologii ugaryckiej bogini wybrzeża morskiego, utożsamiana z planetą Wenus i jej aspektem jako Gwiazda Poranna, matka bogów, początkowo żona najwyższego boga Ela, później żona Baala oraz Jahwe. Przeszła także do mitologii hebrajskiej. W Biblii jest wymieniana 49 razy, przy czym nazwa odnosiła się zarówno do bogini, jak i do steli świątynnej, słupa kultowego. Salomon kazał zbudować ołtarz Aszery, jedna z jego żon była wyznawczynią jej kultu. Księga Jeremiasza opisując kult Królowej Nieba także prawdopodobnie odnosi się do Aszery. Pojawia się w licznych źródłach (nie tylko semickich). W akadyjskich jako Aszratum/Aszratu, hetyckich jako Aszerdu(s), Aszertu(s), Aserdu(s) lub Asertu(s). Aszera jest powszechnie identyfikowana z ugarycką boginią Athirat (’Aṯirat). Tysiące wotywnych figurek Aszery odkryto na terenie całego Kanaanu, co świadczy o jej ogromnej popularności.Politeizm (z stgr. πολύς polys - "liczny" + θεός theos - "bóg"; wielobóstwo) – wiara w istnienie wielu bogów (np. przedchrześcijańska religia Słowian, religia starożytnej Grecji, starożytnego Egiptu, wierzenia Azteków, shintō, neopogaństwo). Według islamu, politeizm (szirk) jest ciężkim grzechem; w podobnym tonie wypowiada się również Biblia.

Zobacz też[ | edytuj kod]

 Zobacz też kategorię: Boginie.
  • boginka – demon słowiański
  • Dewi – imię bóstw żeńskich panteonu hinduistycznego
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Mircea Eliade: Historia wierzeń i idei religijnych, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1988, ​ISBN 83-211-0918-7
  • Robert Graves: Biała Bogini, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2008, ​ISBN 978-83-61182-17-7
  • Zygmunt Krzak, Od matriarchatu do patriarchatu, Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2007, ISBN 978-83-7436-136-1, OCLC 189629332.
  • Wydawnictwo Aletheia publikuje książki z dziedziny humanistyki. Są to głównie przekłady wybitnych dzieł z zakresu filozofii, socjologii i religioznawstwa (m.in. Barthes, Cioran, Eco, Eliade, Heidegger, Nietzsche, Scholem, Weber).Robert Graves (ur. 24 lipca 1895 w Wimbledonie, zm. 7 grudnia 1985 w Dejà, Majorka) – angielski poeta, prozaik i badacz mitologii. Syn irlandzkiego pisarza Alfreda Gravesa.




    Warto wiedzieć że... beta

    Parwati (dewanagari पार्वती, tamilski: பார்வதி, ang. Parvati ) – bogini hinduistyczna reprezentująca łagodny aspekt Śakti, mocy boga Śiwy. Początkowo odrębna od innych plemiennych bogiń, w późniejszym hinduizmie stopniowo przejmując niektóre ich atrybuty, często jest z nimi utożsamiana. Z biegiem czasu stała się uogólnioną personifikacją kobiecości, Dewi, zwłaszcza w jej matczynym aspekcie jako Matadźi, czyli Bogini Matka. Często bywa łączona z Saraswati i Lakszmi w trójcę bogiń, nazywaną Tridewi.
    Samica (organizm żeński; ♀) – określenie osobnika płci żeńskiej u zwierząt, tzn. takiego organizmu zwierzęcego, który wytwarza komórki jajowe. Komórki jajowe definiowane są jako większe gamety, podczas gdy mniejsze gamety są wytwarzane przez samca (organizm męski).
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Religia kananejska – system wierzeń ludów, zamieszkałych w drugim i pierwszym tysiącleciu p.n.e. na terenie Kanaanu. Jej zniekształcony obraz z helleńskimi naleciałościami przedstawił w II wieku p.n.e. Filon.
    Instytut Wydawniczy „PAX” – oficyna wydawnicza wydająca książki o tematyce filozoficznej, teologicznej i religioznawczej. Publikuje prace poświęcone historii Kościoła i historii Polski, problematyce wychowania, a także literaturę piękną.
    Neolit (gr. néos „nowy” i líthos „kamień”), młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego – ostatni okres epoki kamienia (poprzedzający epokę brązu). Jego charakterystyczne cechy to uprawa roślin i hodowla zwierząt oraz stałe osady. Proces ten nazwano „rewolucją neolityczną”. W neolicie rozwijały się też nowe techniki obróbki kamienia, takie jak gładzenie powierzchni i wiercenie otworów.
    Zygmunt Krzak (ur. 1933) – polski archeolog specjalizujący się w tematyce młodszej epoki kamienia i prahistorii świata, od 1995 roku posiadający tytuł profesorski, pracownik Instytutu Archeologii i Etnologii PAN.

    Reklama