• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Boeing B-17 Flying Fortress



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Replika – polskie wydawnictwo z siedzibą w Zakrzewie, założone w maju 2002 roku przez Aleksandra Szablińskiego. Publikuje prozę polską i zagraniczną oraz książki popularnonaukowe.Paul Warfield Tibbets, Jr. (ur. 23 lutego 1915 w Quincy, zm. 1 listopada 2007 w Columbus) – generał United States Air Force, pilot bombowca, który zrzucił bombę atomową na Hiroszimę.

    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH




    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Historia rozwoju konstrukcji[ | edytuj kod]
    Boeing Model 299 w locie

    Od prototypu do wersji D[ | edytuj kod]

    W sierpniu 1934 roku, w związku z opracowaniami teoretyków wojskowości (takich jak Giulio Douhet, Billy Mitchell czy Haywood S. Hansell) na temat przyszłej wojny i roli, którą miałoby odgrywać w niej lotnictwo – a zwłaszcza lotnictwo bombowe, mające dokonywać bombardowań precyzyjnych wymierzonych w kluczowe elementy infrastruktury i przemysłu – Korpus Powietrzny Wojsk Lądowych Stanów Zjednoczonych przekazał przedsiębiorstwu Boeing Airplane Company wytyczne odnośnie do opracowania bombowca ciężkiego nowej generacji, godzącego duży rozmiar z efektywnością aerodynamiczną. 16 sierpnia w biurze konstrukcyjnym Boeinga ruszyły prace (początkowo pod kierownictwem E.G. Emery’ego, a następnie Edwarda Curtisa Wellsa) nad maszyną o oznaczeniu Model 299 – bombowcem w układzie dolnopłata, napędzanym czterema silnikami gwiazdowymi Pratt & Whitney R-1690 Hornet, z podwoziem w układzie klasycznym, chowanym w locie, oraz ośmioosobową załogą i pięcioma karabinami maszynowymi do samoobrony. Nazwę Flying Fortress (pol. Latająca Forteca) ukuł dziennikarz Richard L. Williams, podpisując tak zdjęcie prototypu opublikowane w „The Seattle Times” w lipcu 1935 roku. Siły zbrojne początkowo nadały samolotowi oznaczenie B-299.

    Port lotniczy Des Moines (IATA: DSM, ICAO: KDSM) – port lotniczy położony jest w miejscowości Windsor Locks nieopodal miasta Hartford, w stanie Connecticut, w Stanach Zjednoczonych.Automatyczny pilot (autopilot) – urządzenie służące do wykonywania określonego zestawu zadań umożliwiających automatyczne sterowanie obiektem (statkiem, samolotem, śmigłowcem itp.) oraz rakietami (głównie ziemia-powietrze).
    Y1B-17 w locie, widoczne kroplowe owiewki na kadłubie i odmienne niż w późniejszych modelach dziobowe stanowisko strzeleckie

    Pierwszy lot prototypu – noszącego rejestrację cywilną X-13372 – odbył się 28 lipca 1935 roku z Lesliem Towerem za sterami. 20 sierpnia 1935 roku wykonano pierwszy lot długodystansowy: Tower i Louis Wait przelecieli z Seattle na Wright Field (prawie 3400 kilometrów) w trochę ponad dziewięć godzin bez międzylądowań. Podczas prób w locie udowodnił swoją wyższość nad konkurencyjnymi samolotami, ale 30 października 1935 roku doszło do wypadku maszyny (pilotowanej tym razem przez oficerów sił zbrojnych), w którym zginęły trzy osoby, między innymi Leslie Tower. Mimo że jako przyczynę zdarzenia wskazano błąd pilota (niezwolnienie blokady steru kierunku), mało brakowało, a przekreśliłoby ono szanse na dalszy rozwój maszyny; ostatecznie wojska lądowe zredukowały złożone już zamówienie na samoloty pierwszej wersji seryjnej YB-17 (później: Y1B-17) z sześćdziesięciu pięciu do trzynastu egzemplarzy. Samoloty te wyposażono w nowsze silniki Wright R-1820 Cyclone, a także wprowadzono szereg pomniejszych zmian, między innymi w konstrukcji podwozia i skrzydeł (instalacja odladzająca) i zmniejszono załogę do sześciu osób. Pierwszego Y1B-17 (numer 36-149) oblatano 2 grudnia 1936 roku, a dostawy zakończyły się 4 sierpnia 1937 roku. Dwanaście egzemplarzy dostarczono świeżo sformowanej 2. Grupie Bombowej na Langley Field, a jeden skierowano do kolejnych prób na Wright Field. Ponadto z myślą o statycznych testach wytrzymałościowych zamówiono jeden egzemplarz, który jednak został przeznaczony do prób silników z turbosprężarkami.

    Tunis, (arab. تونس; [Tūnis]) – stolica Tunezji, położona w odległości ok. 10 km od Zatoki Tuniskiej na Morzu Śródziemnym, nad zachodnim brzegiem Jeziora Tuniskiego.Atak na Pearl Harbor – japoński nalot w dniu 7 grudnia 1941 roku na amerykańskie bazy floty i lotnictwa na Hawajach, w tym najważniejszą bazę United States Navy na Pacyfiku w Pearl Harbor. Atak ten jest uważany za moment rozpoczęcia wojny na Pacyfiku.
    B-17B w Kalifornii

    W składzie 2. Grupy samoloty intensywnie eksploatowano (między innymi pobito rekord czasu przelotu transkontynentalnego nad Stanami Zjednoczonymi, zarówno ze Wschodniego Wybrzeża na Zachodnie, jak i z powrotem, a także wieloetapowy lot do Buenos Aires i z powrotem w lutym 1938 roku). Jeszcze zanim dobiegły końca dostawy samolotów do tej jednostki, podpisano kontrakt na budowę pierwszej wersji seryjnej – B-17B – charakteryzującej się mocniejszymi silnikami i przebudowanym nosem; ostatecznie do marca 1940 roku Korpus Powietrzny Wojsk Lądowych otrzymał trzydzieści dziewięć B-17B. Przewidywano, że dzięki zastosowaniu celownika Nordena B-17 osiągnie niespotykaną dotąd celność bombardowań i pozwoli realizować kampanię precyzyjnych bombardowań strategicznych. Sam Carl Norden przekonywał, że dzięki jego wynalazkowi można będzie z wysokości sześciu tysięcy metrów zrzucić bombę wprost do beczki ogórków. B-17B oblatano 27 czerwca 1939 roku w Seattle. Pierwsze egzemplarze skierowano do 2. i 7. Grupy Bombowej. Również ta wersja ustanowiła kilka rekordów, między innymi bezpośredni przelot na trasie BurbankNowy Jork w 9 godzin i 14 minut.

    Malbork (łac. Mariaeburgum, Mariae castrum, Marianopolis, niem. Marienburg) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim nad Nogatem. Siedziba powiatu malborskiego.Afryka Północna – region Afryki, obejmujący północną część kontynentu. Zazwyczaj do krajów Afryki Północnej zalicza się:

    B-17B trafiły także do baz poza Stanami Zjednoczonymi. Do stacjonującej w Río Hato w Panamie 74. Eskadry Uderzeniowej 6. Grupy Uderzeniowej przydzielono najpierw dwa samoloty tego typu, a potem – w grudniu 1941 roku – jeszcze osiem (wraz z pewną liczbą B-18 i A-24); ich zadaniem była obrona Kanału Panamskiego.

    B-17D. Pod kadłubem widoczna „wanna” ze stanowiskiem strzeleckim

    Jeszcze w 1939 roku wojska lądowe zamówiły Fortressy nowej wersji – B-17C, w której wprowadzono samouszczelniające się zbiorniki paliwa i nowe dolne stanowisko strzeleckie w kształcie wanny oraz usunięto kroplowe owiewki przy stanowiskach bocznych karabinów maszynowych. Pierwszy egzemplarz oblatano 21 lipca 1940 roku. Z pierwotnie zamówionych osiemdziesięciu sztuk powstało trzydzieści osiem, z czego osiemnaście trafiło na wyposażenie amerykańskich sił zbrojnych (na początku 1941 roku zmodernizowano je do standardu B-17D), a dwadzieścia na mocy Lend-Lease Act wyeksportowano w marcu 1941 roku do Wielkiej Brytanii, gdzie oznaczono je Fortress Mk. I. Ich udział w działaniach bojowych w Europie dowiódł, że uzbrojenie obronne Flying Fortressów i zabezpieczenie ich instalacji paliwowej jest za słabe.

    Molibden (Mo, łac. molybdenum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa w dosłownym przekładzie brzmi "podobny do ołowiu" i pochodzi od greckiego określenia ołowiu – μόλυβδος molybdos.Okolica pośladkowa (łac. regio glutea) – parzysta, topograficzna część ciała człowieka, ograniczona od góry w części przyśrodkowej grzebieniem biodrowym (łac. crista iliaca), a następnie linią łączącą szczyt kości krzyżowej i kolec biodrowy górny przedni. Z reguły jest symetryczna.

    Na bazie B-17C Boeing opracował również samolot pasażerski – Boeing 307 Stratoliner – mający zupełnie nowy, dużo większy kadłub z kabiną ciśnieniową, ale te same skrzydła, silniki i usterzenie. Samolot oblatano 31 grudnia 1938 roku.

     Osobny artykuł: Boeing 307 Stratoliner.

    17 kwietnia 1940 roku złożono zamówienie na czterdzieści dwie maszyny, które wprawdzie zakwalifikowano początkowo do wersji B-17C, lecz zakres wprowadzonych modyfikacji w zakresie instalacji elektrycznej i uzbrojenia (wprowadzono sześć karabinów maszynowych kalibru 12,7 mm) sprawił, że oznaczenie zmieniono na B-17D. Oblotu dokonano 3 lutego 1941 roku.

    Walki o Guadalcanal – walki trwające od 7 sierpnia 1942 do 8 lutego 1943, które były początkiem amerykańskiej kontrofensywy lądowej w trwającej od ośmiu miesięcy wojnie z Japonią. Operacja lądowania na wyspie Guadalcanal w archipelagu Wysp Salomona była też pierwszym amerykańskim desantem w obliczu nieprzyjaciela i to przeprowadzonym od razu z powodzeniem. Jednocześnie trwały walki flot, lotnictwa bombowego i myśliwskiego. Japończycy korzystali z bazy w Rabaulu, Amerykanie - z bazy na Nowej Kaledonii, lotniskowców Floty Pacyfiku i lotniska Hendersona na Guadalcanalu. Liczne bitwy morskie na okolicznych wodach, pozornie zwycięskie, znacznie uszczupliły potencjał wojenny Japonii.Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)

    Wersje od E do H[ | edytuj kod]

    B-17E. W porównaniu z B-17D zauważalny jest inny kształt statecznika pionowego

    Następna wersja – B-17E, oblatana 5 września 1941 roku – miała w założeniu eliminować niedostatki wcześniejszych wariantów i korzystać z pierwszych doświadczeń bojowych Flying Fortressów. W związku z niemożnością skutecznej obrony tylnej półsfery ze stanowisk strzeleckich istniejących w wersjach wcześniejszych zdecydowano się na przebudowę i wydużenie ogona i umieszczenie w nim dodatkowego strzelca, mającego do dyspozycji dwa karabiny maszynowe kalibru 12,7 mm. W tej wersji pojawiła się również górna wieżyczka strzelecka i zdalnie sterowana wieżyczka podkadłubowa (po dwa karabiny kalibru 12,7 mm w każdej), a do tego w dziobie umieszczono sześć gniazd, przygotowanych dla pojedynczego (i przenoszonego ręcznie) karabinu maszynowego kalibru 7,62 mm. Inne zmiany w konstrukcji płatowca objęły między innymi przebudowę statecznika pionowego i zwiększenie rozpiętości stateczników poziomych o 2,82 metra; ogół zmian spowodował wzrost masy o około 7000 kilogramów. Załogę stanowiło dziesięć osób.

    Operacja Torch (z ang. „Pochodnia”) – amerykańsko-brytyjska operacja desantowa we francuskiej części Afryki Północnej, rozpoczęta nocą 7/8 listopada 1942.Tulon (fr. Toulon lub Toulon-sur-mer, prowans. Tolon) – miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var.

    Zdalnie sterowana wieżyczka podkadłubowa okazała się jednak niewystarczająco skuteczna ze względu na małą celność prowadzonego z niej ognia, toteż począwszy od 113. egzemplarza instalowano wieżyczkę kulistą Sperry z dwoma karabinami maszynowymi kalibru 12,7 mm i zapasem amunicji po 250 pocisków na każdy. Miała ona średnicę siedemdziesięciu pięciu centymetrów, strzelec wsuwał się do niej, kiedy samolot był w powietrzu, i przyjmował pozycję embrionalną z karabinami pomiędzy nogami. W warunkach bojowych strzelcy dolni musieli spędzać w wieżyczkach wiele godzin bez ustanku, przez co byli zmuszeni oddawać mocz do ubrania, co z kolei skutkowało odmrożeniami pleców, pośladków i ud. Ze względów bezpieczeństwa przebywanie w wieżyczce podkadłubowej podczas startu było ściśle zakazane. Wieżyczka podkadłubowa miała sterowanie elektryczne, strzelec obracał ją za pomocą pedałów.

    Warnemünde (pol. hist. Ujście Warnawy) - przedmieście Rostocku (Niemcy), przy ujściu rzeki Warnow do Zatoki Meklemburskiej; z Rostockiem stanowi główny zespół portowy wschodniej części kraju; stocznia; przemysł rybny; kąpielisko; promy do Danii i Szwecji.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Kulista wieżyczka podkadłubowa z dwoma karabinami maszynowymi

    Pierwsze B-17E dostarczono w listopadzie 1941 roku do 7. Grupy Bombowej. Do maja 1942 roku zbudowano 512 Flying Fortressów w wariancie E. W połowie 1942 roku do Wielkiej Brytanii dostarczono czterdzieści pięć B-17E (oznaczenie lokalne Fortress Mk. II); część B-17E przeznaczonych dla RAF-u trafiła jednak do służby w amerykańskich siłach zbrojnych. Poszukując sposobów zwiększenia skuteczności B-17 w atakowaniu okrętów podwodnych, Brytyjczycy wyposażyli jedną maszynę w działo Vickers S kalibru 40 milimetrów. W grudniu 1943 roku trzy B-17E trafiły do służby w kanadyjskich wojskach lotniczych jako maszyny transportowe, II wojnę światową przetrwały dwa egzemplarze.

    Kendari - miasto w Indonezji na wyspie Celebes nad morzem Banda; ośrodek administracyjny prowincji Celebes Południowo-Wschodni; współrzędne geograficzne 3°58′S 122°34′E/-3,966667 122,566667; powierzchnia 295,89 km²; 235 tys. mieszkańców (2005).Kryzys sueski (arab. أزمة السويس – العدوان الثلاثي; hebr. מבצע קדש, Operacja „Kadesz”) – militarna agresja Wielkiej Brytanii, Francji i Izraela na Egipt, która rozpoczęła się 29 października 1956. Agresja została poprzedzona decyzją Egiptu o nacjonalizacji Kanału Sueskiego (26 lipca 1956), jednak rzeczywistą przyczyną wybuchu wojny było pragnienie Wielkiej Brytanii i Francji utrzymania kontroli nad Kanałem. Państwa te dla realizacji swoich celów posłużyły się Izraelem, którego statki handlowe nie mogły korzystać z Kanału Sueskiego. Izrael miał także własne wystarczające powody, by wziąć udział w wojnie.

    Kilka B-17E i B-17F przebudowano na samoloty transportowe; była wśród nich maszyna o nazwie własnej „Bataan” stanowiąca osobisty samolot dyspozycyjny generała Douglasa MacArthura.

    Krótko przed II wojną światową zapotrzebowanie na B-17 wzrosło ponad poziom, przy którym Boeing byłby w stanie samodzielnie realizować zamówienia, w związku z czym USAAF doprowadził do powstania kartelu, w którego skład poza Boeingiem weszły Vega Aircraft Corporation (spółka córka Lockheeda) i Douglas Aircraft Company. Pierwszą wersją produkowaną wspólnie przez trzy przedsiębiorstwa była B-17F, wyposażona w jeszcze mocniejsze silniki Wright R-1820-97 i oblatana 30 maja 1942 roku. Wprowadzono w niej szereg ulepszeń (łącznie ponad 400) na podstawie doświadczeń bojowych, jednak głównie w wyposażeniu wewnętrznym (dotyczyły między innymi instalacji tlenowej czy autopilota), tak że z zewnątrz samolot zasadniczo nie różnił się od wersji E. Wyraźna zmiana w części nosowej pojawiła się dopiero w ostatnich osiemdziesięciu sześciu egzemplarzach B-17F – była to przednia wieżyczka zwana podbródkową, mająca poprawić obronę przedniej półsfery, gdzie bombowiec był najbardziej narażony na ataki myśliwców nieprzyjaciela.

    Odmrożenie (łac. congelatio) – uszkodzenie skóry, powstające w wyniku działania na nią niskiej temperatury. Ciężkość i rozległość uszkodzenia skóry zależą od temperatury otoczenia oraz czasu, w jakim skóra była poddana działaniu niskiej temperatury. Wiatr i duża wilgotność powietrza nasilają skutki działania mrozu. Zmiany w naczyniach krwionośnych, spowodowane spożyciem dużej ilości alkoholu, powodują u poszkodowanych ciężkie odmrożenia, często przyczyniając się do nadmiernego wychłodzenia ciała i – w wyniku tego – śmierci. Miejsca szczególnie narażone na odmrożenie to: nos, uszy, policzki oraz palce rąk i stóp.Ardeny (Las Ardeński, fr. Ardennes, luks. Ardennen) – silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii (rozciągają się również na Luksemburg i Francję). Ich średnia wysokość to około 400-500 metrów, a najwyższym szczytem jest Signal de Botrange 694 m n.p.m. (najwyższy szczyt Belgii). Od północy i zachodu góry opływa Moza. Ardeny są najrzadziej zaludnioną częścią Belgii. Powierzchnia Ardenów wynosi 11 200 km². Należą do hercyńskiej strefy fałdowań Europy. Zbudowane z utworów paleozoicznych, wśród których przeważają piaskowcowo-ilasto-węglanowe osady dewonu. Obszar Ardenów był silnie deformowany w czasie ruchów kaledońskich i hercyńskich.

    Na bazie B-17F stworzono w listopadzie 1942 roku ciężki samolot eskortowy YB-40, nieprzenoszący bomb, za to uzbrojony w więcej karabinów maszynowych (w tym dwa w wieżyczce podbródkowej) i z większym zapasem amunicji. Ponadto w zakładach Vega na bazie B-17E opracowano samolot oznaczony XB-38 napędzany silnikami rzędowymi Allison V-1710. Oblatano go 19 maja 1943 roku. Z nową jednostką napędową samolot wykazywał niewielki wzrost osiągów; niespełna trzy miesiące później – po wypadku, w którym samolot uległ zniszczeniu – program anulowano.

    Pogoda – stan atmosfery w konkretnym miejscu i czasie; w szerszym ujęciu – warunki meteorologiczne na danym obszarze kuli ziemskiej. Ogół zjawisk pogodowych na danym obszarze w okresie wieloletnim (przynajmniej 30 lat) określany jest jako klimat.Mimoyecques - miejscowość na północy Francji, w departamencie Pas-de-Calais w pobliżu miasta Calais, kilka kilometrów na północny wschód od Marquise.
    B-17F

    Dziewiętnaście B-17F trafiło do Wielkiej Brytanii (te również otrzymały oznaczenie Fortress Mk. II), a trzy – do Kanady. Pewną liczbę amerykańskich B-17F (a także B-17G) przebudowano na samoloty rozpoznawcze, wyposażone w aparaty o ogniskowej od sześciu do czterdziestu cali, i oznaczono F-9/F-9A/F-9B.

    W lipcu 1943 roku ruszyła produkcja seryjna wersji B-17G, oblatanej 21 maja. Pierwsze egzemplarze dostarczono siłom zbrojnym 4 września. W tym wariancie wieżyczka podbródkowa od początku stanowiła standard, a ponadto zmieniono położenie bocznych stanowisk strzeleckich, tak aby strzelcy nie zderzali się plecami; w późniejszych odmianach B-17G wprowadzono też jako standard nowe stanowisko strzeleckie w ogonie, zapewniające strzelcowi lepszą widoczność, więcej miejsca i większy zakres ruchu karabinów. B-17G stał się najbardziej masowo produkowaną wersją Flying Fortressa (8680 egzemplarzy). Część B-17G otrzymała radar H2X umieszczony za wieżyczką podbródkową, który wykorzystywano do lokalizowania celów skrytych pod chmurami. Udział w rozwoju konstrukcji miał także wynalazca polski Jerzy Rudlicki. W 1943 roku udoskonalił on wyrzutnik bomb Świąteckiego, oparty na systemie inżyniera Władysława Świąteckiego, modyfikując go do bombardowań powierzchniowych z dużej wysokości; wyrzutnik zastosowano w B-17.

    Dipisi (od ang. displaced persons, w skrócie DPs) – określenie stosowane przez Aliantów wobec osób, które w „wyniku wojny znalazły się poza swoim państwem i chcą albo wrócić do kraju, albo znaleźć nową ojczyznę, lecz bez pomocy uczynić tego nie mogą”.Arado Flugzeugwerke GmbH - niemiecka wytwórnia lotnicza powstała w roku 1925, jeden z pionierów zastosowania napędu odrzutowego w lotnictwie.
    Zabytkowy B-17G

    Również B-17G przebudowywano na samoloty transportowe, oznaczone CB-17G, mogące zabrać na pokład (w bardzo niekomfortowych warunkach) sześćdziesięciu czterech żołnierzy. Z dalszej produkcji tej wersji zrezygnowano w związku z odpowiednio dużymi dostawami transportowca C-47. Istniejące CB-17G zmodyfikowano do pełnienia funkcji luksusowo wyposażonych samolotów dyspozycyjnych dla oficerów wysokiego szczebla (VB-17G). Powstała także wersja treningowa B-17G, oznaczona TB-17G. Zbudowano ponad 180 egzemplarzy tego wariantu, przebudowując bombowce B-17G różnych odmian.

    Lesley James McNair (ur. 25 maja 1883 w Verndale, zm. 25 lipca 1944 pod Saint-Lô) – amerykański wojskowy, generał porucznik, żołnierz obu wojen światowych, poległy w czasie kampanii normandzkiej. Był jednym z czterech generałów poruczników armii amerykańskiej, którzy polegli podczas II wojny światowej, obok Franka Andrewsa, Simona Bucnera i Millarda Harmona, przy czym jako jedyny z tego grona zginął od bratobójczego ostrzału. Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą prowadzenia ognia na wprost. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.

    Po II wojnie światowej B-17G służyły w siłach powietrznych kolejnych państw. Trafiły między innymi do Brazylii, Portugalii czy Izraela.

    Ostatnią wersją w ciągu oznaczeń literowych była B-17H – wersja ratownictwa morskiego, przenosząca pod kadłubem wykonany z laminowanego mahoniu dziewięciometrowy kuter ratowniczy A-1, mogący standardowo pomieścić dwanaście osób i zawierający zapas żywności i wody na dwadzieścia dni. Według różnych autorów zbudowano albo 130 B-17H, albo 147 (130 dla sił powietrznych i siedemnaście dla straży wybrzeża), albo aż 180. Część z nich przystosowano do obserwacji i pomiarów testów pocisków rakietowych, a co najmniej pięć – na maszyny szkolne dla załóg ratowniczych (oznaczenie TB-17H). Wersja G była jednak ostatnią wypuszczaną z fabryk, nie zaś przebudowywaną.

    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).

    Użycie w czasie II wojny światowej[ | edytuj kod]

    RAF[ | edytuj kod]

    Brytyjski Fortress Mk I (B-17C)

    W brytyjskich wojskach lotniczych B-17 nigdy nie odgrywały wiodącej roli, a ich liczebność zawsze była niewielka, lecz to właśnie brytyjskie Fortressy jako pierwsze wzięły udział w działaniach bojowych: 8 lipca 1941 roku trzy maszyny 90. Eskadry wystartowały z RAF Polebrook do lotu na bombardowanie bazy marynarki wojennej w Wilhelmshaven. Nalot przebiegł bez strat własnych po stronie Brytyjczyków, ale też nie wyrządził istotnych szkód w niemieckiej bazie (RAF-owskie Fortressy nie były wyposażone w tajne celowniki Nordena, a przy tym bombardowały ze zbyt dużej wysokości).

    Saint-Nazaire (bret. Sant-Nazer) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Kraj Loary, w departamencie Loara Atlantycka. Wiener Neudorf – gmina targowa w Austrii, w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Mödling. Liczy 8 932 mieszkańców (1 stycznia 2014). .

    W kolejnych lotach odbywających się w ciągu kilku następnych miesięcy (między innymi nad Francję i Norwegię) RAF stracił osiem Fortressów, a w październiku 1941 roku część ocalałych maszyn przekazano 206. i 220. Eskadrze RAF Coastal Command. Cztery bombowce przebazowano do Afryki Północnej, gdzie atakowały Tobruk i Bengazi. Do Coastal Command trafiły również Fortressy Mk. II – także do 206. i 220. Eskadry. Spośród dziewiętnastu B-17F, które trafiły do Wielkiej Brytanii, część wypełniała zadania ZOP w składzie Coastal Command (59., 86., 206. i 220. Eskadra; następnie były samolotami rozpoznania pogodowego w 251., 517., 519. i 521. Eskadrze), inne zaś trafiły do 214. i 223. Eskadry RAF Bomber Command, gdzie otrzymały wyposażenie WRE.

    Espiritu Santo (hiszp. Duch Święty) – największa wyspa w archipelagu Nowe Hebrydy, tworzącym współcześnie niezależne państwo Vanuatu. Wchodzi w skład prowincji Sanma. Wyspa zawdzięcza nazwę swojemu odkrywcy Pedro Fernándezowi de Quirós, który w 1606 nadał nazwę Australia del Espíritu Santo całemu archipelagowi. Powierzchnia wyspy wynosi prawie 4000 km².Blitz (z niem. "błyskawica") – seria nalotów niemieckich na Wielką Brytanię, mających miejsce podczas II wojny światowej, w okresie od 7 września 1940 do 10 maja 1941.

    Do RAF-u trafiło również osiemdziesiąt pięć B-17G (oznaczenie lokalne Fortress Mk. III), które podzielono między Coastal Command i Bomber Command. Maszyny lotnictwa morskiego uzbrajano w bomby głębinowe i wykorzystywano do zwalczania okrętów podwodnych, tymczasem dwie eskadry Bomber Command używały Fortressów do zrzutu spadochroniarzy i zaopatrzenia dla ruchu oporu oraz prowadzenia walki radioelektronicznej.

    Operacja Avalanche (ang.: lawina) to nazwa rozpoczętego 9 września 1943, lądowania aliantów na południe od Neapolu, w okolicach miasta Salerno (Morze Tyrreńskie) w czasie kampanii włoskiej. Inwazja Włoch rozpoczęła się 10 lipca lądowaniem aliantów na Sycylii. Wraz z lądowaniami sił brytyjskich w południowych Włoszech (operacje Slapstick i Baytown), 3 września lądowała w rejonie Reggio 8 Armia angielska po silnym bombardowaniu morskim i lotniczym. Operacja miała na celu szybkie zajęcie terytorium Włoch, po rozejmie między siłami Włoch i Aliantów zawartym 3 września i ogłoszonym 8 września. Po ogłoszeniu rozejmu siły floty włoskiej przeszły na Maltę. 9 września rozpoczęła lądowanie 5 Armia amerykańsko-brytyjska pod dowództwem gen. Marka Clarka (600 jednostek morskich z 8 dywizjami amerykańskimi i brytyjskimi na pokładach). Lądowanie poprzedzone było przygotowaniem artyleryjskim 4 pancerników oraz bombardowaniem lotnictwa sprzymierzonych. 11 września 5 Armia spotkała się z silnym kontrnatarciem sił niemieckich wspieranych przez lotnictwo. Niemcy w rejony dzialania 5 i 8 Armii ściągnęli siły ok. 13 dywizji w tym dużą ilość oddziałów pancernych. Niemcy mieli dogodną sytuację ze względu na brak użycia przez sprzymierzonych wsparcia powietrznego ze względu na duże odległości do lotnisk. Niemcom udało się zatrzymać wojska aliantów, a nawet zepchnąć je na odległość 1000 m. od brzegów w dniach 14-15 września. W krytycznym momencie alianci rzucili do walki całe lotnictwo średniego i dalekiego zasięgu. Od strony morza użyli 6 okrętów liniowych, 7 lotniskowców, 13 krążowników i ok 60 niszczycieli (w tym trzy polskie. W wyniku kontruderzenia sił morskich, lotnictwa i sil lądowych 16 września Niemcy zostali rozbici. a 5 armia połączyła się z 8 armią ok. 40 mol na południowy wschód od Salerno. 17 września Niemcy wycofali się na wcześniej przygotowane linie obronne na drodze do Rzymu. Sojusznicy do prowadzenia dalszej operacji zmuszeni byli ściągnąć dodatkowe siły i zorganizowaną koordynacją działań lądowych i morskich. W wyniku dalszych walk 1 października zdobyli Neapol.Midway (ang. Midway Islands) – grupa wysp na Oceanie Spokojnym, leżąca około 450 mil morskich (850 km) od głównych wysp Hawajów o powierzchni 6,23 km². Terytorium zamorskie USA. Wyspy obecnie zamieszkuje około 40 pracowników US Fish and Wildlife Service i obsługi (brak stałych mieszkańców). Ich głównym zajęciem jest obsługa komunikacji na Pacyfiku.

    27 października 1942 roku Fortress z 206. Eskadry zatopił niemiecki okręt podwodny U-627 na południe od Islandii. Kolejnymi U-Bootami zatopionymi przez Fortressy były U-265 (3 lutego 1943 roku, maszyna z 220. Eskadry), U-624 (7 lutego 1943 roku, 220. Eskadra), U-384 (19 marca 1943 roku, 206. Eskadra), U-469 (25 marca 1943 roku, 206. Eskadra), U-169 (27 marca 1943 roku, 206. Eskadra), U-710 (24 kwietnia 1943 roku, 206. Eskadra), U-417 (11 czerwca 1943 roku, 206. Eskadra), U-707 (9 listopada 1943 roku, 220. Eskadra), U-575 (13 marca 1944 roku, Fortressy z 206. i 220. Eskadry wraz z okrętami i samolotami amerykańskimi, brytyjskimi i kanadyjskimi) i U-871 (26 września 1944 roku, 220. Eskadra).

    Bitwa o Midway – bitwa lotniczo-morska w czasie II wojny światowej, stoczona w dniach 4–7 czerwca 1942 pomiędzy okrętami japońskimi a amerykańskimi, w pobliżu atolu Midway na Oceanie Spokojnym, zakończona taktycznym i strategicznym zwycięstwem amerykańskim. Uznawana jest umownie za punkt zwrotny w wojnie na Pacyfiku, ponieważ inicjatywa działań militarnych przeszła na stronę amerykańską.Vegesack, Bremen-Vegesack — dzielnica miasta Brema w Niemczech, w okręgu administracyjnym Nord, w kraju związkowym Brema.

    USAAF w Europie[ | edytuj kod]

    B-17E „Butcher Shop” wchodzący w skład 97. Grupy Bombowej

    Anglia 1942–1943[ | edytuj kod]

    2 stycznia 1942 roku generał Henry H. Arnold, dowódca Sił Powietrznych Wojsk Lądowych, powołał do życia 8. Armię Powietrzną z Carlem Spaatzem na czele, a niedługo później dowódcą jej sił bombowych mianowano Irę Eakera. 4 lutego 1942 roku Eaker z sześcioma oficerami wyruszył do Anglii, aby przygotować się do przyjęcia B-17 w Europie (stworzyć ośrodek dowodzenia, przygotować infrastrukturę we współpracy z RAF-em). Dzień wcześniej formalnie utworzono trzy grupy 8. Armii mające latać na B-17E: 97., 301. i 303. Grupę Bombową; ich bombowce miały jednak trafić do Anglii dopiero w połowie czerwca. Ostatecznie pierwsza piętnastka B-17E ruszyła w drogę przez Ocean Atlantycki 26 czerwca, ale zła pogoda na drugim odcinku przelotu zmusiła pilotów do zawrócenia lub lądowania na innych lotniskach, niż planowano. Wskutek tego pierwszy B-17 należący do 8. Dowództwa Lotnictwa Bombowego (maszyna o nazwie własnej „Jarring Jenny”) wylądował w Wielkiej Brytanii dopiero 1 lipca 1942 roku.

    Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.I.G. Farbenindustrie AG (skrót od Interessen-Gemeinschaft Farbenindustrie Aktiengesellschaft, niem. Wspólnota Interesów Przemysłu Farbiarskiego Spółka Akcyjna) – niemiecki koncern chemiczny, utworzony w roku 1925 we Frankfurcie nad Menem.

    17 sierpnia 1942 roku lotnictwo wojsk lądowych Stanów Zjednoczonych po raz pierwszy wysłało Flying Fortressy do lotu na bombardowanie celów na kontynencie europejskim – dwanaście bombowców 97. Grupy Bombowej, prowadzonych przez samolot o nazwie własnej „Butcher Shop” z Paulem Tibbetsem i Frankiem Armstrongiem za sterami (obaj dosłużyli się później stopni generalskich), udało się z RAF Grafton Underwood nad Francję, aby zaatakować stację rozrządową opodal Rouen. Eskortę zapewniały myśliwce Supermarine Spitfire. Bomby (w sumie pięćdziesiąt cztery sztuki o różnych wagomiarach), zrzucone z wysokości 7000 metrów, w większości spadły w obrębie celu. Lot zakończył się minimalnymi stratami: jeden B-17 uszkodzony przez obronę przeciwlotniczą i dwóch lotników rannych wskutek uderzenia gołębia w pleksiglasowy nos bombowca. Sierżantowi Kentowi Westowi, strzelcowi dolnemu bombowca o nazwie własnej „Birmingham Blitzkrieg”, zaliczono zestrzelenie (później przeklasyfikowane na uszkodzenie) niemieckiego myśliwca.

    Hiei (jap. 比叡 Hiei) – japoński okręt klasy krążownik liniowy, od 1940 klasyfikowany jako szybki pancernik, należący do typu Kongō, w służbie podczas I i II wojny światowej. Zatopiony został po I bitwie pod Guadalcanalem 13 listopada 1942. Nazwa pochodzi od góry usytuowanej na północny wschód od Kioto, gdzie znajdują się grobowce władców japońskich. Bizerta (łac. Hippo Diarrhytus, arab. بنزرت Benzert, fr. Bizerte) – miasto w północnej Tunezji, ośrodek administracyjny gubernatorstwa Bizerta, port nad Morzem Śródziemnym, przy ujściu kanału łączącego jezioro Bizerta z morzem. Około 126 tys. mieszkańców, położone 65 km od Tunisu.
    Przednie części kadłubów B-17E w hali produkcyjnej Boeinga w Seattle

    19 sierpnia 97. Grupa wysłała dwadzieścia cztery B-17E w lot bojowy mający wesprzeć siły alianckie wykonujące rajd na Dieppe. Nad cel – bazę Jagdgeschwader 26 w Abbeville – dotarły dwadzieścia dwie maszyny, którym udało się zniszczyć hangar i uszkodzić pas startowy, ale Niemcy stracili tylko dwa uszkodzone Fw 190, a lotnisko jako takie wciąż było w stanie funkcjonować.

    Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).Wright R-1820 Cyclone 9 – amerykański 9-cylindrowy, chłodzony powietrzem silnik gwiazdowy zaprojektowany w zakładach Curtiss-Wright Corporation i używany w wielu samolotach począwszy od lat 30. XX wieku do lat 50. Budowany na licencji w wielu fabrykach, między innymi: Lycoming, Pratt & Whitney i Studebaker Corporation, a także w Związku Radzieckim jako M-25. Używany był między innymi przez takie konstrukcje lotnicze jak:

    Dla Amerykanów letnie i jesienne miesiące 1942 roku były okresem nauki w zakresie prowadzenia wojny bombowej. Doskonalono zarówno celność i metody bombardowania, jak i precyzję ognia obronnego. W kolejnych nalotach występowały nieprzewidziane problemy, na przykład: 21 sierpnia (nalot na stocznię w Rotterdamie) bombowce zbyt wolno zebrały się w formację, wskutek czego Spitfire’y nie miały dość paliwa, żeby eskortować je przez całą drogę, co pozwoliło niemieckim myśliwcom atakować nieeskortowane B-17; 24 sierpnia nalot na stocznię w Le Trait nie wyrządził jej praktycznie żadnych szkód; 5 września trzydzieści jeden B-17 z 97. i 301. Grupy Bombowej (ta pierwsza miała już na stanie B-17F, a dla drugiej był to pierwszy lot bojowy) zaatakowało stacje rozrządowe w Rouen, a w obrębie celu spadło tylko dwadzieścia procent bomb, zaś część spadła na miasto, w tym jedna na miejski szpital; 9 października spośród ponad sto bombowców (zarówno B-17, jak i B-24 Liberatorów) atakujących zakłady kolejowe Fives-Lille zaledwie sześćdziesiąt dziewięć zrzuciło bomby w obrębie celu (wielu bombardierów nie zdołało nawet ujrzeć go w celownikach), a do tego nieskuteczna okazał się taktyka stosowana przez eskortę; 17 listopada przez grubą pokrywę chmur w ogóle nie udało się odnaleźć celu – schronów U-Bootów w Saint-Nazaire. Jednym z nielicznych udanych nalotów było uderzenie na bazę myśliwską Wevelgem 29 sierpnia – dwanaście B-17E wyrządziło poważne szkody na lotnisku, nie ponosząc strat.

    Zagłębie Ruhry (niem. Ruhrgebiet) – zagłębie przemysłowe w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia. Położone jest nad rzeką Ruhrą, a także w pobliżu rzeki Ren. Powierzchnia Zagłębia Ruhry w oficjalnych granicach wynosi 4435 km², zaludnienie: 5 172 745 mieszkańców (stan na: 31.12.2009), gęstość zaludnienia: 1166,3 os./km².Augsburg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Szwabia, regionu Augsburg oraz powiatu Augsburg, chociaż do niego nie należy. Leży nad rzekami Lech i Wertach, na przedgórzu alpejskim na wysokości 494 m n.p.m.
    Curtis LeMay z jedną z załóg 306. Grupy Bombowej

    Pierwsze dwie maszyny 8. Armia Powietrzna straciła 6 września 1942 roku. Straty wzrosły w drugiej połowie listopada 1942 roku, kiedy Niemcy – szczególnie as myśliwski Egon Mayer – zaczęli opracowywać nową taktykę atakowania B-17: dwójkami lub czwórkami od przodu, gdzie Flying Fortressy były najsłabiej chronione. 20 grudnia wyprawa wysłana nad Romilly-sur-Seine (pierwsza penetracja nieprzyjacielskiej przestrzeni powietrznej na głębokość stu mil) straciła sześć B-17, a do tego trzydzieści jeden zostało uszkodzonych.

    As myśliwski – tytuł honorowy nadawany pilotom myśliwskim, który zestrzelili określoną liczbę samolotów nieprzyjaciela, zwykle co najmniej 5, lub nieoficjalne określenie takiego pilota.Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

    W tym okresie Curtis LeMay opracował nową taktykę: zrzut bomb na sygnał z samolotu prowadzącego formację. Miała ona tę zaletę, że nie zmuszała samolotów do ryzykownych manewrów w ciasnej formacji, ale zarazem sprawiała, że samoloty zamykające formację zrzucały bomby w tym samym momencie co maszyna prowadząca, a więc daleko przed celem. Pomimo to pierwszy nalot, w którym udało się zastosować tę taktykę – 3 stycznia 1943 roku na Saint-Nazaire – okazała się najprecyzyjniejszy ze wszystkich dotychczasowych. Sukces okupiono jednak wysokimi stratami: siedem samolotów zestrzelonych, pewna liczba rozbitych w Anglii podczas lądowania awaryjnego, ponad siedemdziesięciu lotników zabitych lub zaginionych, czterdzieści siedem bombowców uszkodzonych.

    Mahoń – drewno otrzymywane z różnych gatunków i rodzajów drzew. Mahoń amerykański pozyskuje się z mahoniowca (Swietenia), natomiast mahoń afrykański (tzw. zamahoń) z grusz afrykańskich (Mimusops).Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    8. Armia Powietrzna po wielu atakach na Francję rozpoczęła dzienne naloty na terytorium Niemiec w styczniu 1943 roku. Pierwsza penetracja niemieckiej przestrzeni powietrznej nastąpiła 27 stycznia 1943 roku podczas nalotu na stocznię w Wilhelmshaven (pierwotnie celem miało być Vegesack); formację prowadziła 306. Grupa Bombowa z Frankiem Armstrongiem na czele. Amerykanie stracili jednego B-17, a strącili prawdopodobnie aż siedem myśliwców niemieckich. W kolejnych tygodniach na przeszkodzie dalszym nalotom stanęła jednak zła pogoda: samoloty albo nie mogły startować, albo nie były w stanie dotrzeć nad wyznaczone cele.

    Rouen – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Seine-Maritime. Położona jest nad Sekwaną.La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.
    Combat box złożony z dwunastu samolotów; formacja taka miała zapewniać bombowcom wzajemne wsparcie i osłanianie się ogniem karabinów maszynowych

    18 marca Eaker zorganizował największą do tej pory wyprawę bombową nad Niemcy: siedemdziesiąt trzy Flying Fortressy i dwadzieścia cztery Liberatory miały zbombardować Vegesack, uratowane przez pogodę 27 stycznia. W tym nalocie bombardier 359. Eskadry Jack W. Mathis, pomimo śmiertelnych ran zadanych przez pocisk artylerii przeciwlotniczej, zdołał w ostatnich chwilach życia zwolnić bomby (i dać sygnał do zwolnienia całej eskadrze) – odznaczono go za to Medalem Honoru, pierwszym dla lotnika 8. Armii Powietrznej. Nalot uznano za udany.

    Mocz (łac. urina) - uryna, płyn wytwarzany w nerkach i wydalany z organizmu, zawierający produkty przemiany materii bezużyteczne lub szkodliwe dla ustroju.Walka elektroniczna, walka radioelektroniczna (WRE, ang. electronic warfare, EW) – rodzaj działań militarnych wobec przeciwnika, zmierzający do zakłócenia bądź uniemożliwienia działań przeciwnikowi bądź jego środkom technicznym, za pomocą własnych środków emisji elektromagnetycznej.

    Kolejny rekord liczebności pobito 17 kwietnia 1943 roku: w nalocie na Bremę wzięło udział 115 Flying Fortressów (z czego nad Niemcy dotarło 107) należących do czterech grup bombowych (91., 303., 305., 306.), formujących dwa skrzydła, z których każde składało się z trzech combat boxów po 18–21 bombowców. Amerykanie ponieśli dotkliwe straty: 401. Eskadra 91. Grupy utraciła pięć B-17 zestrzelonych przez obronę przeciwlotniczą i jednego strąconego przez Fw 190, a w sumie straty poniesione w dwugodzinnej bitwie nad Bremą zamknęły się liczbą szesnastu B-17 za cenę dziesięciu myśliwców niemieckich.

    Udo – część kończyny dolnej pomiędzy stawem kolanowym a biodrowym, a także człon odnóży stawonogów (np. owadów).Neumünster (dolnoniem. Niemünster, Neemünster) - miasto na prawach powiatu w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w pobliżu autostrady A7. W roku 2008 miasto liczyło 77 100 mieszkańców.

    1 maja 1943 roku Flying Fortressy 8. Armii Powietrznej wróciły nad Saint-Nazaire. Wskutek błędu w nawigacji część maszyn wleciała nad Brest i dostała się pod ostrzał artylerii przeciwlotniczej, a wkrótce potem zaatakowały niemieckie myśliwce. Jeden z B-17F 423. Eskadry został uratowany przez strzelca dolnego Maynarda Harrisona Smitha, dla którego był to pierwszy lot bojowy. Smith walczył z pożarem, który ogarnął maszynę, najpierw gaśnicami, a następnie oddając mocz na płomienie, a także opatrzył ciężko rannego strzelca tylnego i ostrzelał zbliżające się niemieckie myśliwce. Smith stał się pierwszym podoficerem 8. Armii Powietrznej odznaczonym Medalem Honoru.

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Niemieckie okręty podwodne – (niem.: U-Boot) niemiecka flota podwodna. W języku niemieckim słowo U-Boot (Unterseeboot) oznacza każdy okręt podwodny, niezależnie od jego przynależności państwowej.
    B-17F „Hell’s Angels”, który 14 maja 1943 roku jako pierwszy zaliczył pełną turę służby – dwadzieścia pięć lotów bojowych

    29 maja 1943 roku, w okresie przerwy w lotach bojowych na głęboką penetrację, po raz pierwszy w locie bojowym wzięło udział siedem eskortowych YB-40 (nalot na Saint-Nazaire, łącznie 279 bombowców ciężkich). Konstrukcja okazała się nieudana – YB-40 nie był w stanie nadążyć za B-17 po zrzuceniu przez nie bomb, a liczba samolotów nieprzyjaciela strąconych przez YB-40 nie była znacząco wyższa w porównaniu ze strąconymi przez B-17 – toteż po czternastu lotach bojowych maszyny te odesłano do Stanów Zjednoczonych, gdzie wykorzystywano je w roli samolotów szkolno-treningowych.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Nawigacja – dział wiedzy zajmujący się określaniem bieżącego położenia oraz optymalnej drogi do celu dla ludzi, statków, pojazdów lądowych i innych przemieszczających się obiektów.

    Mimo że amerykańskie siły bombowe były coraz liczniejsze i sprawniejsze, wciąż ponosiły dotkliwe straty w zmaganiach z niemieckimi myśliwcami, tak jak 13 czerwca w równoległych nalotach na Bremę i Kilonię (łącznie 174 B-17), nazwanych przez Martina Bowmana „totalnymi katastrofami”. W tym właśnie okresie alianci rozpoczęli Połączoną Ofensywę Bombową (dyrektywa „Pointblank”), mającą stanowić całodobową anglo-amerykańską kampanię bombową, która położy fundamenty pod inwazję na kontynent europejski dzięki osłabieniu niemieckiego lotnictwa (poprzez niszczenie zarówno samolotów, jak i zakładów produkcyjnych) oraz systematycznemu bombardowaniu innych gałęzi przemysłu (fabryki łożysk kulkowych i kauczuku syntetycznego, zakłady petrochemiczne).

    Wyspy Salomona (ang. Solomon Islands) – archipelag w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego. Ciągnie się z północnego zachodu na południowy wschód na długości ok. 1100 km przy szerokości sięgającej 600 km. Łączna powierzchnia wysp wynosi ok. 40 tys. km². Główne wyspy archipelagu to:Aerofotografia (fotografia lotnicza, zdjęcia lotnicze) – dziedzina wykorzystywania fotografii, polegająca na wykonywaniu zdjęć z "lotu ptaka": balonów, samolotów, helikopterów, satelitów, spadochronów, latawców (fotografia latawcowa) oraz modeli zdalnie sterowanych.

    Pierwsza wyprawa bombowa 8. Armii Powietrznej realizująca dyrektywę „Pointblank” wyruszyła 22 czerwca. 235 bombowców ciężkich skierowało się w stronę fabryki kauczuku syntetycznego w Hüls, stanowiących źródło 18% niemieckiej produkcji gumy; większość drogi bombowce miały pokonać bez eskorty myśliwskiej. Nalot okazał się precyzyjny, produkcję w zakładach wznowiono dopiero miesiąc później, a poziom sprzed bombardowania osiągnięto po pięciu miesiącach, lecz ceną za ten sukces była strata szesnastu Flying Fortressów (uszkodzonych zostało 170). 1 lipca Eaker dokonał zmiany na stanowisku dowódcy lotnictwa bombowego Ósmej Armii Powietrznej – miejsce Newtona Longfellowa zajął generał dywizji Frederick Anderson, „dowódca wściekle agresywny”.

    Dziób samolotu – część kadłuba samolotu wysunięta najbardziej do przodu, tworząca aerodynamicznie wyprofilowany opływ dla strug powietrza. Jego kształt uwarunkowany jest przeznaczeniem samolotu, napędem samolotu i prawami aerodynamiki. Dziób samolotu najczęściej płynnie przechodzi w kadłub, a jego poszycie zewnętrzne w celach eksploatacyjnych jest otwieralne.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.
    Formacja B-17F nad Schweinfurtem, 17 sierpnia 1943

    Za prawdziwy początek realizacji dyrektywy „Pointblank” uznaje się tak zwany Blitz Week (tydzień Blitzu), który przypadł na końcówkę lipca 1943 roku. W tym okresie atakowano między innymi cele w okupowanej Norwegii, zakłady lotnicze w Kassel i Warnemünde czy stocznie w Kilonii, ale przede wszystkim 8. Armia Powietrzna wespół z RAF-em przeprowadziła serię nalotów na Hamburg, w których doszczętnie spłonęło niemal 60% miasta i zginęło, jak się szacuje, 46 tysięcy ludzi. W ciągu tego tygodnia Amerykanie stracili około stu bombowców ciężkich.

    Supermarine Spitfire — brytyjski, jednomiejscowy myśliwiec zbudowany w wytwórni Supermarine w Southampton w Anglii. Jeden z najsłynniejszych używanych podczas II wojny światowej samolotów bojowych, na którym walczyli również Polacy.Carl Andrew Spaatz (ur. 28 czerwca 1891 w Boyertown w stanie Pensylwania, zm. 14 czerwca 1974 w Waszyngtonie) – amerykański pilot wojskowy, generał Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, szef sztabu US Air Force (1947–1948).

    Po Blitz Weeku grupy bombowe 8. Armii Powietrznej odpoczywały przez niemal dwa tygodnie; powrót do lotów bojowych nastąpił 12 sierpnia wraz z nalotem w wykonaniu 330 bombowców na cele w Zagłębiu Ruhry.

    17 sierpnia 1943 roku wysokimi stratami zakończył się podwójny dzienny nalot na fabrykę łożysk kulkowych w Schweinfurcie (230 bombowców) i fabrykę Messerschmittów Bf 109 w Ratyzbonie (146 bombowców). Oba ugrupowania miały startować równocześnie i wspólnie udać się nad Niemcy; dzięki rozdzieleniu się w ostatniej chwili planowano zmylić obronę nieprzyjaciela i zmusić ją, żeby również się rozdzieliła. Pogoda pokrzyżowała jednak te plany: świadom presji z Waszyngtonu, Frederick Anderson podjął decyzję o opóźnieniu startu formacji zmierzającej nad Schweinfurt do czasu rozpogodzenia, a formację ratyzbońską wysłał w powietrze samą. W pierwszej fazie lotu Flying Fortressom towarzyszyły myśliwce eskorty, ale ostatnie P-47 Thunderbolty musiały zawrócić w chwili, w której bombowce dzieliło od Ratyzbony 500 kilometrów. W tym samym rejonie kilka godzin później zawróciły również myśliwce towarzyszące wyprawie bombowej zmierzającej na Schweinfurt. O ile w Ratyzbonie bombardowanie było stosunkowo celne, o tyle w Schweinfurcie jedna trzecia bomb spadła na dzielnice mieszkalne, a te, które trafiły w fabryki, nie wyrządziły poważnych szkód. Amerykanie opóźnili jednak (nieświadomie) program budowy myśliwca odrzutowego Me 262. Straty Amerykanów wyniosły sześćdziesiąt bombowców zestrzelonych (w tym trzydzieści sześć nad Ratyzboną) oraz kolejne sto uszkodzonych i nienadających się do naprawy, Luftwaffe straciła (w atakach na bombowce i w starciach z P-47 opodal Eupen) czterdzieści siedem myśliwców.

    Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).Zawieszenie broni pomiędzy Włochami a państwami sprzymierzonymi – akt rozejmu, podpisany 3 września 1943 roku w Cassibile na Sycylii przez przedstawicieli Królestwa Włoch oraz aliantów, postanawiający o zaprzestaniu przez Włochy działań wojennych po stronie państw Osi. Został ogłoszony publicznie 8 września.
    B-17F „Memphis Belle” ze swoją załogą. Maszyna ta zyskała miano „najsłynniejszego amerykańskiego bombowca w wojnie w Europie”.

    Flying Fortressy wróciły nad Niemcy 6 września – 338 bombowców wyruszyło bombardować stuttgarckie zakłady lotnicze. Amerykanom nie udało się znaleźć przykrytego chmurami celu, toteż B-17 zrzuciły bomby na przygodne cele w drodze powrotnej do Anglii; kilka bombowców zużyło tak dużo paliwa podczas krążenia w rejonie Stuttgartu, że musiało wodować w kanale La Manche.

    Bitwa na Morzu Bismarcka – starcie na wodach południowo-zachodniego Pacyfiku w czasie trwania II wojny światowej, w czasie którego samoloty 5. Floty USAAF wraz z samolotami RAAF zaatakowały konwój transportujący wojska japońskie do portu Lae na Nowej Gwinei. Większość celów została w czasie bitwy zniszczona, a Cesarska Armia Japońska poniosła znaczne straty.Forsowanie Renu (Operacja Plunder) - zbrojne przekroczenie rzeki Ren z zachodu na wschód przez wojska alianckie podczas II wojny światowej w dniach 7 - 24 marca 1945 roku.

    8 października 1942 roku Eaker rozpoczął drugi „Tydzień Blitzu”, który jednak – ze względu na wysokie straty – został wkrótce określony mianem „Czarnego Tygodnia”. Drugiego dnia kampanii zbombardowano między innymi Gdynię i Malbork, a także zakłady Arado Flugzeugwerke w Anklam; Stracono tego dnia dwadzieścia osiem bombowców ciężkich. 10 października w nalocie na Münster 8. Armia Powietrzna 100. Grupa Bombowa straciła dwanaście z trzynastu wysłanych B-17; po powrocie jedynie trzech z pierwotnej liczby 140 oficerów było dostępnych do udziału w lotach bojowych. Cztery dni później Amerykanie wysłali kolejną wyprawę bombową nad Schweinfurt (ponad 300 bombowców, z czego 257 Flying Fortressów spenetrowało niemiecką przestrzeń powietrzną). Luftwaffe przeciwstawiła wyprawie jeszcze większe siły niż w pierwszym nalocie na to miasto – w tym Ju 88 uzbrojone w nową broń, Werfer-Granate 21 – i zadała jej ciężkie straty. Według Millera nad Niemcami strącono sześćdziesiąt bombowców, a kolejne siedemnaście musiało lądować awaryjnie w Anglii. Caidin podaje odmienne i bardziej szczegółowe informacje: dwadzieścia osiem maszyn utraconych w drodze nad cel, trzydzieści jeden w drodze powrotnej, jeden rozbity w kanale La Manche, kolejne pięć w Anglii, co oznacza zniszczenie sześćdziesięciu pięciu B-17. W następstwie Czarnego Czwartku, jak nazwano potem dzień drugiego nalotu na Schweinfurt, amerykańskie lotnictwo wstrzymało loty bojowe obejmujące głęboką penetrację niemieckiej przestrzeni powietrznej bez eskorty.

    Éfaté, fr. Île Vate – wyspa leżąca na Oceanie Spokojnym, należąca do prowincji Shefa państwa Vanuatu. Jest trzecią po względem powierzchni (899,5 km²) i najludniejszą (ok. 66 000 mieszkańców) wyspą tego państwa. Większość ludności zamieszkuje Port Vila, główne miasto wyspy i stolicę Vanuatu. Najwyższe wzniesienie na wyspie ma wysokość 647 m n.p.m.Celownik bombowy urządzenie stosowane w samolotach bombowych pozwalające przewidzieć miejsce upadku bomby lotniczej, a więc umożliwiające dokonanie zrzutu bomb we właściwym momencie.

    W sierpniu 1943 roku w RAF Alconbury sformowana została 482. Grupa Bombowa (Pathfinderów, czyli tropicieli), której zadaniem było naprowadzanie wypraw bombowych za pomocą radaru; jej pierwszym lotem bojowym było bombardowanie miasta Emden 27 września. Początkowo użyto brytyjskiego radaru H2S, ale już 3 listopada w wyprawie bombowej na Wilhelmshaven wzięli udział Pathfinderzy wyposażeni w amerykański radar H2X. Nalot okazał się nieprecyzyjny – większość bomb spadła na miasto, a nie na zabudowania portowe – lecz pomimo to wyniki użycia radaru uznano za obiecujące. Trzynaście dni później dwie dywizje bombowe 8. Armii Powietrznej zaatakowały cele na terenie Norwegii, między innymi kopalnie molibdenu w Knaben na południu kraju, co miało opóźnić niemieckie prace nad bronią jądrową, o których donosił wywiad. Przy tej okazji B-17F „Knockout Dropper” pilotowany przez porucznika Manninga z 303. Grupy Bombowej stał się pierwszym Flying Fortressem, który odbył pięćdziesiąt lotów bojowych w Europie.

    Bombardier – członek załogi samolotu wojskowego – najczęściej bombowca – który odpowiada za ładunek bomb na pokładzie jak i jego zrzut na wyznaczony cel.Sondaż – badanie opinii publicznej, rodzaj badań statystycznych mający na celu określenie preferencji danej grupy ludności.
    B-17F bombardują Bremę z pomocą radaru w locie ponad chmurami, 13 listopada 1943

    26 listopada 8. Armia pobiła kolejny rekord liczebności wypraw bombowych wysłanych jednego dnia: 633 bombowce skierowano przeciwko celom w Bremie i Paryżu. Dla 401. Grupy Bombowej był to debiut bojowy; wraz z jej przybyciem do Anglii liczebność B-17 w szeregach samej 1. Dywizji Bombowej wzrosła do 505 maszyn. W nalocie na Bremę stracono dwadzieścia dziewięć B-17. 13 grudnia Bremę zaatakowano po raz kolejny, wraz z Hamburgiem i Kilonią; wówczas po raz pierwszy nad celami wyznaczonymi dla jednej wyprawy zjawiło się ponad 600 bombowców ciężkich.

    Tornado (z hiszp. tronada – burza) – gwałtownie wirująca kolumna powietrza, będąca jednocześnie w kontakcie z powierzchnią ziemi i podstawą cumulonimbusa lub rzadziej wypiętrzonego cumulusa. Tornada osiągają różne rozmiary. Zwykle przyjmują postać widzialnego leja kondensacyjnego, węższym końcem dotykającego ziemi. Dolna część leja jest często otoczona chmurą odłamków i pyłu.Silnik turbośmigłowy – rodzaj napędu statku powietrznego, najczęściej samolotu lub śmigłowca, wykorzystujący turbinę gazową do poruszania zewnętrznego śmigła napędowego. Wydostające się z silnika spaliny mają relatywnie małą energię w porównaniu z wydalanymi przez silnik turboodrzutowy, z tego też względu w małym stopniu odpowiadają za napędzanie statku powietrznego.

    Anglia 1944–1945[ | edytuj kod]

    Ostatnie naloty prowadzone przez B-17 w ramach 8. Dowództwa Lotnictwa Bombowego odbyły się 5 stycznia 1944 roku (426 bombowców zaatakowało cele we Francji i w Niemczech). Następnego dnia dokonała się zmiana struktury amerykańskiego lotnictwa w Europie: dowództwo lotnictwa bombowego 8. Armii rozwiązano, Eakera przeniesiono na śródziemnomorski teatr działań wojennych, jego miejsce zajął Jimmy Doolittle, a Carl Spaatz stanął na czele nowej struktury nazwanej USSTAF (Strategiczne Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych w Europie), mającej koordynować działania 8. i 15. Armii Powietrznej. Już 7 stycznia 420 Flying Fortressów zbombardowało zakłady IG Farben w Ludwigshafen; Amerykanie stracili dwanaście bombowców.

    Monte Cassino (wł. Montecassino) – wzgórze we Włoszech (Apeniny Środkowe), nad doliną rzeki Liri, między Rzymem i Neapolem. Wysokość 519 m n.p.m. U podnóża góry znajduje się miasto Cassino. Na szczycie wznosi się opactwo benedyktyńskie z 529 roku. W czasie II wojny światowej miały tu miejsce walki pomiędzy wojskami alianckimi a niemieckimi. W skład wojsk alianckich wchodził II Korpus Wojska Polskiego pod dowództwem gen. Władysława Andersa, którego żołnierze jako pierwsi zawiesili biało-czerwoną flagę po zdobyciu wzgórza zajmowanego przez wojsko niemieckie.Jimmy Doolittle, właśc. James Harold Doolittle (ur. 14 grudnia 1896 w Alameda, zm. 27 września 1993 w Pebble Beach w Kalifornii) – amerykański pilot, generał United States Air Force. Zasłynął przeprowadzeniem podczas II wojny światowej „Rajdu Doolittle’a” – pierwszego udanego nalotu bombowego na Tokio.

    20 lutego rozpoczęto kolejną znaczącą ofensywę bombową, nazwaną „Wielkim Tygodniem”. Miała ona dosięgnąć celów w całej Europie; pierwszego dnia głównym celem były zakłady lotnicze w Lipsku. Tego dnia czynów nagrodzonych później Medalem Honoru dokonało trzech lotników 8. Armii. Pięciodniową kampanię zamknęło wspólne uderzenie około 680 bombowców ciężkich z wszystkich trzech dywizji bombowych 8. Armii na zakłady lotnicze w różnych niemieckich miastach. „Wielki Tydzień” stał się początkiem „najdłuższej, decydującej bitwy powietrznej II wojny światowej”. W jego trakcie 8. Armia Powietrzna straciła 137 bombowców czterosilnikowych, a 15. Armia – osiemdziesiąt dziewięć.

    Curtis Emerson LeMay (ur. 15 listopada 1906 w Columbus, zm. 1 października 1990 w March Air Force Base w hrabstwie Riverside) – amerykański wojskowy, generał lotnictwa, szef sztabu Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych (1961–1965), polityk.Nitroskrobia – mieszanina azotanów skrobi (estrów skrobi i kwasu azotowego) o zmiennej liczbie dołączonych grup −ONO2 (w zależności od stopnia estryfikacji). Stosowana jako zastępczy materiał wybuchowy.
    B-17G pod ostrzałem artylerii przeciwlotniczej

    4 marca 1944 roku trzy eskadry (dwie z 95. i jedna z 100. Grupy Bombowej) jako pierwsze amerykańskie jednostki lotnicze zrzuciły bomby na Berlin. 6 marca na stolicę Trzeciej Rzeszy ruszyła wyprawa bombowa złożona z 730 bombowców ciężkich w osłonie blisko 800 myśliwców. Amerykanie stracili sześćdziesiąt dziewięć bombowców. Siedemdziesiąt dwie godziny później odbył się trzeci amerykański nalot na Berlin, tym razem w wykonaniu 600 bombowców (zestrzelono trzydzieści siedem B-17), a 9 marca nad Berlin skierowało się około 300 Flying Fortressów. 22 marca w nalocie na Berlin wzięło udział blisko 800 Flying Fortressów i Liberatorów.

    Front zachodni – całokształt działań wojennych w Europie Zachodniej podczas II wojny światowej, dzielących się na dwa zasadnicze okresy:Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

    Kwiecień 1944 roku był dla 8. Armii Powietrznej najtrudniejszym miesiącem w całej wojnie pod względem strat – straciła ona 361 (lub nawet ponad 400) bombowców ciężkich, głównie B-17, w nalotach między innymi na Schweinfurt, Monachium czy Chociebuż. 1 maja rozpoczęła się seria nalotów na infrastrukturę kolejową we Francji i Belgii zgodnie z dyrektywą „Pointblank”, ale nie oznaczało to zaprzestania nalotów na Berlin; 7 maja niemiecką stolicę zbombardowało 549 Flying Fortressów, a nazajutrz – 378. W kolejnych dniach bombardowano między innymi lotniska w Holandii, zakłady naftowe w Policach, stocznie w Kilonii czy różnorodne cele we Francji. 24 maja B-17 wróciły nad Berlin – spośród 519 maszyn artyleria przeciwlotnicza i myśliwce strąciły trzydzieści trzy, w tym osiem z 381. Grupy Bombowej, która w chmurach oddzieliła się od reszty wyprawy.

    Jawa – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Należy do Indonezji, a największe miasto wyspy, Dżakarta, jest stolicą tego kraju. Wyspę zamieszkuje 130 mln osób. Na obszarach nizinnych Jawy Centralnej na jeden km² przypada 2000 osób. Powierzchnia Jawy to 126,7 tys. km², co daje jej trzynaste miejsce wśród wysp na świecie i piąte w Indonezji.Rafineria ropy naftowej - podstawowy zakład przemysłu petrochemicznego wytwarzający paliwa, oleje, smary, asfalty oraz inne surowce wytwarzane z ropy naftowej.

    28 maja Amerykanie ustanowili kolejny rekord liczby bombowców – 1282 samoloty wysłane przeciwko siedmiu celom w Niemczech – a nazajutrz 881 bombowców skierowało się nad zakłady w Policach i fabryki lotnicze w północno-zachodnich Niemczech.

    Od 30 maja bombowce amerykańskie i brytyjskie prowadziły naloty na cele związane z mającą nastąpić 6 czerwca inwazją na wybrzeżu Francji. Na pierwszy lot bojowy w D-Day, służący zneutralizowaniu sił niemieckich broniących wybrzeża, wysłano 1361 bombowców ciężkich, z czego 1015 zrzuciło bomby. Kolejne bombardowania miały odciąć rejon przyczółka od rejonów leżących dalej w głąb lądu. W drugim locie bojowym pogoda uniemożliwiła większości bombowców zlokalizowanie celu, ale w kolejnych dwóch cele pomyślnie zbombardowano, nie tracąc ani jednego B-17. Cele o charakterze taktycznym leżące we Francji atakowano do 15 czerwca, po czym skupiono się częściowo na bombardowaniu baz Luftwaffe i stanowisk wyrzutni V-1 oraz zrzucaniu zaopatrzenia dla ruchu oporu.

    Douglas SBD Dauntless (ang. nieustraszony) – bombowiec zwiadowczy i pokładowy bombowiec nurkujący z okresu II wojny światowej. Opracowana specjalnie dla tych samolotów technika bombardowania nurkującego została nazwana helldiving (dosłownie "piekielne nurkowanie"), a same bombowce nosiły nieoficjalne przezwisko Helldivers (ich następca SB2C został tak już nazwany oficjalnie). Piloci zwali je też (od akronimu SBD) Slow But Deadly, "Powolny, ale zabójczy".Turbosprężarka - maszyna wirnikowa składająca się z turbiny i sprężarki osadzonych na wspólnym wale. Służy do doładowania silnika spalinowego, albo kotła parowego. Turbina jest zasilana spalinami z silnika, a sprężone powietrze przez sprężarkę zasila silnik. Do cylindra wprowadzona jest większa ilość powietrza dzięki czemu wzrasta moc silnika, większy jest też stopień sprężania dzięki czemu rośnie sprawność.
    B-17G-80-BO 43-38172 398. Grupy Bombowej uszkodzony w trakcie nalotu na Kolonię, 15 października 1944 roku. Pilot, porucznik Lawrence De Lancey, sprowadził uszkodzonego Fortressa do Nuthampstead, gdzie zrobiono to zdjęcie. Pocisk przeciwlotniczy zabił bombardiera, sierżanta sztabowego George’a E. Abbotta.

    18 lipca siły brytyjskie-kanadyjskie dowodzone przez Bernarda Montgomery’ego podjęły próbę przełamania linii niemieckich pod Caen, poprzedzoną jednym z największych dotychczasowych nalotów dywanowych. W następstwie tej rozczarowującej operacji generał Omar Bradley opracował plan „Cobra”: ponad 1000 bombowców miało w ciągu godziny zrzucić 50 tysięcy bomb na oddziały niemieckie w rejonie Saint-Lô i otworzyć drogę natarciu korpusu generała Collinsa. Mimo sprzeciwu generała Spaatza, który uważał takie użycie bombowców strategicznych za marnotrawstwo, nalot wykonano 24 lipca. Okazał się on mało precyzyjny: część bomb spadła poza wyznaczonym obszarem i zabiła dwudziestu siedmiu żołnierzy amerykańskiej 30. Dywizji Piechoty, a dalszych 130 raniła. Kolejnego dnia nalot powtórzono. Tym razem udział wzięło 1507 bombowców czterosilnikowych. Część bomb ponownie spadła na oddziały amerykańskie (tym razem zginęło 111 Amerykanów, w tym generał Lesley J. McNair). Zarazem jednak bombowce zadały ciężkie straty niemieckiej dywizji „Panzer Lehr”, a generał Collins nazajutrz zdecydował się na rozpoczęcie natarcia, które okazało się udane.

    Messerschmitt Me 262 Schwalbe – (niem. jaskółka), pierwszy użyty bojowo samolot myśliwski o napędzie odrzutowym. Produkowany masowo podczas II wojny światowej przez Niemcy. Wszedł do służby w 1944 roku jako samolot bombowy (A-2a) i rozpoznawczy (A-1a/U3 oraz A-4a), a także jako myśliwiec przechwytujący (A-1a) i nocny (B-1a/U1). Przez pilotów niemieckich został nazwany Sturmvogel (niem. burzyk), a wśród aliantów zachodnich znany jako Turbo. Ze względu na późne wprowadzenie tego samolotu do uzbrojenia, jego wpływ na działania wojenne był nieznaczny. Messerschmitty Me 262 uzyskały aż 900 zestrzeleń przy stratach własnych zaledwie 100 maszyn.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Oprócz tego pod koniec czerwca oraz w lipcu, sierpniu i wrześniu B-17 atakowały cele przemysłowe w Niemczech, ale wciąż zdarzały się naloty na lotniska. Doolittle coraz silniej atakował niemiecki przemysł naftowy, jednocześnie zaś zawiadywał przezbrojeniem pięciu grup 3. Dywizji Bombowej z B-24 na B-17. 7 października 457. Grupa Bombowa straciła cztery B-17 w nalocie na Police. 2 listopada 8. Armia Powietrzna wysłała wyprawę bombową na fabrykę benzyny syntetycznej w Leunie. Również tym razem 457. Grupa doznała ciężkich strat: zepchnięta przez wiatr i pozbawiona eskorty, skierowała się na cel rezerwowy w Bernbergu i w zmaganiach z myśliwcami straciła dziewięć maszyn. 91. Grupa straciła dwanaście Fortressów.

    Savona – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Liguria, w prowincji Savona. Położona jest na Rivierze Ligure di Ponente, u zbiegu strumieni Lavanestro i Letimbro, na skrzyżowaniu dwóch autostrad: autostrady dei Fiori (od Genui do Ventimiglii) i autostrady A6 (od Turynu do Savony). Znajduje się około 55 km na zachód od Genui. Graniczy od północy z gminą Cairo Montenotte, od południa z Morzem Liguryjskim, na zachodzie z Cairo Montenotte, Altare, Quiliano i Vado Ligure, na wschodzie z Albisola Superiore i Albissola Marina.Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.
    B-17G zrzuca bomby na Norymbergę, 1945 rok

    9 listopada B-17 wykorzystano do wsparcia 3. Armii generała George’a Pattona. W drugiej połowie miesiąca 8. Armia trzykrotnie atakowała Merseburg, cieszący się złą sławą wśród amerykańskich załóg i zwany „Mercilessburg” (od ang. merciless – bezlitosny) ze względu na bardzo silną obronę przeciwlotniczą w tym regionie.

    Blachownia Śląska – dawna wieś, od 1973 dzielnica Kędzierzyna a od 1975 przemysłowa część miasta Kędzierzyna-Koźla (województwo opolskie), nad Kanałem Gliwickim.Jerzy Stanisław Rudlicki (ur. 14 marca 1893 w Odessie, zm. 18 sierpnia 1977 w Fort Lauderdale na Florydzie) – polski pilot, kapitan Wojska Polskiego, inżynier i konstruktor lotniczy.

    W grudniu w Europie Zachodniej zapanowała ostra zima, która de facto uziemiła lotnictwo aliantów. Korzystając z okazji, Niemcy rozpoczęli 16 grudnia zaskakującą ofensywę w Ardenach; broniące się siły alianckie nie mogły liczyć na wsparcie z powietrza. Sytuacja zmieniła się dopiero 23 grudnia – bombowce ciężkie od razu wysłano do ataku na infrastrukturę drogową i kolejową, ale widoczność wciąż nie była dobra, wskutek czego część B-17 musiało lądować w nie swoich bazach, a następnego dnia dochodziło do wypadków podczas startów i lądowań. 24 grudnia 8. Armia Powietrzna raz jeszcze ustanowiła rekord, wysyłając do lotu bojowego 2034 bombowce ciężkie, lecz chaos wywołany przez pogodę utrudnił prowadzenie działań w kolejnych dniach. Mimo to do końca roku B-17 atakowały zaplecze sił niemieckich w Ardenach i przemysł naftowy. 1 stycznia świeżo przemianowana 1. Dywizja Lotnicza (dawna 1. Bombowa) zaatakowała fabrykę czołgów w Kassel, rafinerię w Magdeburgu i stację rozrządową w Dillenburgu.

    Zabytek – w języku potocznym jest to każdy wytwór działalności człowieka, będący świadectwem minionej epoki (pamiątką przeszłości), posiadający wartość historyczną, artystyczną, naukową lub emocjonalną, przy czym kryterium czasu powstania, choć najważniejsze, nie przesądza o zdefiniowaniu zabytku. Nauki humanistyczne, a w szczególności historia sztuki nie stworzyły jednej, uniwersalnej definicji zabytku przydatnej wszystkim naukom.Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

    Podczas konferencji jałtańskiej (4–11 lutego 1945 roku) Józef Stalin prosił, aby lotnictwo alianckie sparaliżowało Berlin i Lipsk, a także Drezno, uniemożliwiając w ten sposób ściąganie posiłków na front wschodni, zbliżający się do niemieckiej stolicy. Winston Churchill i Franklin Delano Roosevelt przystali na tę prośbę i zgodzili się także przeprowadzić uderzenia na inne ośrodki administracyjne i węzły komunikacyjne. Realizacja tego planu zaczęła się jednak de facto już wcześniej – 3 lutego. Do wyprawy bombowej na Berlin zebrano ponad 1000 Flying Fortressów, które wraz z pewną liczbą B-24 zrzuciły na centrum miasta 2267 ton bomb i zabiły około 25 tysięcy ludzi; Amerykanie stracili dwadzieścia jeden bombowców zestrzelonych i sześć, które lądowały awaryjnie na terenach zajętych przez Sowietów (jednym z utraconych B-17 był „Birmingham Jewel”, który odbył 128 lotów bojowych). Nalot na Berlin z 3 lutego 1945 roku oznaczał faktyczne porzucenie doktryny niezabijania bez rozróżnienia kombatantów i niekombatantów.

    Boeing Company – amerykański koncern lotniczy, zbrojeniowy i kosmiczny z siedzibą w Chicago. Dwa najważniejsze działy stanowią:Le Trait – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Górna Normandia, w departamencie Seine-Maritime. Przez miejscowość przepływa Sekwana.
    Wyprawa bombowa na Neumünster, kwiecień 1945 roku

    W kolejnych kilkunastu dniach bombardowano Magdeburg, Chemnitz, Dortmund, Lützkendorf i Merseburg. Przede wszystkim jednak Amerykanie wspólnie z RAF-em zbombardowali Drezno (dotychczas atakowane tylko dwa razy, a celem były wówczas zakłady przemysłowe na obrzeżach miasta). Najpierw wieczorem 13 lutego nad miastem zjawiło się ponad 800 Avro Lancasterów, a nazajutrz 311 Flying Fortressów zrzuciło 771 ton bomb na płonące już miasto – stacje rozrządowe, dworzec kolejowy i dzielnicę przemysłową. Trzy grupy bombowe skierowane na Drezno zgubiły się w chmurach i omyłkowo zbombardowały Pragę. W Dreźnie zginęło 35 tysięcy ludzi.

    Gaśnica to urządzenie (najczęściej przenośne) służące do gaszenia pożarów. Mniejsze gaśnice stosuje się w samochodach, większe w obiektach publicznych i przemysłowych. Istnieją także agregaty gaśnicze złożone z jednej lub większej liczby dużych gaśnic zaopatrzonych we wspólną dyszę i umieszczonych na dwukołowym podwoziu.Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

    W tym okresie 8. Armia Powietrzna coraz częściej organizowała wyprawy bombowe liczące ponad 1000 bombowców (23 lutego – 1193, 18 marca – 1327), a zarazem ponosiła coraz niższe straty (23 lutego – dwa bombowce, 26 lutego – pięć), choć zarówno artyleria przeciwlotnicza, jak i nowe myśliwce odrzutowe Me 262 wciąż jeszcze stanowiły zagrożenie. Na przykład 18 marca rekordowo liczną wyprawę bombową na Berlin zaatakowało trzydzieści siedem Me 262. Za cenę dwóch Me 262 Luftwaffe strąciła szesnaście bombowców i pięć myśliwców, kolejne szesnaście uszkodziła i zmusiła do lądowania na terytorium sowieckim.

    Mesyna (wł. Messina) – miasto i gmina we Włoszech, położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską. Trzecie pod względem ludności miasto Sycylii - zamieszkuje je 247,5 tys. osób (2005). Mesyna jest ośrodkiem administracyjnym prowincji Mesyna.Krążowniki ciężkie typu Zara – włoskie ciężkie krążowniki budowane w latach w 1929 – 1931 przez włoskie stocznie koncernu Odero-Terni-Orlando.

    23 i 24 marca siły brytyjskie i amerykańskie wspierane między innymi przez 1747 bombowców ciężkich sforsowały Ren. 13 kwietnia 398. Grupa Bombowa odbyła swój 188. lot bojowy (nalot na Neumünster). W jego trakcie bombardier samolotu prowadzącego zrzucił przedwcześnie bomby, a dwie z nich zderzyły się i eksplodowały, niszcząc sześć B-17 z 601. Eskadry. W ostatnich dniach wojny postępy aliantów były tak szybkie, że doszło do sytuacji, w której odwołano szykujące się już do startu bombowce, ponieważ żołnierze Pattona zajęli już miejscowość wyznaczoną jako cel.

    Junkers Ju 88 – niemiecki dwusilnikowy samolot z okresu II wojny światowej. Był jednym z najbardziej wszechstronnych samolotów tego konfliktu rywalizując w tej kategorii z samolotem de Havilland Mosquito (stąd nazwa ,,niemiecki Mosquito"). Zaprojektowany jako szybki bombowiec był bezkonkurencyjny w atakach z niewielkiej wysokości i płytkiego lotu nurkowego. Mógł też pełnić rolę nocnego myśliwca, bombowca torpedowego i samolotu rozpoznawczego. Prędkością, pułapem, udźwigiem bomb oraz uzbrojeniem pokładowym przewyższał standardowy niemiecki bombowiec taktyczny Heinkel He 111.Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.
    B-17G z 381. Grupy Bombowej

    17 kwietnia 1945 roku po raz kolejny zaatakowano Drezno (osiem B-17 zestrzelonych, w tym sześć przez Me 262), 19 kwietnia – Uście nad Łabą (cztery B-17 zestrzelone), a 25 kwietnia 8. Armia Powietrzna wysłała w powietrze swoją ostatnią dużą wyprawę bombową – nad Pilzno (udział wzięło 306 Flying Fortressów). Głównym celem były zakłady Škody, które – jak przypuszczano – wciąż dostarczały wozy pancerne siłom niemieckim w tej części Europy. 8. Armia Powietrzna straciła tego dnia sześć bombowców; były to jej ostatnie straty bojowe. W nalocie wziął udział podpułkownik Immanuel Klette, dla którego był to dziewięćdziesiąty pierwszy lot na bombardowanie (rekord na europejskim teatrze działań wojennych). Nazajutrz doszło do spotkania oddziałów amerykańskich i sowieckich nad Łabą.

    Program rakietowy Bomarc (The Bomarc Missile Program) – wspólne przedsięwzięcie amerykańsko-kanadyjskie w latach 1957 – 1971 mające zapobiegać zagrożeniu bombardowaniami ze strony ZSRR. Sednem programu było rozmieszczenie taktycznych stacji wyposażonych w rakiety typu Bomarc wzdłuż wschodnich i zachodnich wybrzeży Ameryki Północnej oraz w wewnątrz obszaru tego kontynentu. Systemy naprowadzające Bomarc i SAGE zlikwidowano w późnych latach sześćdziesiątych, jako że okazały się niewydajne i kosztowne oraz całkowicie nieprzydatne w zwalczaniu rakiet balistycznych.Dezercja (łac. desertio (opuszczenie), ang. desertion, fr. désertion, niem. Fahnenflucht, szw. desertering) jest podlegającym karze przestępstwem, samowolnym uchyleniem się od obowiązków wojskowych w czasie wojny lub pokoju. Żołnierz taki jest zwany dezerterem. Występek jest tak dawny jak armie świata, był znany w starożytnej Grecji i Rzymie. Do XIX wieku dezercja była z reguły karana śmiercią, w tym stuleciu wprowadzono w wojskowych kodeksach karnych rozróżnienie między dezercją a samowolnym oddaleniem się od oddziału, co utrzymało się do dziś.

    Szereg rekordów w ramach 8. Armii Powietrznej ustanowiła 379. Grupa Bombowa: najwięcej samolotolotów (10 492), największa łączna masa zrzuconych bomb (26 359,6 tony) i najwięcej lotów bojowych wykonanych przez jeden samolot (157 – „Ol Gappy” z 524. Eskadry). Nie był to wszakże koniec służby B-17 w Europie. Teraz powierzono im zadanie ratowania życia ludzkiego.

    Seattle – miasto w stanie Waszyngton. Leży pomiędzy Zatoką Puget a jeziorem Waszyngtona z ujściem na Pacyfik, prawie 108 mil (174 km) na południe od granicy z Kanadą.Ogniskowa (odległość ogniskowa) – odległość pomiędzy ogniskiem układu optycznego a punktem głównym układu optycznego, np. odległość środka soczewki od punktu, w którym skupione zostaną promienie świetlne, które przed przejściem przez soczewkę biegły równolegle do jej osi. Ogniskową można określić zarówno dla soczewek i ich układów, jak i dla zwierciadeł.

    Od 1 maja Flying Fortressy wykonywały loty z prowiantem dla głodującej ludności holenderskiej (operacja „Chowhound”; Brytyjczycy dwa dni wcześniej rozpoczęli analogiczną operację pod kryptonimem „Manna”). Bombowce zrzucały pakunki z żywnością wprost z komór bombowych w locie na małej wysokości ponad oznaczonymi punktami zrzutu. 8. Armia Powietrzna przeprowadziła w sumie (według różnych źródeł) pięć tego typu misji w okresie 1–5 maja lub sześć w okresie 1–7 maja. Po kapitulacji Niemiec B-17 przydzielono do zadań transportowych innego rodzaju: przewożenia jeńców alianckich z obozów w Europie Środkowej i Wschodniej, przewożenia „dipisów” z powrotem w ojczyste strony (do Francji, Holandii czy Danii) oraz transportu żołnierzy zmierzających na Daleki Wschód do Casablanki, skąd ruszali w dalszą drogę. Poza tym członków personelu naziemnego zabierano na pokładach B-17 na swoiste wycieczki ponad zbombardowanymi miastami.

    Morze Śródziemne[ | edytuj kod]

    Kilka dni przed operacją „Torch” Paul Tibbets przewiózł w B-17 o nazwie „Red Gremlin” generała Dwighta Eisenhowera i jego sztab do Gibraltaru. 9 listopada 1942 roku 97. Grupa Bombowa rozpoczęła przebazowanie do Afryki Północnej, gdzie dzień wcześniej rozpoczęła się operacja „Torch”; pod koniec listopada w jej ślady podążyła 301. Grupa. Obie grupy podporządkowano nowo utworzonej, dowodzonej przez Jimmy’ego Doolittle’a 12. Armii Powietrznej, noszącej nieoficjalny kryptonim „Junior”. Pierwszym lotem bojowym B-17 w Afryce – wzięło w nim udział zaledwie sześć Flying Fortressów – był nalot na lotnisko Sidi Ahmed.

    1 lutego 1943 B-17F „All American” zderzył się z Fw 190 z Jagdgeschwader 2; mimo ciężkich uszkodzeń pilot, porucznik Kendrick Bragg, zdołał doprowadzić maszynę z powrotem na lotnisko w Biskirze

    W następnych dniach kontynuowano naloty na lotniska niemieckie. Dopiero 28 listopada trzydzieści siedem B-17 z 98. i 301. Grupy zaatakowało port w Bizercie, który w kolejnych tygodniach wraz z portem w Tunisie stał się jednym z głównych celów alianckich bombowców ciężkich; pierwszym B-17 strąconym w Afryce był samolot porucznika Roberta Mahera. Bizertę bombardowano regularnie, między innymi 23 stycznia (co najmniej jedenaście B-17), 29 stycznia (szesnaście B-17) i 1 lutego (dziesięć B-17). 4 lutego czterdzieści dwa B-17 zaatakowały nową bazę Jagdgeschwader 77 pod Kabisem.

    7 lutego 1943 roku po raz pierwszy wyprawa bombowa zapuściła się poza Afrykę – trzydzieści dwa B-17 zbombardowały lotnisko Port lotniczy Cagliari-Elmas na Sardynii, nie ponosząc strat. Osiem dni później 97. Grupa przebazowała się do Chateaudun-du-Rhumel w Algierii (w przeciwieństwie do Biskiry tutaj grupa nigdy nie została zaatakowana na ziemi przez niemieckie lotnictwo), a po kolejnym tygodniu wysłano ją na poszukiwania sił Erwina Rommla. Poszukiwania długo okazywały się bezowocne, dopiero 23 lutego po raz pierwszy udało się zrzucić bomby na niemieckie wozy pancerne. Miesiąc później dużym sukcesem zakończył się nalot dwudziestu czterech B-17 na port w Palermo (Amerykanie stracili dwa samoloty). 4 kwietnia po raz pierwszy zbombardowano Neapol. 10 kwietnia około sześćdziesięciu B-17 wysłano do ataku na zakotwiczone u brzegów Sardynii włoskie krążowniki „Gorizia” typu Zara i „Trieste” typu Trento – jeden okręt zatopiono, drugi uszkodzono.

    9 maja 1943 roku nalotem 211 samolotów różnych typów (poza B-17 także B-25 i B-26) na silnie bronione Palermo rozpoczęła się aliancka ofensywa powietrzna wymierzona w Sycylię. Przez cały maj i czerwiec atakowano lotniska, infrastrukturę kolejową i instalacje portowe, a w pierwszej połowie czerwca bombardowaniami z powietrza i z morza zmuszono do kapitulacji włoski garnizon na strategicznie ważnej wyspie Pantelleria. 18 czerwca alianckie bomby zatopiły w Mesynie transportowy okręt podwodny Romolo. W dniu inwazji – 10 lipca – B-17 wystartowały, lecz warunki pogodowe uniemożliwiły im przeprowadzenie nalotów w celu wsparcia sił desantowych, a w kolejnych dniach, wobec sukcesu natarcia, wsparcie ze strony bombowców ciężkich było prawie zbędne.

    Jimmy Doolittle odznacza Purpurowym Sercem załogę B-17F. Chateaudun-du-Rhumel, luty 1944

    19 lipca Flying Fortressy po raz pierwszy zaatakowały Rzym. Głównym celem była stacja rozrządowa w dzielnicy San Lorenzo; załogom polecono nie bombardować kościołów ani innych zabytków. Niedługo potem kampania sycylijska dobiegła końca i wojna w powietrzu chwilowo zamarła, a 5. Skrzydło Bombowe wykorzystało ten czas na przebazowanie z Algierii do Tunezji. 19 sierpnia wszystkie cztery grupy 5. Skrzydła Bombowego sformowały wyprawę na Foggię. Nalot okazał się udany, praktycznie sparaliżował ruch kolejowy w mieście, ale zarazem wysokie były straty: sama 2. Grupa Bombowa straciła pięć B-17 i dwudziestu dziewięciu zabitych. 3 września, kilka dni przez lądowaniem sił amerykańskich w rejonie Salerno, Włochy podpisały rozejm z aliantami. W dniu inwazji 150 Flying Fortressów zbombardowało dowództwo niemieckie we Frascati i niemalże zabiło dowódcę sił niemieckich we Włoszech Alberta Kesselringa; Amerykanie stracili jednego B-17.

    1 października 1943 roku przyszła chwila pierwszego nalotu na Niemcy – na fabrykę Messerschmitta w Augsburgu. Wyprawa trafiła jednak w gęste chmury, które uniemożliwiły bombowcom odnalezienie celu. Dokładnie miesiąc później cztery grupy 12. Armii Powietrznej wyposażone w B-17, dwie grupy myśliwskie i dwie grupy bombowe 9. Armii Powietrznej latające na B-24 sformowały nową 15. Armię Powietrzną. Jej pierwszym lotem bojowym było uderzenie na inne zakłady Messerschmitta – w Wiener Neustadt. Na początku grudnia, po stosunkowo spokojnym okresie, 15. Armia przebazowała się do Włoch, na lotniska w okolice Foggii, skąd znów regularnie latała nad cele we Włoszech, w Niemczech i w Grecji. Amerykanie ponieśli dotkliwe straty 11 stycznia 1944 roku podczas nalotu na Pireus. Tuż przed celem doszło do kolizji w chmurach, w której zniszczone zostało pięć B-17 z 301. Grupy Bombowej i dwa z 97. Grupy.

    Zrzut bomb z B-17G 2. Grupy Bombowej 15. Armii Powietrznej

    Kolejna aliancka operacja desantowa – kryptonim „Shingle” – rozpoczęła się 22 stycznia. Tego dnia 97. Grupa Bombowa straciła jednego B-17 podczas nalotu na most w Pontecorvo. Dwa dni później podczas nalotu na Sofię jeden samolot 2. Grupy został ciężko uszkodzony przez bombę z innego, lecącego powyżej B-17 (a następnie strącony przez myśliwce). W sumie wyprawa straciła sześć B-17, w tym cztery, które musiały wodować w Adriatyku po wyczerpaniu paliwa. 4 lutego 97. Grupa zbombardowała port w Tulonie, a 10 lutego celem były oddziały niemieckie atakujące przyczółek w Anzio. 15 lutego 5. Skrzydło Bombowe wraz z innymi formacjami 12. i 15. Armii Powietrznej przeprowadziło „jeden z najbardziej kontrowersyjnych” nalotów w całej wojnie – na Monte Cassino.

    15. Armia również wzięła udział w ofensywie bombowej zwanej „Wielkim Tygodniem”. 20 lutego cztery grupy Flying Fortressów wyruszyły nad Ratyzbonę, gdzie miały zbombardować zakłady Messerschmitta, lecz pogoda zmusiła je do zawrócenia. Nalot na Ratyzbonę udało się przeprowadzić (z umiarkowanym sukcesem) dopiero dwa dni później za cenę dwóch B-17; dla porównania: cztery grupy B-24 atakujące ten sam cel straciły czternaście maszyn. Nazajutrz celem były zakłady Steyr-Daimler-Puch w mieście Steyr, lecz i tym razem na przeszkodzie stanęła pogoda, wobec czego konieczna była druga wyprawa na ten sam cel 24 lutego. Tym razem to B-17 doznały ciężkich strat: w samej 2. Grupie Bombowej ofiarą myśliwców padło czternaście maszyn, w tym wszystkie siedem wysłanych przez 49. Eskadrę Bombową. Mimo to pokiereszowane 5. Skrzydło Bombowe zbombardowało następnego dnia zakłady lotnicze w Regensburg-Prüfening. Tym razem 2. Grupa Bombowa straciła dwa B-17, a 301. Grupa – jedenaście. Naloty prowadzone przez 5. Skrzydło w ramach „Wielkiego Tygodnia” wyrządziły w zakładach przemysłowych mniejsze szkody, niż oczekiwano, a 15. Armia Powietrzna doznała strat w wysokości 14,6% wysłanych sił, ale zarazem Luftwaffe straciła dużą liczbę myśliwców, usiłując powstrzymać wyprawy bombowe.

    W marcu 1944 roku 5. Skrzydło Bombowe wspierało siły alianckie w trakcie operacji „Strangle” i odniosło pewne sukcesy, niszcząc na ziemi wiele niemieckich myśliwców. Naloty na cele przemysłowe wznowiono w kwietniu, rozpoczynając od uderzenia na fabrykę łożysk kulkowych w Steyrze. Nazajutrz bombowce udały się nad Budapeszt, aby zbombardować zakłady Dunai Repülőgépgyár, produkujące samoloty myśliwskie Messerschmitt Me 210; mimo stosunkowo dobrej celności zginęło 1073 węgierskich cywilów, niemieckie lotnictwo strąciło zaś trzy B-17.

    B-17 nad Europą

    5 kwietnia 1944 roku 15. Armia Powietrzna siłami złożonymi głównie z B-24 zaatakowała stację rozrządową w Ploeszti; był to pierwszy nalot w tym rejonie od czasu bombardowania kompleksu petrochemicznego w sierpniu 1943 roku. Osiem dni później zaatakowano najważniejszą fabrykę lotniczą na Węgrzech, w mieście Győr, a po kolejnych dwóch dniach 5. Skrzydło Bombowe wróciło nad Ploeszti, swój najważniejszy w tym okresie cel, tym razem prowadzone przez Pathfinderów. Mimo wzrostu siły amerykańskiego lotnictwa Niemcy wciąż potrafili zadać Amerykanom dotkliwe straty: w kwietniu 1944 roku 8. Armia Powietrzna straciła 409 bombowców, a 15. Armia – 214.

    W czerwcu 1944 roku, zgodnie z wytycznymi generała Spaatza, wszystkie amerykańskie grupy bombowców ciężkich w Europie skupiły się na uderzeniach na niemiecki przemysł naftowy. 14 czerwca 15. Skrzydło zbombardowało rafinerie na Węgrzech, dwa dni później – w Austrii, a 23 czerwca bombowce wróciły nad Ploeszti. W tym ostatnim nalocie 97. Grupa Bombowa straciła dwa B-17; bombardier jednego z nich, David R. Kingsley, otrzymał pośmiertnie Medal Honoru za uratowanie życia kolegi z załogi.

    7 lipca 15. Armia Powietrzna wykonała pierwszy nalot na kompleks rafineryjny w Blachowni Śląskiej. Był on wówczas trzecim co do wielkości producentem paliwa na świecie i był silnie broniony. Tego dnia obrona przeciwlotnicza i myśliwce (w tym Fw 190 i Me 410) strąciły siedem B-17. Osiem dni później Amerykanie po raz kolejny zbombardowali Ploeszti, a nazajutrz – magazyny paliwa pod Wiedniem. Nad Austrią 15. Armia Powietrzna straciła jedenaście bombowców, w tym sześć Flying Fortressów. 18 lipca w uderzeniu na lotnisko w Memmingen 483. Grupa Bombowa, która ze względu na problemy z pogodą i łącznością jako jedyna znalazła się nad celem, została niemal unicestwiona przez myśliwce: 816. Eskadra straciła wszystkie siedem B-17, cała grupa – czternaście z dwudziestu sześciu wysłanych w powietrze. Grupę uratowało pojawienie się dwunastu P-51 z 31. Grupy Myśliwskiej. Z kolei 26 lipca 301. Grupa straciła jedenaście Flying Fortressów w nalocie na zakłady lotnicze w Wiener Neudorf.

    B-17F 97. Grupy Bombowej nad Alpami

    Przez kilka dni poprzedzających rozpoczętą 15 sierpnia operację „Dragoon” 5. Skrzydło atakowało stanowiska artylerii w Savonie i Genui oraz na Riwierze Francuskiej. W dzień desantu B-17 zbombardowały plaże, na których miały lądować siły alianckie, a w kolejnych dniach bombardowano infrastrukturę na zapleczu. 19 sierpnia po raz ostatni zbombardowano Ploeszti, które wkrótce potem zajęła Armia Czerwona. W sumie 15. Armia Powietrzna atakowała je dwadzieścia cztery razy i straciła 239 samolotów, w tym około czterdziestu pięciu B-17. 20 sierpnia 15. Armia wykonała pierwszy z trzech nalotów na fabrykę IG Farben przy obozie Monowitz, a 29 sierpnia zbombardowano rafinerię w Morawskiej Ostrawie. W tym drugim nalocie 2. Grupa Bombowa straciła dziewięć B-17.

    31 sierpnia trzydzieści sześć B-17 wzięło udział w operacji „Reunion”, w której ramach z zajętej przez Sowietów Rumunii przewieziono do Włoch 1162 uwolnionych amerykańskich jeńców wojennych, a 4 września Flying Fortressy zbombardowały port w Genui i zatopiły lub uszkodziły kilka okrętów podwodnych.

    Pod koniec 1944 roku 5. Skrzydło Bombowe zaczęło dodatkowo prowadzić naloty nocne. Zarówno w dzień, jak i w nocy na przeszkodzie często stawała pogoda – w styczniu 1945 roku 5. Skrzydło Bombowe wykonało zaledwie osiem lotów bojowych. 22 marca 15. Armia odbyła jeden z najdłuższych lotów bojowych w swojej historii: nad fabrykę benzyny syntetycznej w Ruhland. Flying Fortressy poniosły wysokie straty wskutek ataków Me 262 i w ogniu artylerii przeciwlotniczej: 483. Grupa straciła sześć maszyn, 2. Grupa – pięć. Dwa dni później B-17 wchodzące w skład 15. Armii po raz pierwszy zjawiły się nad Berlinem (ponad rok później niż pierwsze Flying Fortressy 8. Armii). Pomimo stosunkowo wysokich strat bombardowanie było celne, a zakłady Daimler-Benz zostały poważnie uszkodzone. Jeszcze celniejsze okazało się bombardowanie stacji rozrządowej w Vepetino 20 kwietnia: 99. Grupa Bombowa zmieściła 93% bomb w promieniu 1000 stóp od punktu celowania.

    Ostatni lot bojowy 5. Skrzydła Bombowego odbył się 1 maja 1945 roku. Jego samoloty zaatakowały most kolejowy w Kolbnitz i stację rozrządową w Salzburgu.

    Loty do Związku Radzieckiego[ | edytuj kod]

    B-17F z wymalowaną nazwą w języku rosyjskim „Polarnaja zwiezda”

    Od czerwca 1944 roku 8. i 15. Armia Powietrzna wykonywały misje wahadłowe do Związku Radzieckiego oznaczone kryptonimem „Frantic”. Bombowce lecące z Anglii na bombardowanie odległych celów w Niemczech nie wracały do baz macierzystych, ale kontynuowały lot na wschód – do udostępnionych baz na Ukrainie – z których leciały do Włoch, a z Włoch z powrotem do Anglii, tak aby na każdym odcinku mieć możliwość zrzucenia bomb na cel. 5. Skrzydło Bombowe 15. Armii wyruszyło w pierwszy lot do Związku Sowieckiego 2 czerwca; pierwszym celem była stacja rozrządowa w Debreczynie. 6 czerwca B-17 zbombardowały lotnisko w Gałaczu i wróciły na Ukrainę, a pięć dni później poleciały z powrotem do Włoch, bombardując po drodze lotnisko w Fokszanach.

    21 czerwca 144 Flying Fortressy 8. Armii Powietrznej stanowiące część dużej wyprawy bombowej nad Niemcy wylądowały w Połtawie i Myrhorodzie. Nocą z 21 na 22 czerwca Luftwaffe zaatakowała słabo bronione przez artylerię przeciwlotniczą lotnisko w Połtawie i zniszczyła lub uszkodziła sześćdziesiąt dziewięć z obecnych tam 114 Flying Fortressów (Martin Bowman podaje: czterdzieści cztery zniszczone i dwadzieścia sześć poważnie uszkodzonych, łącznie siedemdziesiąt, Tomasz Szlagor – czterdzieści siedem zniszczonych i dziewiętnaście uszkodzonych, łącznie sześćdziesiąt sześć). 18 września 1944 roku 107 Flying Fortressów z 8. Armii Powietrznej wzięło udział w dziennej wyprawie nad Warszawę, mającej na celu dostarczenie zaopatrzenia dla powstańców warszawskich. Samoloty przewoziły około 1250 zasobników, lecz powstańcy zebrali jedynie 228 z nich.

    Samoloty zdalnie sterowane[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Projekt Afrodyta.

    W czerwcu 1944 roku, po rozpoczęciu przez Niemców ataków za pomocą pocisków V-1, obmyślono plan wykorzystania dziesięciu zużytych Flying Fortressów wypełnionych materiałami wybuchowymi w charakterze zdalnie sterowanych latających bomb do zniszczenia stanowisk startowych V-1. Operacja otrzymała kryptonim „Aphrodite” (pol. Afrodyta). Samoloty, które oznaczono BQ-7, pozbawiono wszystkich zbędnych elementów, aby maksymalnie je odciążyć, i wypełniono nitroskrobią, a załogę stanowiły tylko dwie osoby: pilot i mechanik pokładowy odpowiedzialny za autopilota. Załoga miała wyprowadzić samolot pocisk na wysokość 550 metrów, uzbroić ładunki wybuchowe i wyskoczyć ze spadochronem jeszcze nad Anglią; od tego momentu za sterowanie i naprowadzenie na cel (na wysokości 180–210 metrów) miał odpowiadać towarzyszący BQ-7 samolot matka.

    Samoloty pociski na bazie B-17 wykonały kilkanaście lotów bojowych w okresie od 4 sierpnia 1944 roku do 20 stycznia 1945 roku. Celem pierwszego uderzenia był podziemny kompleks w Mimoyecques, a maszynę prowadzącą pilotował porucznik Fain Pool. Ostatecznie program okazał się nieudany, a wśród uczestników zyskał przezwisko Perilous (niebezpieczny); dochodziło do sytuacji, w których po opuszczeniu samolotu pocisku przez załogę maszyna wymykała się spod kontroli i rozbijała w przypadkowym miejscu na terytorium Anglii. Donald Miller ocenia, że projekt „okazał się spektakularną klapą”.

    USAAF na Pacyfiku[ | edytuj kod]

    Flying Fortressy miały stanowić kluczowy element obrony Filipin, które z kolei miały zablokować dalsze agresywne działania Japonii w tym regionie. 5 września 1941 roku mieszana eskadra dziewięciu B-17D (złożona z maszyn 5. i 11. Grupy Bombowej Hawajskiej Armii Powietrznej) wyruszyła z Hickam Field w drogę na Filipiny via Midway, Wake, Port Moresby i Darwin. Bombowce wylądowały na Clark Field tydzień później.

    B-17C kapitana Raymonda Swensona, zaatakowany przez Japończyków podczas lądowania w bazie Hickam, przełamał się w chwili zetknięcia z ziemią.

    W chwili ataku na Pearl Harbor (7 grudnia 1941 roku) lotnictwo amerykańskich wojsk lądowych posiadało 150 Flying Fortressów. Tuż przed japońskim uderzeniem z kontynentalnych Stanów Zjednoczonych w drogę na Filipiny ruszyły kolejne dwie formacje B-17C, D i E. Kiedy posterunek radarowy opodal bazy Pearl Harbor wykrył dużą formację zbliżających się samolotów, dowódca bazy uznał, że jest to właśnie grupa B-17, i zignorował ostrzeżenie, tymczasem była to w istocie pierwsza fala japońskiego lotnictwa. Japończycy zniszczyli na ziemi niemal wszystkie obecne tam Flying Fortressy. W tym czasie przybyły samoloty z kontynentu (nieuzbrojone, aby mogły zabrać więcej paliwa); część z nich również została zniszczona.

    Wkrótce japońskie lotnictwo zaatakowało Filipiny. W pierwszym uderzeniu zniszczono na ziemi siedemnaście Flying Fortressów, co zredukowało o połowę flotę samolotów tego typu na Filipinach. 10 grudnia pięć spośród siedemnastu bombowców przeprowadziło pierwszy w tej wojnie nalot w wykonaniu amerykańskiego lotnictwa – na japoński konwój, z którego Japończycy desantowali się w północnej części Luzonu. Jedna z maszyn zaatakowała krążownik ciężki „Ashigara”. W następnych dniach kontynuowano ataki na flotę inwazyjną, lecz bez zauważalnych sukcesów; tymczasem Japończycy z powodzeniem niszczyli kolejne B-17.

    W następstwie ataku na Pearl Harbor Amerykanie obawiali się, że kolejne uderzenie może być wymierzone w zachodnie wybrzeże kontynentu. Rozpoczęto więc przebazowanie części Flying Fortressów do stanów Kalifornia (dwadzieścia dziewięć B-17E) i Waszyngton (dziewiętnaście B-17B). W kolejnych tygodniach przebazowano czterdzieści sześć B-17 na Hawaje. Tymczasem w drugiej połowie grudnia filipińskie B-17 ewakuowano do Australii, skąd kontynuowały ataki na siły japońskie, zwłaszcza na żeglugę. Później siły rozproszono: B-17 trafiły między innymi na Mindanao i Jawę, a także na Kendari. W obliczu szybkich postępów japońskich B-17 z Jawy ewakuowano do Australii na przełomie lutego i marca 1942 roku.

    Robotnica w zakładach Douglasa pracująca nad pleksiglasową osłoną nosa B-17F

    W lutym i marcu B-17 bombardowały port w Rabaulu, mający stanowić – jak spodziewali się alianci – fundament przyszłej inwazji na Nową Gwineę. Niedługo po kapitulacji sił amerykańskich na Filipinach B-17 zaczęły atakować również ten archipelag, a w maju 19. Grupa Bombowa atakowała oddziały japońskie prowadzące inwazję Nowej Gwinei. W tym okresie, w czasie lotu bojowego nad Morzem Koralowym, formacja B-17 omyłkowo zbombardowała sojuszniczy krążownik HMAS „Australia”, ale nie wyrządziła mu żadnych szkód.

    W dniach 29–30 maja siedemnaście B-17E z 11. Grupy Bombowej przybyło na Midway. 2 czerwca sześć z nich wróciło na Oʻahu. 3 czerwca o godzinie 12.30 dziewięć Flying Fortressów wyruszyło na poszukiwania floty japońskiej i cztery godziny później zauważyły ją w odległości 570 mil od atolu. Bombowce zaatakowały trzema kluczami po trzy na różnych wysokościach (od około 2400 do około 3700 metrów), ale bez powodzenia; mimo że załogi meldowały o trafieniach i pożarach na pokładach japońskich okrętów, widziany przez nie dym był w istocie zasłoną dymną. W nocy z 3 na 4 czerwca na Midway przybyło kolejne siedem B-17E z 11. Grupy Bombowej, toteż 4 czerwca wczesnym rankiem w powietrze wysłano już czternaście Flying Fortressów. B-17 odnalazły i zbombardowały parę japońskich lotniskowców, „Sōryū” i „Hiryū”.

    Nazajutrz B-17 kontynuowały ataki na flotę japońską. Tym razem jeden bombowiec został strącony, a drugi rozbił się, kiedy zabrakło mu paliwa. W sumie w trakcie bitwy o Midway Flying Fortressy wykonały pięćdziesiąt pięć samolotolotów i zrzuciły 300 bomb, ale nie uzyskały ani jednego trafienia, co dowiodło, że użycie bombowców strategicznych w locie poziomym na dużej wysokości do atakowania poruszających się okrętów jest zasadniczo błędem. Podobnie bezowocny był atak B-17 i B-26 na japońskie lotniskowce w toku kampanii aleuckiej (3 czerwca 1942 roku). Nie znaczyło to jednak, iż B-17 w ogóle nie są w stanie zatopić okrętu: 25 sierpnia 1942 roku w trakcie bitwy koło wschodnich Wysp Salomona B-17 zatopiły niszczyciel „Mutsuki”, a niebawem miały odnieść na tym polu jeszcze większy sukces.

    Ryūjō (pośrodku u góry) i dwa towarzyszące mu niszczyciele pod bombami zrzucanymi z B-17

    30 lipca nalotem z Efate na Tulagi 11. Grupa Bombowa rozpoczęła bombardowania stanowiące przygotowanie do kampanii na Guadalcanalu. Następnego dnia B-17 zaatakowały lotnisko Lunga Point. Naloty trwały do 6 sierpnia, tymczasem 7 sierpnia – w dzień operacji desantowej – B-17 poszukiwały floty japońskiej na północ od Wysp Salomona. 24 sierpnia Flying Fortressy zaatakowały lotniskowiec „Ryūjō”. Lotnicy meldowali o czterech trafieniach, ale okręt został unieszkodliwiony dopiero później przez samoloty torpedowe i bombowce nurkujące marynarki wojennej. W kolejnych tygodniach B-17 wciąż zapewniały wsparcie marines walczącym z Japończykai na Guadalcanalu. Latały one głównie z Espiritu Santo i Efate, ale wkrótce na ich użytek wydłużono pas w Lunga Point, przemianowanym już na Henderson Field. We wrześniu 1942 roku na Espiritu Santo zaczęły przybywać B-17F.

    13 listopada para B-17 poleciała zbombardować unieruchomiony japoński pancernik „Hiei”. Bombowce zdołały uszkodzić okręt, ale go nie zatopiły, toteż do akcji wysłano kolejne siedemnaście Flying Fortressów. Pomimo uzyskania jednego trafienia bezpośredniego i pięciu prawdopodobnych pancernik jeszcze przez jakiś czas utrzymał się na wodzie.

    Tymczasem Flying Fortressy 19. Grupy Bombowej od 7 sierpnia znów atakowały Rabaul. Pod koniec 1942 roku w porcie tym znajdowało się coraz więcej statków i okrętów, na początku stycznia było ich już ponad dziewięćdziesiąt, toteż 5 stycznia generał dywizji George Kenney zarządził nalot w wykonaniu dwunastu bombowców ciężkich – sześciu B-17 z 43. Grupy Bombowej i sześciu B-24 z 90. Grupy. Kenney chciał, aby bombowce znalazły się nad Rabaulem o świcie, zanim japońskie myśliwce rozpoczną patrole, ale generał brygady Kenneth Walker obawiał się, że nocny start z Port Moresby może być niebezpieczny, i przesunął godzinę startu tak, że bombowce znalazły się nad celem w południe; sam Walker poleciał jako obserwator na pokładzie B-17F „San Antonio Rose”. Nalot okazał się udany, bomby trafiły dziesięć jednostek, w tym jedną zatopiły. Rabaul był jednak silnie broniony przez myśliwce i artylerię przeciwlotniczą. Samolot z Walkerem na pokładzie został strącony, a generała pośmiertnie odznaczono Medalem Honoru.

    W styczniu 1943 roku Rabaul bombardowano trzynaście razy, zawsze jednak niewielkimi siłami, maksymalnie po dwanaście B-17. Dla porównania: 8. Armia Powietrzna w nalocie na Vegesack 18 marca 1943 roku wykorzystała siedemdziesiąt trzy Flying Fortressy. 43. Grupa Bombowa teoretycznie miała na stanie pięćdziesiąt pięć B-17E i B-17F, lecz na ogół w stanie zdatnym do lotu było tylko kilkanaście maszyn.

    B-17F 11. Grupy Bombowej

    1 marca siedem B-17 wyleciało nad Morze Bismarcka w poszukiwaniu japońskiego konwoju transportującego znaczne siły do Lae. Tego dnia Flying Fortressy nie zdołały odnaleźć celu, ale już nazajutrz rano osiem bombowców z 63. Eskadry 43. Grupy przeprowadziło pierwszy nalot na konwój. Ta formacja zatopiła dwie jednostki (transportowiec i niszczyciel), a przybyła niedługo później druga formacja, licząca dwadzieścia bombowców, zapisała sobie na konto dwa trafienia i cztery bliskie uderzenia bomb. Tego wieczora nastąpił jeszcze trzeci nalot w wykonaniu B-17; tym razem załogi meldowały o zatopieniu jednego okrętu. Po raz kolejny Flying Fortressy (tym razem eskortowane przez P-38 Lightningi) zaatakowały konwój 3 marca, najpierw rankiem, a następnie po południu; rankiem japońskie myśliwce strąciły B-17 „Ka-Puhio-Wela” i ostrzelały opadających pod spadochronem członków załogi, a w odwecie podczas drugiego nalotu niektórzy lotnicy amerykańscy ostrzelali japońskich rozbitków. Rankiem 4 marca trzy B-17 zaatakowały kilka japońskich barek desantowych opodal Lae. Bitwa na Morzu Bismarcka zakończyła się porażką Japończyków, którzy stracili osiem transportowców wojska i cztery niszczyciele – wszystkie padły ofiarą lotnictwa.

    W maju 1943 roku 43. Grupa Bombowa rozpoczęła długotrwałe (zakończone we wrześniu) przezbrojenie z B-17 na B-24, których większy zasięg sprawiał, że lepiej się nadawały do działań na rozległych akwenach Pacyfiku.

    16 czerwca B-17E „Lucy” wystartował do lotu aerofotograficznego nad Wyspami Salomona, który przyniósł dwu członkom załogi odznaczenie Medalem Honoru. Maszynę zaatakowało co najmniej piętnaście japońskich myśliwców. Śmiertelnie ranny bombardier Joseph Sarnoski do ostatniej chwili prowadził ogień z karabinu maszynowego. Pilot, Jay Zeamer, mimo poważnych ran rąk i nóg manewrował samolotem, aby utrudnić przeciwnikom celowanie, a następnie doprowadził samolot na lotnisko Dobodura; jego hospitalizacja po tym locie trwała piętnaście miesięcy. Zarówno Sarnoskiemu, jak i Zeamerowi przyznano najwyższe amerykańskie odznaczenie wojskowe.

    5 września Flying Fortressy zrzucały zaopatrzenie dla amerykańskich spadochroniarzy, którzy wylądowali na lotnisku Lae Nadzab. Było to ostatnie użycie bojowe B-17 w ramach 43. Grupy Bombowej, lecz jeszcze do maja 1944 roku wykorzystywano je w roli samolotów transportowych latających pomiędzy wyspami zajmowanymi przez Amerykanów.

    B-17D użytkowany przez Japończyków

    Maszyny zdobyczne i internowane[ | edytuj kod]

    Japończycy przywrócili do stanu lotnego jednego Flying Fortressa w wersji D (numer 40-3095), którego zdobyli na Clark Field; jako że był uszkodzony, być może de facto złożyli go z dwóch różnych egzemplarzy. Ponadto na Jawie (w Yogyakarcie i Bandungu) zdobyli B-17 (co najmniej jeden B-17E). Japońskie siły zbrojne z pomocą maszyn zdobycznych opracowywały taktykę zwalczania amerykańskich bombowców ciężkich.

    Pewna liczba B-17 dostała się w ręce niemieckie; część z nich została przydzielona do Kampfgeschwader 200 i pomalowana w barwy Luftwaffe. Wykorzystywano je między innymi do potajemnych zrzutów agentów za liniami wroga.

    Wiele uszkodzonych lub zagubionych maszyn lądowało w krajach neutralnych – Szwecji lub Szwajcarii (generał Arnold podejrzewał, że w niektórych przypadkach piloci kierowali tam swoje bombowce nie dlatego, że były uszkodzone, ale dlatego, że sami chcieli zdezerterować). W toku całej II wojny światowej w Szwajcarii internowano 1740 lotników, w Szwecji – około 1400.

    Sześćdziesiąt osiem B-17 wylądowało w Szwecji; maszyny internowano tam wraz z załogami. W ostatnich miesiącach wojny rząd szwedzki zwolnił internowanych lotników, a w zamian rząd amerykański sprzedał Szwedom dziewięć internowanych B-17 za symbolicznego dolara, z czego siedem przebudowano na samoloty pasażerskie dla linii AB Aerotransport.

    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.189 sek.