Bogatkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bogatkowate (Buprestidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy, podrzędu wielożernych i serii (infrarzędu) sprężykokształtnych. Kosmopolityczna. Obejmuje około 15 tysięcy roślinożernych gatunków. Larwy są beznogie i żerują w różnych częściach roślin iglastych i liściastych. Często mają powiększony przedtułów, w którym częściowo schowana jest głowa. Dorosłe charakteryzuje sztywne, często metalicznie ubarwione ciało. Mają duże znaczenie w ekosystemach leśnych. Niektóre gatunki są groźnymi szkodnikami wtórnymi drewna, inne są zagrożone i wymagają ochrony.

Larwa (łac. larva – maska, widmo, lm larvae) – postać i stadium rozwoju postembrionalnego (młodocianego) zwierzęcia, charakteryzujące się możliwością wzrostu, często różniące się anatomicznie, fizjologicznie i ekologicznie od postaci dojrzałej osobników tego samego gatunku. Występuje powszechnie w rozwoju bezkręgowców, ryb i płazów.Stopa (łac. tarsus, l. mn. tarsi) – u sześcionogów (owadów i skrytoszczękich) człon odnóża położony między golenią a przedstopiem.

Opis[ | edytuj kod]

Przód ciała Madecassia rothschildi
Temognatha attenuata
Larwa z rodzaju Buprestis
Conognatha amoena
Bogatkowaty z eocenu
Cyphogastra javanica
Sternocera castanea boucardii
Chrysodema smaragdula
Ovalisia mirifica

Owady dorosłe[ | edytuj kod]

Chrząszcze osiągają zwykle od 2 do 30 mm, ale formy tropikalne dochodzą do 75, a nawet 120 mm długości ciała. Większość przedstawicieli charakteryzuje metaliczne, błyszczące ubarwienie. Mniejszość stanowią gatunki ubarwione kryptycznie. Ciało ich jest silnie zesklerotyzowane i sztywne. Usztywnia je dodatkowo zespolenie się przedtułowia z śródtułowiem oraz obecność wyrostka na przedpiersiu dopasowanego do rynienki na śródpiersiu.

Chrząszcze wielożerne (Polyphaga) – najliczniejszy w gatunki podrząd chrząszczy (Coleoptera). Stanowią ok. 90% z ponad 400 000 opisanych gatunków chrząszczy. Jego przedstawiciele wykazują rozmaitość specjalizacji i adaptacji. Długość ich ciała mieści się w przedziale od 0,3 do 155 mm. Żywią się różnorodnym pokarmem. Nie mają szwów notopleuralnych na spodzie przedplecza, biodra tylnych nóg są ruchome, skrzydła błoniaste, bez poprzecznych żyłek, czułki wykształcone w różnym stopniu. W większości są to zwierzęta lądowe, niektóre tylko żyją w środowisku wodnym.Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej.

Prawie wszystkie gatunki mają hipognatyczną, cofniętą do przedtułowia prawie po krawędź oczu głowę. Oczy zwykle duże i jajowate. Czułki zwykle krótsze niż głowa i przedplecze razem wzięte, 11-członowe, częściowo piłkowane. Na piłkowanych segmentach obecne są pory i/lub dołki zmysłowe. Kształt nasadowej krawędzi przedplecza silnie odpowiadający kształtowi nasadowej części pokryw. Spód tułowia z dobrze rozwiniętym wyrostkiem międzybiodrowym przedpiersia i poprzecznym szwem na zapiersiu. Odnóża o stopach pięcioczłonowych, a tylnych biodrach z tyłu wyciętych. Dwa pierwsze z pięciu widocznych sternitów odwłoka są stożkowate.

Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).Przypłaszczek granatek (Phaenops cyanea, synonim Phaenops cyaneus) - gatunek chrząszcza należącego do rodziny bogatkowatych.

Larwy[ | edytuj kod]

Ciało larw jest miękkie, beznogie, biało lub kremowo ubarwione. Mała głowa do mniej więcej wysokości czułków cofnięta jest w głąb silnie powiększonego przedtułowia, a jej warga górna jest wolna. Wyjątkiem są larwy minujące, których przedtułów nie jest silnie powiększony. Przetchlinki mają sitkowate.

Monofagizm (gr. mónos – jedyny, phageín – jeść), jednożerność – najwyższa forma specjalizacji pokarmowej organizmów, polegająca na spożywaniu jako pokarmu – we wszystkich lub przynajmniej w jednym stadium rozwoju – organizmów jednego tylko gatunku lub kilku gatunków spokrewnionych. Np. koala (Phascolarctos cinereus) zjada wyłącznie liście eukaliptusów (Eucalyptus).Owady uskrzydlone (Pterygota) – owady skrzydlate lub wtórnie bezskrzydłe o odwłoku pozbawionym odnóży krocznych (typowych czy zmodyfikowanych). Owady uskrzydlone to najliczniejszy takson zwierzęcy, obejmujący około 1 milion gatunków. Zamieszkują środowiska lądowe wszystkich kontynentów, a także środowisko słodkowodne i (rzadziej) morskie, przy czym przystosowanie do życia w wodzie jest wtórne.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Nowoskrzydłe, owady nowoskrzydłe (Neoptera) – infragromada owadów, zaliczana do Dicondylia i podgromady owadów uskrzydlonych.
Śródpiersie (łac. mesosternum) – sternum czyli brzuszny skleryt śródtułowia owadów. Określenie używane również ogólnie na brzuszną stronę śródtułowia.
Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładami są ssaki lub gąbki.
Przedpiersie (łac. prosternum) – sternum czyli brzuszny skleryt przedtułowia owadów. Położony jest przed i pomiędzy przednimi biodrami.
Myxophaga – niewielka grupa chrząszczy, w skład której wchodzi ok. 100 gatunków zebranych w 4 rodzinach. Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. W faunie polskiej podrząd ten reprezentowany jest przez jeden gatunek Sphaerius acaroides z rodziny Sphaeriusidae.
Bogatek wspaniały (Buprestis splendens) – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych (Buprestidae). Być może jeden z najrzadszych chrząszczy Palearktyki, relikt lasów pierwotnych uważany za symbol ochrony owadów. W Polsce wykazywany ostatnio jedynie z Puszczy Białowieskiej. Został wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt w kategorii CR (ang. critically endangered – krytycznie zagrożony wyginięciem) i do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych IUCN w kategorii EN (ang. endangered – zagrożony wyginięciem).
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Reklama