Bitwa pod Northallerton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bitwa pod Northallerton (bitwa pod Cowton Moor lub bitwa sztandarowa) – starcie zbrojne, które miało miejsce 22 sierpnia 1138 roku pod Northallerton w regionie Yorkshire and the Humber, hrabstwie North Yorkshire w ramach angielskiej wojny domowej toczonej w latach 1135–1154.

North Yorkshire – hrabstwo ceremonialne i niemetropolitalne w północno-wschodniej Anglii, w regionie Yorkshire and the Humber, położone nad Morzem Północnym. Hrabstwo zajmuje północną i środkową część historycznego hrabstwa Yorkshire.22 sierpnia jest 234. (w latach przestępnych 235.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 131 dni.

Przed bitwą[ | edytuj kod]

Po śmierci króla angielskiego Henryka I, rozpoczęła się walka o władzę pomiędzy córką króla Matyldą (Maud) i jej kuzynem Stefanem, księciem Boulogne. Po stronie Matyldy stanęła Szkocja, jednak to Stefan pozyskał koronę dla siebie. Król Szkocji Dawid I nie pogodził się z tym faktem, dokonując w roku 1138 dwukrotnego najazdu na północną Anglię. W obu przypadkach Stefanowi stojącemu na czele angielskiej armii królewskiej udało się odeprzeć Szkotów. Latem jednak Stefan zmuszony był do zwalczania rewolty szlachty na południu kraju, co sprowokowało Dawida I do trzeciej próby ataku na terytorium Anglii.

Henryk I (ur. 1068 w Selby w Yorkshire, zm. 1 grudnia 1135 Saint-Denis-le-Froment koło Gisors, Francja) – król Anglii 1100–1135, książę Normandii 1106–1135. Najmłodszy syn Wilhelma Zdobywcy i Matyldy - córki Baldwina V, hrabiego Flandrii.Cumberland – jedno z angielskich hrabstw historycznych, w latach 1889–1974 hrabstwo administracyjne z ośrodkiem w Carlisle.

Bitwa[ | edytuj kod]

Siłami angielskimi dowodził Thurstan, arcybiskup Yorku. Zebrał on mieszaną armię z rejonów Yorkshire i Nordmidlands, oddziały miejscowych baronów, a także wojska obywatelskie z Yorku, Beverley, Ripon i Durham. Wojskom angielskim towarzyszyły wozy taborowe, na których znajdowały się chorągwie Św. Piotra z Yorku, Św. Jana z Beverley, Św. Wilfrida z Ripon oraz Św. Cuthberta z Durham. Właśnie dzięki tym sztandarom bitwa nazywana jest w Anglii bitwą sztandarową. Anglicy zdecydowali się na nocny marsz, dzięki któremu o godz. 6 rano dnia 22 sierpnia podeszli pod stanowiska zaskoczonych Szkotów.

Northumberland (wym. [nɔrˈθʌmbərlənd]) – hrabstwo ceremonialne i jednolita jednostka administracyjna (unitary authority) w północno-wschodniej Anglii, w regionie North East England, położone przy granicy ze Szkocją, nad Morzem Północnym. Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.

Szkotami dowodził król Dawid I, armię uzupełniały oddziały z Cumberlandu, Northumberlandu, Carlisle i zamku królewskiego w Bamburgh.

Tuż koło głównej drogi, którą poruszali się Anglicy, znajdowały się dwa wzniesienia. Na południowe posłano jeden z wozów, na którym znajdowały się wspomniane sztandary. Rycerze angielscy zdecydowali się zsiąść z koni i walczyć pieszo. Konie odesłano na tyły pod osłonę wojsk pomocniczych. Przed kolumną rycerstwa ustawiono normańskich łuczników.

Szkocja (gael. Alba, wym. [ˈalˠ̪apə]; sco. i ang. Scotland) – kraj stanowiący część Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W przeszłości był niezależnym królestwem. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz archipelagi: Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Na południu graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Stolicą Szkocji jest Edynburg, a największym miastem Glasgow. Yorkshire – hrabstwo historyczne i kraina w północno-wschodniej Anglii. Liczące w 1971 roku 15 858 km² Yorkshire było największym hrabstwem Anglii, podzielonym dla celów administracyjnych na trzy okręgi (ang. riding) – North Riding of Yorkshire, West Riding of Yorkshire oraz East Riding of Yorkshire. Liczba ludności zamieszkującej hrabstwo w 1971 roku wynosiła 5 053 989.

Szkoci tymczasem rozbili obóz na wzniesieniu północnym. Według planu królewskiego górale z Gallway mieli odwieczne prawo do rozpoczęcia bitwy. Górale stanęli w środku, osłaniani z obu skrzydeł przez rycerstwo. Atakujący Szkoci uderzyli na stanowiska angielskie znajdujące się na południowym wzniesieniu, gdzie jednak stali się łatwym celem dla łuczników normańskich. Pomimo częściowego sukcesu, jakim było przedarcie się w środek linii angielskiej, Szkotom nie udało się dotrzeć do miejsca, gdzie pilnowano koni. Rycerze osłaniający konie przypuścili atak, wypychając Szkotów poza linie angielskie. Dawid próbował jeszcze rzucić do walki swoje rezerwy, oddziały te, widząc jednak ogromne straty, rozpoczęły odwrót przez okoliczne pola. Pociągnęło to pozostałe oddziały szkockie, które wycofały się z pola walki, nie niepokojone przez Anglików.

Carlisle – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia) w hrabstwie Kumbria, nad rzeką Eden, w odległości 16 km od granicy Szkocji, 90 km na zachód od Newcastle upon Tyne, 115 km na północ od Lancaster i 145 km na południe od Glasgow, przy autostradach M6 i M74/A74 oraz drogach A6 do Penrith, A595 do zachodniej Kumbrii, A69 do Newcastle upon Tyne, A7 do Edynburga. Posiada 103,7 tys. mieszkańców zgodnie z szacunkiem ludności w połowie 2008 (wliczając w to przedmieścia). Jeden z ważniejszych węzłów kolejowych ze stacją Carlisle. Miasto dysponuje połączeniami kolejowymi m.in. z: Leeds, Newcastle i Glasgow.Northallerton – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w regionie Yorkshire and the Humber, w hrabstwie North Yorkshire. W 2001 r. zamieszkiwane przez 15 741 osób.

Armia Szkotów poniosła w bitwie ciężką porażkę, największe straty zadali jej łucznicy normańscy. Według szacunków zginęło 11 000 – 12 000 Szkotów. Zabitych pochowano w pobliżu wsi North Cowton.

Po bitwie Dawid powrócił do Szkocji. Klęska w bitwie zapobiegła kolejnym atakom Szkotów w kolejnych latach. Byli oni jednak nadal stałym zagrożeniem dla Anglików.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Bartlett, Robert, England under the Norman and Angevin Kings, 1075–1225, (Oxford, 2000).
  • Davies. R. R., The First English Empire: Power and Identities in the British Isles, 1093–1343, (Oxford, 2000).
  • Duncan, A. A. M., The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence, (Edinburgh, 2002).
  • Duncan, A. A. M., Scotland: The Making of the Kingdom, (Edinburgh, 1975).
  • Green, Judith A., "Anglo-Scottish Relations, 1066–1174", London 1989.
  • Green, Judith A., "David I and Henry I", in the Scottish Historical Review (1996).
  • Lynch, Michael, Scotland: A New History, (Edinburgh, 1991).
  • Oram, Richard, David: The King Who Made Scotland, (Gloucestershire, 2004).




  • Reklama