Bitwa pod Zborowem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jean-Pierre Norblin – Bitwa pod Zborowem

Bitwa pod Zborowem – stoczona w dniach 1516 sierpnia 1649 w czasie powstania Chmielnickiego.

Krzysztof Korycki herbu Prus I (zm. w 1677) – generał major wojsk koronnych, podkomorzy chełmiński w latach 1665-1676, chorąży kijowski w latach 1659-1665, chorąży nowogrodzkosiewierski w latach 1653-1659, dowódca polski, rotmistrz, a następnie pułkownik. Chanat Krymski (Qırım Hanlığı) – historyczne państwo feudalne na Półwyspie Krymskim, istniejące od XV do XVIII wieku, pod panowaniem tatarskich chanów.

Wojska koronne (ok. 15 000) pod wodzą króla Jana Kazimierza maszerowały na odsiecz obleganemu Zbarażowi. Po wyruszeniu ze Lwowa rozłożono obóz pod zamkiem w Białym Kamieniu, a następnie ruszono w kierunku Zbaraża.

Przeprawa w dniu 15 sierpnia[ | edytuj kod]

Po wcześniejszym obsadzeniu Zborowa dragonami, w dniu 15 sierpnia wysunięto przed miasto w kierunku Jeziornej straż przednią pod dowództwem księcia Karola Samuela Koreckiego. Pod jej osłoną rozpoczęto przeprawę na lewy brzeg rzeki Strypy. Ze względu na padający od kilku dni deszcz, sunące za królem wojsko rozciągnięte było na odległość ok. 7 km wzdłuż rzeki na północ od Zborowa, między Meteniowem i Młynowcami. W pierwszym rzucie na lewy brzeg rzeki przeszłą piechota, a za nią artyleria. Następnie przez rzekę przeszedł pułk jazdy Jana Kazimierza. Gdy większa część armii królewskiej przeprawiła się już na lewy brzeg, na prawym pozostały jeszcze wozy taborowe ochraniane przez chorągwie pospolitego ruszenia powiatu lwowskiego i części przemyskiego oraz liczący 700-1500 ludzi silny oddział Krzysztofa Koryckiego. Tatarzy w liczbie 50–60 tys. żołnierzy i Kozacy byli dobrze poinformowani o ruchach armii królewskiej i z tego powodu, zostawiając część sił dla blokowania Zbaraża, z większością ruszyli szybkim pochodem naprzeciw armii Jana Kazimierza.

Krzysztof Baldwin Ossoliński, herbu Topór, (ur. po 1616, zm. 16 sierpnia (?) 1649 pod Zborowem) – starosta wiślicki, stopnicki i ropczycki, dziedzic Ślesina (1646 r.), rotmistrz królewski, poseł na sejmy elekcyjne i do Rzymu oraz Lizbony.Islam III Girej (III İslâm Geray) (1604– 10 lipca 1654) – chan krymski w latach 1644-1654, syn chana Selameta I Gireja.

Tatarzy rankiem 15 sierpnia dotarli w okolice Jeziornej oddalonej 14 km od Zborowa. Część sił przerzucili w pobliże przeprawy pod Młynowcami, aby wyjść przez nią na tyły wojsk koronnych, jednak zostali odrzuceni przez pułki Kazimierza Leona Sapiehy i Stanisława Witowskiego. Równocześnie z pierwszym atakiem, nastąpił następny z kierunku Jeziornej, na wysuniętą do przodu straż przednią księcia Karola Samuela Koreckiego. Dlatego, gdy na wojska królewskie uderzyli Tatarzy, a jazda kozacka i część Tatarów zaatakowała przeprawy na północy, król i cała jego armia zostali całkowicie zaskoczeni.

Jan Sobiepan Zamoyski herbu Jelita (ur. w 9 kwietnia 1627 w Zamościu - zm. 7 kwietnia 1665 tamże), III Ordynat zamojski, wojewoda sandomierski od 1659, wojewoda kijowski od 1658, podczaszy wielki koronny od 1655, krajczy wielki koronny od 1653, generał ziem podolskich od 1637, starosta kałuski i rostocki.Historyczne Bitwy – seria wydawnicza o charakterze popularnonaukowym, wydawana od 1980 roku, początkowo przez wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, a następnie przez Dom Wydawniczy Bellona. W serii ukazują się książki przedstawiające tło historyczne, przebieg i konsekwencje ważniejszych bitew z dziejów świata i Polski.

Pogrom taborów na prawym brzegu 15 sierpnia[ | edytuj kod]

Po niepowodzeniu pod Młynowcami, Tatarzy skierowali się na północ i przeprawili się przez rzekę pod Meteniowem i uderzyli w sile 25–30 tys. na tylną straż Krzysztofa Koryckiego na prawym brzegu rzeki. Po początkowym zaciętym oporze konnica Koryckiego zaczęła powoli cofać się na południe w kierunku Zborowa. Następnie Tatarzy zaatakowali oddziały szlachty lwowskiej i przemyskiej, z których zginęło około 200 osób. Zniszczone też zostały też chorągwie kasztelana sandomierskiego Stanisława Witowskiego i starosty stopnickiego Krzysztofa Baldwina Ossolińskiego oraz piechota węgierska Kazimierza Leona Sapiehy. Do sukcesu Tatarów przyczyniło się także to, że udało im się zdobyć drugą przeprawę pod Młynowcami, a następnie rozerwać groblę i spuścić wodę ze stawu, dzięki czemu przeszli przez rzekę, wycinając broniących przeprawy 200 dragonów z regimentu Karola Franciszka Korniakta oraz 200 z chorągwi podkanclerzego litewskiego Kazimierza Leona Sapiehy. Zginęli także starosta żyżmorski Felicjan Tyszkiewicz, stolnik chełmski Stanisław Kowalski, miecznik podolski Paweł Świrski i książę Zachariasz Czetwertyński. Tatarzy odparli także atak pospolitego ruszenia lwowskiego i pułku rotmistrza Jerzego Rzeczyckiego, zadając wojskom koronnym ciężkie straty. Jednocześnie część ordy tatarskiej spod Młynowiec nacierając dalej w kierunku na południe zaczęła rabować wozy taborowe stojące w pobliżu Zborowa, co dało wytchnienie oddziałom koronnym na prawym brzegu.

Krzysztof von Houwald (ur. 20 grudnia 1601 w Grimmie; zm. 29 listopada 1661 w Straupitz) – generał szwedzki, saski, polski i brandenburski. Piechota węgierska, piechota polsko-węgierska, piechota polska (tzw. węgrzy albo hajducy) – formacja wojsk Rzeczypospolitej, zorganizowanej na sposób węgierski przez Stefana Batorego w XVI wieku. Stanowili gwardię przyboczną władców Polski i hetmanów Rzeczypospolitej. Na formacji tej wzorowana była m.in. straż marszałkowska. Z czasem tak nazywano piechurów w nadwornych wojskach polskich magnatów.

W tym czasie na lewym brzegu wojska zostające pod dowództwem króla odparły atak Tatarów, dzięki czemu Jan Kazimierz wysłał 1500 piechoty cudzoziemskiego autoramentu na pomoc prawemu brzegowi, której to ogień spędził Tatarów i ułatwił połączenie się z pozostałymi wojskami pobitej jeździe koronnej.

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie, którzy rządzili od powstania państwa polskiego (około 900) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291–1306). W latach 1138–1320 miało miejsce rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 panowali dwaj monarchowie z dynastii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 monarchowie z dynastii Jagiellonów.Zbigniew Wójcik (ur. 29 października 1922 w Warszawie) – polski historyk, profesor doktor habilitowany. Znawca nowożytnej historii Polski XVII wieku, zwłaszcza stosunków polsko-ruskich w okresie wojen kozackich, specjalizuje się też w polityce zagranicznej I RP oraz dziejach Rosji w nowożytności. Żołnierz AK.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

16 sierpnia jest 228. (w latach przestępnych 229.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 137 dni.
Zbaraż (ukr. Збараж) – miasto w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu zbaraskiego Ukrainy, do 1945 w Polsce, w województwie tarnopolskim, siedziba powiatu zbaraskiego.
Zborów (ukr. Зборів) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu zborowskiego, do 1945 w Polsce, w województwie tarnopolskim, siedziba powiatu zborowskiego i gminy Zborów.
Bellona – dom wydawniczy, specjalizujący się w literaturze historycznej oraz militarnej. W jego ofercie znajdują się także kryminały, powieści historyczne i fantastyczne, oraz albumy, kalendarze, bajki i inna literatura dziecięca i wszelkiego rodzaju poradniki pomocne w życiu codziennym.
II wojna północna toczyła się w latach 1655-1660 pomiędzy Szwecją sprzymierzoną przejściowo z Brandenburgią, Siedmiogrodem i magnatem litewskim Januszem Radziwiłłem a Polską (potop szwedzki) oraz później także Austrią, Danią, Holandią i Brandenburgią. Wojna toczyła się równolegle z wojną polsko-rosyjską 1654-1667. Przez pewien czas Rosja występowała także przeciwko Szwecji atakując bez powodzenia szwedzkie Inflanty.
Biały Kamień (pol. także Białykamień; ukr. Білий Камінь) - wieś (dawniej miasteczko) w obwodzie lwowskim, w rejonie złoczowskim Ukrainy. Liczy niecałe 800 mieszkańców.
Franciszek Rawita-Gawroński (ur. 4 listopada 1846 w Stepaszkach nad Bohem, zm. 16 kwietnia 1930 w Józefowie) – polski historyk-amator (badacz dziejów wschodnich ziem dawnej Rzeczypospolitej), powieściopisarz, publicysta, powstaniec styczniowy.

Reklama