Blok kontrolny procesu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Blok kontrolny procesu (ang. Process Control Block, PCB) zwany także blokiem kontrolnym zadania – jest to obszar pamięci operacyjnej, zarezerwowany przez jądro systemu operacyjnego na potrzeby przechowywania wielu ważnych i mniej istotnych informacji o każdym, aktualnie istniejącym i zarejestrowanym w tym systemie procesie. PCB jest reprezentacją procesu w systemie operacyjnym.

Jądro systemu operacyjnego (ang. kernel) – podstawowa część systemu operacyjnego, która jest odpowiedzialna za wszystkie jego zadania.Proces – jedno z podstawowych pojęć w informatyce, definiowane jako egzemplarz wykonywanego programu. Każdy nowo powstały proces otrzymuje unikatowy numer, który go jednoznacznie identyfikuje, tzw. PID (od (ang.) process identifier).

Implementacje PCB różnią się w zależności od systemu operacyjnego, jednak zazwyczaj obejmują:

  • identyfikator procesu (PID)
  • Stan procesu: Stan procesu może być określony przez system jako nowy, aktywny, oczekujący lub gotowy.
  • Rejestry procesora: Liczba i typy rejestrów procesora zależą od architektury komputera. Mogą tu występować takie rejestry jak: akumulatory, rejestry indeksowe, wskaźniki stosu, rejestry ogólnego przeznaczenia oraz rejestry warunków. Informacje dotyczące Licznika rozkazów oraz Rejestrów indeksowych muszą być koniecznie przechowywane podczas wystąpienia przerwania, aby proces mógł być potem poprawnie kontynuowany.
  • Informacje o planowaniu przydziału procesora: Do informacji tych należą: priorytet procesu, wskaźniki do kolejek związanych z planowaniem realizacji zamówień, oraz inne parametry planowania.
  • Informacje o zarządzaniu pamięcią: Mogą to być przykładowo informacje takie jak: zawartości rejestrów granicznych, tablice stron lub tablice segmentów (w zależności od systemu wirtualnej pamięci używanej przez system operacyjny.
  • Informacje do rozliczeń: Do tej kategorii informacji zalicza się: ilość zużytego czasu procesora i czasu rzeczywistego, ograniczenia czasowe, numery kont, numery zadań lub procesów itp. Informacje te zwłaszcza w starszych typach komputerów wykorzystywanych komercyjnie, służyły głównie do naliczania opłat użytkownikom za wykorzystany czas procesora.
  • Informacje o stanie wejścia-wyjścia (I/O): Zawarte są tu informacje o urządzeniach wejścia-wyjścia przydzielonych do procesu, jak również wykaz otwartych plików, itd.
  • priorytet procesu
  • wskaźnik na PCB kolejnego procesu
  • Podczas przełączania kontekstu wstrzymywany jest bieżący proces i uruchamiany następny. W tym czasie jądro systemu operacyjnego musi skopiować wartości rejestrów procesora do PCB zatrzymanego procesu a następnie wartości zapisane w PCB nowego procesu skopiować do rejestrów procesora.

    PID (ang. Process IDentifier) – unikatowy identyfikator procesu w wielozadaniowych systemach operacyjnych (np. Unix, Microsoft Windows NT), wyrażony jako liczba całkowita z określonego przedziału.Definicja intuicyjna: Pamięć wirtualna to, z punktu widzenia programisty, znacznie większa ilość pamięci RAM dla procesu niż fizycznie dostępna w systemie, niezależnej od innych procesów. Ułatwia to tworzenie aplikacji, a także sztuczne zwiększenie ilości dostępnej pamięci poprzez wykorzystanie części dysku twardego do tego celu.

    Poniżej zamieszczony jest przykładowy schemat budowy Bloku kontrolnego procesu (PCB):

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Abraham Silberschatz, Peter B. Galvin, Greg Gagne: Podstawy systemów operacyjnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, 2005, s. 117-119. ISBN 83-204-3215-4.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • proces
  • system operacyjny




  • Reklama