Bitwa pod Midway

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bitwa pod Midway – bitwa lotniczo-morska w czasie II wojny światowej, stoczona w dniach 4–7 czerwca 1942 pomiędzy siłami japońskimi a amerykańskimi, w pobliżu atolu Midway na Oceanie Spokojnym, zakończona taktycznym i strategicznym zwycięstwem amerykańskim. Uznawana jest umownie za punkt zwrotny w wojnie na Pacyfiku, ponieważ inicjatywa działań militarnych przeszła na stronę amerykańską.

Yamato (jap. 大和) – pancernik służący w Japońskiej Cesarskiej Marynarce Wojennej w okresie II wojny światowej, pierwszy okręt typu Yamato. Jego nazwa pochodziła od historycznej japońskiej prowincji Yamato. „Yamato”, wraz z bliźniaczym „Musashi”, były największymi pancernikami, jakie kiedykolwiek zbudowano, oba miały przy pełnym obciążeniu wyporność około 65 000 ton i miały artylerię główną w postaci dziewięciu dział kalibru 460 mm. Żaden z nich nie przetrwał wojny. Haruna (jap. 榛名 Haruna) – okręt Japońskiej Marynarki Wojennej klasy krążownik liniowy, od 1940 klasyfikowany jako szybki pancernik, należący do typu Kongō. Służył podczas I i II wojny światowej, zatopiony po ciężkim bombardowaniu 24 lipca 1945 w bazie morskiej w Kure. Nazwa pochodzi od wulkanu Haruna w prefekturze Gunma.

Japońska ofensywa na Pacyfiku[ | edytuj kod]

Atol Midway w dniu 24 listopada 1941

Od udanego ataku z zaskoczenia na amerykańską bazę w Pearl Harbor (7 grudnia 1941) aż do marca 1942 roku wszystko układało się po myśli japońskiej admiralicji. Japończycy kontynuowali swój zwycięski marsz na południe, zajmując kolejne obszary Azji. Swój plan zrealizowali w pełni, biorąc we władanie: Indie Holenderskie, Wyspy Salomona, częściowo Nową Gwineę, Nową Brytanię, Singapur, Hongkong, Filipiny i Malaje.

Atak na Pearl Harbor – japoński nalot w dniu 7 grudnia 1941 roku na amerykańskie bazy floty i lotnictwa na Hawajach, w tym najważniejszą bazę United States Navy na Pacyfiku w Pearl Harbor. Atak ten jest uważany za moment rozpoczęcia wojny na Pacyfiku.Chūichi Nagumo (jap. 南雲忠一, Nagumo Chūichi, ur. 25 marca 1887 w Yonezawa, zm. 6 lipca 1944 na Saipanie) – admirał Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej, dowódca floty lotniskowców uczestniczącej w ataku na Pearl Harbor i bitwie o Midway. Dwukrotnie odznaczony Orderem Wschodzącego Słońca.


Amerykańska baza na atolu Midway stanowiła ważny punkt strategiczny, którego opanowanie poszerzyłoby kontrolowany przez Japończyków obszar Pacyfiku. Jednak w wykrystalizowanych do marca 1942 koncepcjach strategicznych dowódcy Połączonej Floty admirała Isoroku Yamamoto oraz jego szefa sztabu kontradmirała Matome Ugaki, inwazja Midway nie była celem samym w sobie. Przede wszystkim uważali oni, że taki atak zmusi do kontrakcji amerykańską Flotę Pacyfiku i umożliwi wydanie jej walnej bitwy. Liczyli przede wszystkim na zwabienie i zniszczenie lotniskowców US Navy, w ich opinii stanowiących największe zagrożenie dla Japonii.

Walki o Guadalcanal – walki trwające od 7 sierpnia 1942 do 8 lutego 1943, które były początkiem amerykańskiej kontrofensywy lądowej w trwającej od ośmiu miesięcy wojnie z Japonią. Operacja lądowania na wyspie Guadalcanal w archipelagu Wysp Salomona była też pierwszym amerykańskim desantem w obliczu nieprzyjaciela i to przeprowadzonym od razu z powodzeniem. Jednocześnie trwały walki flot, lotnictwa bombowego i myśliwskiego. Japończycy korzystali z bazy w Rabaulu, Amerykanie - z bazy na Nowej Kaledonii, lotniskowców Floty Pacyfiku i lotniska Hendersona na Guadalcanalu. Liczne bitwy morskie na okolicznych wodach, pozornie zwycięskie, znacznie uszczupliły potencjał wojenny Japonii.USS Midway (CVB/CVA/CV-41) – lotniskowiec amerykański, okręt wiodący lotniskowców typu Midway. Pierwszy okręt US Navy, który wszedł do służby po zakończeniu II wojny światowej. Brał udział w wojnie w Wietnamie i operacji Pustynna Burza. Od 2004 roku pełni funkcję okrętu-muzeum w San Diego w stanie Kalifornia. Jest jedynym pozostałym amerykańskim lotniskowcem z okresu II wojny światowej, który nie jest lotniskowcem typu Essex

Plany Yamamoto początkowo spotkały się z silnym oporem ze strony Sztabu Generalnego Marynarki, a także Cesarskiej Armii. Sprzeciwy umilkły po wydarzeniach z 18 kwietnia 1942. Wtedy to ppłk James Doolittle przeprowadził udany nalot bombowy na Tokio, stolicę japońskiego imperium, lądowymi dwusilnikowymi samolotami B-25 startującymi z lotniskowca (jedyna w historii taka operacja). Atak, chociaż był tylko jednorazowym zrywem i przyniósł niewielkie zniszczenia materialne, miał duże znaczenie psychologiczne. Japończykom uświadomił, że nie mogą czuć się bezpiecznie nawet na swym macierzystym terytorium, a Amerykanom dał długo oczekiwany sukces.

Unryū (jap. 雲龍, "Smok lecący ku niebu") – lotniskowiec typu Unryū w służbie Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej.Krążownik przeciwlotniczy – historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników lekkich, których przeznaczeniem była ochrona zespołów okrętów przed atakami lotnictwa.

Japończycy zorientowali się, skąd wystartowały dwusilnikowe bombowce (błędna jest obecna w starszej literaturze tematu wersja, jakoby podejrzewali, iż przyleciały z Midway). Tym samym całość wojskowych kręgów marynarki i armii z pełną mocą uświadomiła sobie niebezpieczeństwo ze strony lotniskowców amerykańskich. Szok wywołany nalotem sprawił, że wyeliminowanie tych jednostek stało się powszechnie uznanym strategicznym priorytetem. Tymczasem właśnie proponowana przez Yamamoto operacja przeciw Midway miała umożliwić zastawienie gigantycznej pułapki na lotniskowce Floty Pacyfiku. Dodatkowo, przejęcie Midway zwiększyłoby zasięg japońskiego rozpoznania powietrznego, utrudniając w ten sposób kolejne rajdy amerykańskie. Przede wszystkim zaś, po zajęciu wyspy Wake, zajęcie Midway było ostatnim krokiem przed inwazją na same Hawaje, co w razie powodzenia odepchnęłoby amerykańską Flotę Pacyfiku aż na Zachodnie Wybrzeże USA, dając Japonii wolną rękę w działaniach na zachodnim Pacyfiku. W zaistniałej sytuacji Sztab Generalny Marynarki zaakceptował plany Yamamoto. Także Cesarska Armia bez dalszych oporów zgodziła się na skierowanie swoich jednostek do inwazji Midway.

George Henry Gay, Jr. (ur. 8 marca 1917 roku, zm. 21 października 1994) - pilot, Lieutenant Commander US Navy, służący w 8 Dywizjonie Torpedowym na lotniskowcu USS "Hornet" (CV-8) w czasie II wojny światowej na Pacyfiku.Niszczyciele typu Yūgumo (jap. 夕雲, Yūgumo) – typ japońskich niszczycieli okresu II wojny światowej, składający się z 19 jednostek, nazwany tak od głównego okrętu "Yūgumo". Był to ostatni typ japońskich klasycznych niszczycieli okresu wojny. Wszystkie zostały zatopione podczas wojny.

Bitwa na Morzu Koralowym zakończyła się taktycznym „remisem” i nie wpłynęła na plany Japończyków: nadal dążyli oni do decydującej bitwy, w której chcieli unicestwić flotę amerykańską, a nadarzająca się inwazja zdawała się być idealną okazją do tego. Na ten sam czas postanowiono wyznaczyć operację zajęcia Aleutów. Owa mnogość celów miała się okazać słabością japońskiego planu.

Attu – wyspa w grupie Wysp Bliskich, w archipelagu Aleutów w stanie Alaska. Jest najdalej na zachód wysuniętym punktem Stanów Zjednoczonych, w odległości 85 km od wybrzeży Rosji. Pozycja wyspy to 52°50′N 173°11′E/52,833333 173,183333. Powierzchnia wynosi 892,8 km². Ma około 20 stałych mieszkańców, żyjących w osadzie Attu Station.Zbiornikowiec (pot. tankowiec z ang. tanker) – statek-cysterna, przeznaczony do transportowania materiałów płynnych. Zbiornikowce należą do największych statków handlowych. W przeciwieństwie do innych frachtowców nie posiadają ładowni, a zbiorniki ładunkowe – załadunek/wyładunek odbywa się za pośrednictwem systemu rurociągów i pomp. Mostek zbiornikowca najczęściej znajduje się w części rufowej jednostki.

Bitwa o Midway[ | edytuj kod]

Midway – strażnik Hawajów[ | edytuj kod]

Atol Midway jest najbardziej wysuniętą na zachód częścią Łańcucha Hawajskiego i z racji swego położenia geograficznego oraz licznych instalacji wojskowych jest ważnym punktem strategicznym, określonym przez Japończyków jako „strażnik Hawajów”. Oddalony jest o około 450 mil morskich od głównych wysp Hawajów. Z Midway (po ang. midway znaczy „w połowie drogi”) do San Francisco jest 6850 mil, a do Tokio 4060. W 1940, oprócz istniejącej bazy wodnosamolotów, zbudowano na Wschodniej Wyspie atolu Midway lotnisko wojskowe.

Nowa Brytania (ang. New Britain) – największa wyspa w Archipelagu Bismarcka, wchodzącego w skład Papui-Nowej Gwinei. Główne miasto wyspy to Rabaul.Midway (ang. Midway Islands) – grupa wysp na Oceanie Spokojnym, leżąca około 450 mil morskich (850 km) od głównych wysp Hawajów o powierzchni 6,23 km². Terytorium zamorskie USA. Wyspy obecnie zamieszkuje około 40 pracowników US Fish and Wildlife Service i obsługi (brak stałych mieszkańców). Ich głównym zajęciem jest obsługa komunikacji na Pacyfiku.

Siły japońskie[ | edytuj kod]

Lotniskowiec flagowy „Akagi

Flota admirała Yamamoto składała się z 1 Zespołu Uderzeniowego Lotniskowców dowodzonego przez wiceadmirała Chūichi Nagumo, zespołu ubezpieczającego (sił głównych) pod dowództwem samego adm. Yamamoto, oraz mającego zająć Midway zespołu inwazyjnego wiceadm. Kondō. Osobne ugrupowanie stanowił Zespół operacji AL, mający zająć wyspy Attu, Adak i Kiska w archipelagu Aleutów. W jego skład wchodziły m.in. dwa lotniskowce 2 Zespołu Uderzeniowego Lotniskowców („Ryūjō” i „Jun'yō”).

Rozpoznanie elektromagnetyczne (wywiad elektromagnetyczny, ang. signals intelligence – SIGINT) – rodzaj działalności wywiadowczej (rozpoznawczej) prowadzonej w środowisku promieniowania elektromagnetycznego, między innymi w telekomunikacji, teleinformatyce. Inaczej zwany wywiadem (rozpoznaniem) elektromagnetycznym, elektronicznym, radioelektronicznym, radiowym itp. Nazwa SIGINT jest używana gł. przez NATO, gł. Rosja używa skrótu РЭР. Brewster Buffalo lub Brewster F2A – amerykański myśliwiec pokładowy z czasów II wojny światowej, pierwszy jednopłatowiec użytkowany przez United States Navy.

Trzonem 1 Zespołu Uderzeniowego były 4 lotniskowce: tworzące 1. Dywizjon Lotniskowców „Akagi” i „Kaga”, 2. Dywizjon Lotniskowców „Hiryū” i „Sōryū”, a ponadto 2 szybkie pancernikiHaruna” i „Kirishima”, 2 ciężkie krążowniki „Tone” i „Chikuma” oraz 12 niszczycieli i 5 zbiornikowców zaopatrzeniowych. W skład Kido Butai nie wszedł natomiast przewidziany do tej operacji 5. Dywizjon Lotniskowców w składzie „Shōkaku” i „Zuikaku”. Ten pierwszy bowiem został zbyt ciężko uszkodzony w bitwie na Morzu Koralowym aby mógł być naprawiony na czas, zupełnie nie uszkodzony natomiast „Zuikaku” stracił wówczas cała swoją grupę lotniczą, która wobec sztywności japońskich reguł, nie mogła być zastąpiona samolotami i ludźmi z innych okrętów. W przeciwieństwie bowiem do US Navy, w marynarce japońskiej eskadry lotnicze były na stałe przypisane do swoich okrętów – stanowiły ich immanentną część – i zgodnie z japońskimi procedurami nie mogły być przenoszone z jednej jednostki na drugą. Ostatecznie jednak, brak okrętów 5. Dywizjonu, zaważył na końcowym rezultacie bitwy, z jej przebiegu bowiem wynika, że niezależnie od dużej dozy towarzyszącego Amerykanom w tej bitwie szczęścia, ich zwycięstwo byłoby trudno wyobrażalne przy udziale w bitwie dwóch dodatkowych dużych lotniskowców.

Hypo – amerykańska komórka wywiadu radiowego marynarki wojennej z siedzibą na Hawajach. Założona w 1940 roku przez Toma Dyera, była jedną z trzech najważniejszych amerykańskich komórek tego typu na obszarze Pacyfiku. Jej głównym zadaniem było przechwytywanie i rozszyfrowywanie wiadomości radiowych japońskiej cesarskiej marynarki wojennej, oraz przekazywanie ich rozszyfrowanej wersji dowództwu Floty Pacyfiku.Lotniskowiec eskortowy – jednostka pływająca, stosunkowo niewielki lotniskowiec z okresu II wojny światowej. Okręty tego typu używane były przez Marynarkę Wojenną Stanów Zjednoczonych i Królewską Marynarkę Wojenną. Na teatrze działań na Atlantyku były zazwyczaj używane do eskortowania konwojów i walki z okrętami podwodnymi, na Pacyfiku służyły zazwyczaj w czasie operacji desantowych, zapewniając wsparcie lotnicze jednostkom lądowym, a także do transportu samolotów ze Stanów Zjednoczonych na lotniska położone bliżej linii frontu.

W skład zespołu ubezpieczającego wchodziło 7 pancerników (w tym flagowy „Yamato”), 1 lekki lotniskowiec („Hōshō”), 2 transportowce wodnosamolotów, 2 lekkie krążowniki i 12 niszczycieli, z czego 4 pancerniki i 2 krążowniki zostały wydzielone do osłony operacji na Aleutach. Następnie zarówno one, jak i lotniskowce 2 Zespołu Uderzeniowego miały uczestniczyć w spodziewanej decydującej bitwie z interweniującą pod Midway Flotą Pacyfiku.

USS „Hornet” (CV-8) – amerykański lotniskowiec z czasów II wojny światowej, bliźniaczy do USS „Yorktown”. Znany przede wszystkim z uczestnictwa w tzw. rajdzie płk. Doolittle’a oraz w bitwie o Midway i bitwie u wybrzeży wysp Salomona. W czasie bitwy koło wysp Santa Cruz został poważnie uszkodzony w czasie nalotu lotnictwa japońskiego, w wyniku którego został opuszczony i dobity później przez japońskie niszczyciele.Jeńcy japońscy w czasie II wojny światowej – określenie to odnosi się do członków japońskich sił zbrojnych, którzy poddali się – głównie siłom alianckim – od momentu ataku na Pearl Harbor do zakończenia działań zbrojnych na Pacyfiku we wrześniu 1945 roku. Szacuje się, że do niewoli zachodnich aliantów w trakcie działań wojennych trafiło około 50 tysięcy jeńców, a do niewoli radzieckiej ponad 500 tysięcy. Fakt, że liczba poddających się zachodnim aliantom żołnierzy była stosunkowo niewielka, wynikał w dużej mierze z indoktrynacji, której władze wojskowe poddawały swoich podwładnych, każąc im się bić aż do śmierci. Poza tym alianci nie byli skorzy do brania jeńców, a wielu żołnierzy japońskich było przekonanych, że ci, którzy się poddadzą i tak zostaną przez nieprzyjaciół zgładzeni.

Zespół inwazyjny podzielony był na zespoły: osłony, wsparcia ogniowego, desantowy i pomocniczy. W jego skład oprócz okrętów transportowych wchodziły 2 szybkie pancerniki, 8 krążowników ciężkich i niszczyciele. Lotniskowce Kido Butai miały na swych pokładach 227 maszyn (plus dalszych 21 samolotów transportowanych dla przyszłych sił stacjonujących na zdobytej Midway).

USS New Orleans (CA-32) (początkowo CL-32) - amerykański krążownik ciężki z okresu II wojny światowej, okręt prototypowy swojego typu. Należał do ostatniego amerykańskiego typu krążowników ciężkich budowanych zgodnie z ustaleniami traktatu waszyngtońskiego.Rajd Doolittle’a – przeprowadzony 18 kwietnia 1942 roku pierwszy nalot bombowy na terytorium Japonii podczas II wojny światowej.

Na przewidywanych kursach podejścia płynącej z Pearl Harbor ku Midway i Aleutom Floty Pacyfiku rozlokowano 14 okrętów podwodnych. 1 okręt podwodny (I-168) operował w rejonie Midway.

Siły amerykańskie[ | edytuj kod]

Samoloty torpedowe TBD-1 eskadry VT-6 na pokładzie USS „Enterprise” przed startem rano 4 czerwca 1942

Siły amerykańskie pod dowództwem kontradmirała Franka J. Fletchera dzieliły się na dwa zespoły uderzeniowe (ang. Task Force).

Zespół TF-16, dowodzony przez kontradmirała Raymonda A. Spruance’a, składał się z lotniskowców USS „Enterprise” i USS „Hornet” oraz 5 ciężkich krążowników: USS „New Orleans”, USS „Minneapolis”, USS „Vincennes”, USS „Pensacola” i USS „Northampton”, krążownika przeciwlotniczego USS „Atlanta” i 9 niszczycieli (USS „Phelps” (DD-360), USS „Worden” (DD-352), USS „Monaghan” (DD-354), USS „Aylwin” (DD-355), USS „Balch” (DD-363), USS „Conyngham” (DD-371), USS „Benham” (DD-397), USS „Ellet” (DD-398) i USS „Maury” (DD-401)) oraz 4 tankowców (USS „Cimarron” (AO-22), USS „Platte” (AO-24), USS „Dewey” (DD-349), USS „Monssen” (DD-436)).

USS Atlanta (CL-51) – amerykański krążownik przeciwlotniczy z okresu II wojny światowej, wiodący okręt typu Atlanta. Wcielony do służby w US Navy pod koniec 1941 roku, wziął udział w akcjach na Pacyfiku: bitwach o Midway oraz koło wschodnich Wysp Salomona. Został zatopiony podczas pierwszej bitwy koło Guadalcanalu, 13 listopada 1942 roku.Niszczyciele typu Kagerō (jap. 陽炎型駆逐艦, Kagerōkata Kuchikukan) – typ japońskich niszczycieli okresu II wojny światowej, składający się z 19 jednostek, nazwany tak od głównego okrętu typu.
USS „Yorktown” w Pearl Harbor parę dni przed bitwą

Drugi zespół, TF-17, pod dowództwem kontradmirała Fletchera, składał się z lotniskowca USS „Yorktown”, prowizorycznie naprawionego po uszkodzeniu w bitwie na Morzu Koralowym, 2 ciężkich krążowników USS „Astoria” i USS „Portland”, 6 niszczycieli: USS „Hammann” (DD-412), USS „Hughes” (DD-410), USS „Morris” (DD-417), USS „Anderson” (DD-411), USS „Russell” (DD-414) i USS „Gwin” (DD-433).

Jimmy Doolittle, właśc. James Harold Doolittle (ur. 14 grudnia 1896 w Alameda, zm. 27 września 1993 w Pebble Beach w Kalifornii) – amerykański pilot, generał United States Air Force. Zasłynął przeprowadzeniem podczas II wojny światowej „Rajdu Doolittle’a” – pierwszego udanego nalotu bombowego na Tokio. Douglas TBD Devastator – amerykański pokładowy samolot torpedowo-bombowy, zaprojektowany w 1934 roku i zbudowany w amerykańskiej wytwórni lotniczej Douglas Aircraft Company.

W sumie obie grupy bojowe dysponowały 233 samolotami.

Na Midway stacjonowało 17 ciężkich bombowców Boeing B-17 – Latających Fortec, 6 samolotów bombowo-torpedowych Grumman TBF Avenger, 4 samoloty bombowo-torpedowe Martin B-26 Marauder, 19 bombowców nurkujących Douglas SBD Dauntless, 21 bombowców nurkujących Vought SB2U Vindicator, 21 myśliwców Brewster F2A Buffalo, 7 myśliwców Grumman F4F Wildcat i 31 rozpoznawczych łodzi latających Consolidated PBY Catalina (razem 126 maszyn).

Douglas SBD Dauntless (ang. nieustraszony) – bombowiec zwiadowczy i pokładowy bombowiec nurkujący z okresu II wojny światowej. Opracowana specjalnie dla tych samolotów technika bombardowania nurkującego została nazwana helldiving (dosłownie "piekielne nurkowanie"), a same bombowce nosiły nieoficjalne przezwisko Helldivers (ich następca SB2C został tak już nazwany oficjalnie). Piloci zwali je też (od akronimu SBD) Slow But Deadly, "Powolny, ale zabójczy".II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

Wyspy atolu zostały ufortyfikowane. Poza umocnieniami polowymi zbudowano schrony betonowe. Istniały przeszkody przeciwdesantowe, pola minowe i zasieki z drutu kolczastego. Garnizon Midway, tzn. 6 Batalion Obrony Wybrzeża (Marines) wzmocniły dwie kompanie raidersów Piechoty Morskiej oraz pluton lekkich czołgów M3 Stuart. Artyleria na Midway liczyła kilkadziesiąt dział (4 – 178 mm, 6 – 127 mm, 24 – 76 mm, ponadto wiele działek przeciwlotniczych 37 i 20 mm). Obrońcy dysponowali dużą ilością broni maszynowej (sam tylko 6 Batalion Obrony Wybrzeża miał 48 karabinów maszynowych 12,7 mm oraz 36 – 7,62 mm). Na Midway bazowało m.in. 8 kutrów torpedowych (a 2 dalsze jednostki tej klasy na pobliskim atolu Kure).

Tanikaze (jap. 谷風) – japoński niszczyciel typu Kagerō służący w cesarskiej marynarce wojennej w czasie działań wojennych na Pacyfiku podczas drugiej wojny światowej. Zwodowany w 1 listopada 1940 roku w stoczni Fujinagata, wszedł do służby 25 kwietnia 1941 roku, 9 czerwca 1944 roku został jednak zatopiony przez amerykański okręt podwodny typu Gato USS "Harder" (SS-257).Tone (jap. 利根 重巡洋艦) – japoński krążownik ciężki typu Tone z okresu II wojny światowej, który wszedł do służby w 1938 roku. Okręt nazwano imieniem rzeki płynącej na wyspie Honsiu. Przez większą część wojny działał wspólnie z bliźniaczym krążownikiem „Chikuma” w misjach związanych z zabezpieczeniem działania lotniskowców, głównie za pomocą pokładowych samolotów rozpoznawczych.

Od północnego zachodu, zachodu i południowego zachodu Midway osłaniał wachlarz 9 okrętów podwodnych. 2 okręty podwodne pozostawały w rezerwie na północ i południe od atolu, jeszcze 1 został wysunięty daleko na zachód. 7 okrętów podwodnych patrolowało na północ i zachód od głównych wysp Hawajów, jeszcze 7 znajdowało się kilkaset mil od Midway powracając z patroli.

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem lub D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych. Stacja Hypo – amerykańska komórka wywiadu radiowego marynarki wojennej z siedzibą na Hawajach. Założona w 1940 roku przez Toma Dyera, była jedną z trzech najważniejszych amerykańskich komórek tego typu na obszarze Pacyfiku. Jej głównym zadaniem było przechwytywanie i rozszyfrowywanie wiadomości radiowych japońskiej cesarskiej marynarki wojennej, oraz przekazywanie ich rozszyfrowanej wersji dowództwu Floty Pacyfiku.

HYPO[ | edytuj kod]

W połowie lat 30. amerykańska marynarka zaczęła wysyłać oficerów do ambasady USA w Tokio, których jedynym zadaniem była intensywna nauka języka japońskiego. Część z przygotowanych w ten sposób osób została włączona w utworzoną w 1940 roku komórkę wywiadu elektronicznego HYPO z siedzibą na Hawajach. Kierowana przez Josepha Rocheforta HYPO, rozszyfrowując częściowo przychwytywaną na bieżąco japońską komunikację radiową, zdołała z dużą dokładnością ustalić cel ataku oznaczony w japońskich planach jako „AF”, datę i godzinę, a także pozycje i dokładny skład wszystkich trzech japońskich ugrupowań morskich. Dzięki Rochefortowi, admirał Chester Nimitz dysponował wiedzą dotyczącą miejsca i czasów wyjścia japońskich zespołów z własnych baz, planowanych miejsc japońskich uderzeń, znał także japońskie plany rekonesansu lotniczego Hawajów z wykorzystaniem łodzi latających mających tankować po drodze z okrętów podwodnych, znał również miejsce i czas spotkania japońskich zespołów morskich po spodziewanym przez adm. Yamamoto sukcesie operacji MI.

Joseph John Rochefort (ur. 12 maja 1900 – zm. 20 lipca 1976) – amerykański żołnierz, kryptoanalityk, komandor, specjalista rozpoznania elektromagnetycznego podczas II wojny światowej, od wiosny 1941 roku kierujący komórką wywiadu radioelektronicznego „Hypo” na Hawajach. Akagi (jap. 赤城, Akagi) – japoński lotniskowiec uderzeniowy z okresu międzywojennego i drugiej wojny światowej zatopiony 5 czerwca 1942 w bitwie o Midway. Okręt był jedynym ukończonym lotniskowcem powstałym z przebudowy kadłubów dwóch nieukończonych krążowników liniowych typu Amagi.

Mimo początkowej opozycji biura rozpoznania elektronicznego OP-20-G w Waszyngtonie, Rochefort wraz – z szefem wywiadu w sztabie dowódcy Floty Pacyfiku – Edwinem Laytonem, zdołał przekonać adm. Nimitza, że celem zbliżającego się japońskiego ataku ma być Midway, nie zaś kolejne wyspy na południowo-wschodnim Pacyfiku. Celem potwierdzenia stanowiska Hypo, iż oznaczony kryptonimem „AF” cel japońskiego ataku oznacza Midway, na polecenie HYPO 19 maja dowództwo wojsk na tym atolu wysłało „przypadkowo” niezakodowaną fałszywą wiadomość na Hawaje o awarii instalacji wodociągowej na wyspie. Przechwycona następnego dnia zarówno przez HYPO jak i przez OP-20-G seria japońskich wiadomości o braku wody na „AF” ostatecznie potwierdziła stanowisko Rocheforta i Leytona.

Krążownik lekki – klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników, powstała na początku XX wieku. Intensywnie używane podczas obu wojen światowych. Obecnie, podobnie jak i inne okręty artyleryjskie, klasa zanikła. Do tej klasy należały też krążowniki przeciwlotnicze.Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

Dokładna znajomość japońskiego planu ataku, pozwoliła Nimitzowi na skupienie na Midway i na północny wschód od atolu wszystkich dostępnych sił, w tym niemal całego będącego w jego dyspozycji lotnictwa, także przeniesionych tu z Hawajów bombowców wojsk lądowych, i opracowanie planu obrony z zastawieniem zasadzki na okręty Połączonej Floty.

Okręt-baza wodnosamolotów, transportowiec wodnosamolotów, przestarzale tender wodnosamolotów – okręt lotniczy zbudowany lub przystosowany do prowadzenia operacji lotniczych za pomocą bazujących na nim wodnosamolotów. Pierwsze tendry powstały przed I wojną światową i były rozwijane w okresie międzywojennym. W miarę upływu czasu oraz doskonalenia techniki wojskowej zostały ostatecznie zastąpione przez lotniskowce.Język japoński (jap. 日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Lance Edward Massey (ur. 20 września 1909, Syracuse – zm. 4 czerwca 1942 pod Midway) – Lieutenant commander, pilot bombowców torpedowych amerykańskiej marynarki wojennej, w czasie bitwy pod Midway dowódca 3. eskadry torpedowej (VT-3) lotniskowca USS „Yorktown” (CV-5).
Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, konstrukcyjnie przystosowana do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz wykonywania zadań transportowych i rozpoznawczych.
North American B-25 Mitchell – średni bombowiec amerykański z okresu II wojny światowej. Zaprojektowany w 1939 roku. Używany jako bombowiec horyzontalny, ale istniały też zmodyfikowane wersje, uzbrojone w rakiety 127 mm i 14 karabinów maszynowych kalibru 12,7 mm, a nawet działo 75 mm, wykorzystywane do nalotów z lotu koszącego, w szczególności przeciw żegludze. Eskadra tych samolotów dokonała pierwszego nalotu na Tokio w 1942 roku, startując z lotniskowca. Pierwszy samolot typowo bombowy startujący z lotniskowca. Dostarczany również dla Związku Radzieckiego w ramach umowy Lend-Lease i używany tam również po wojnie (kod NATO Bank); po raz pierwszy użyty przez ZSRR pod Stalingradem.
Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Isoroku Yamamoto (jap. 山本五十六, Yamamoto Isoroku, ur. 4 kwietnia 1884 w Nagaoce, zm. 18 kwietnia 1943 nieopodal Bougainville na Wyspach Salomona) – japoński admirał, jeden z najwybitniejszych dowódców marynarki japońskiej, uważany za znakomitego stratega.
Joint Base Pearl Harbor-Hickam (JBPHH) – amerykańska morsko-lotnicza baza wojskowa, powstała w wyniku przemianowania z dotychczasowej bazy morskiej Naval Station Pearl Harbor na Hawajach i jej połączenia 31 stycznia 2010 roku z bazą lotniczą Hickam Air Force Base. Jako jednostka organizacyjna marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, baza nieprzerwanie funkcjonuje od 1899 roku do dnia dzisiejszego. 7 grudnia 1941 roku, baza ta stała się celem kombinowanego ataku zespołu uderzeniowego floty Cesarstwa Japonii, co postawiło Stany Zjednoczone wobec konieczności otwartego przystąpienia do II wojny światowej i rozpoczęło zasadniczą część wojny na Pacyfiku. Współcześnie, baza stanowi największą terytorialnie i o największym znaczeniu strategicznym instalację United States Navy na Pacyfiku poza terytorium kontynentalnych Stanów Zjednoczonych, mieszczącą siedziby siedmiu dowództw US Navy, w tym dowództwa amerykańskiej Floty Pacyfiku. 26 maja 1939 roku, rozkazem numer 8143, cały rejon Pearl Harbor został ustanowiony "Obronnym Obszarem Morskim" (Defensive Sea Area).

Reklama