Bitwa pod Grandson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bitwa pod Grandson – starcie zbrojne, które miało miejsce 2 marca 1476 r. podczas wojny szwajcarsko-burgundzkiej (1474–1477).

Wojna szwajcarsko-burgundzka nazywana również wojnami burgundzkimi, była wynikiem konfliktu pomiędzy książętami Burgundii i królami Francji, który później dotyczył także Starej Konfederacji Szwajcarskiej. Otwarta wojna rozpoczęła się w 1474 roku. Książę Burgundii Karol Zuchwały, został pokonany trzy razy na polach bitewnych przez swoich przeciwników. Ostatecznie zginął pod murami Nancy w 1477 roku. W wyniku tego Księstwo Burgundii upadło i stało się własnością Francji, a Niderlandy Burgundzkie oraz Franche-Comté przeszły w ręce Habsburgów, dzięki małżeństwu Maksymiliana I Habsburga z córką Karola Zuchwałego, Marią Burgundzką.Lotaryngia (fr. Lorraine, niem. Lothringen, lotar. Louréne) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-wschodniej Francji. Graniczy z Belgią, Luksemburgiem i Niemcami oraz z regionami: Alzacja, Franche-Comté i Szampania-Ardeny.

Wprowadzenie[ | edytuj kod]

Podczas pierwszej fazy wojny szwajcarsko-burgundzkiej, 25 października 1474 r. Berno i sprzymierzony z nią Fryburg wypowiedziały wojnę księciu burgundzkiemu Karolowi Zuchwałemu. W tym czasie kiedy władca Burgundii uwikłany był w konflikt z arcybiskupstwem kolońskim, Szwajcarzy rozpoczęli najazdy na przygraniczne miasta burgundzkie. 13 listopada 1474 r. doszło do pierwszej bitwy pomiędzy obiema stronami pod Héricourt, w której armia burgundzka poniosła porażkę. Po zakończeniu kampanii w Waadtlandzie, wojska Berneńczyków w drodze powrotnej zajęły szereg miast sabaudzkich m.in. Grandson, Orbe, Jougne i Echallens, które były wasalami Burgundii.

Karol Zuchwały (Karol Śmiały), fr. Charles le Téméraire (ur. 10 listopada 1433 w Dijon, zginął 5 stycznia 1477 w bitwie pod Nancy) – książę Burgundii 1467-1477 z bocznej linii francuskich Walezjuszy. Syn księcia Burgundii Filipa III Dobrego (zm. 1467) i Izabeli (zm. 1471) córki króla Portugalii Jana I Dobrego.Bazylea (niem. Basel, fr. Bâle, wł. /retorom. Basilea, łac. Basilia) – miasto szwajcarskie u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen kanton Bazylea-Miasto. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym i Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüningen.

Po śmierci dowódcy Berneńczyków Nikolausa von Diesbacha latem tego samego roku po zajęciu Blamontu, dowództwo nad wojskami szwajcarskimi objął Niklaus von Scharnachtal, który ponownie uderzył na Waadtland. Tym razem Szwajcarzy zdobyli m.in. miasta Murten, Avenches, Cudrefin oraz inne liczne zamki. W międzyczasie cesarz zawarł pokój z Karolem Zuchwałym, który po zajęciu Lotaryngii 11 stycznia 1475 r. skierował się z Nancy do Waadtlandu. Berneńczycy przygotowując się na atak, pozostawili w zdobytych miastach liczne załogi, największe w Grandson i Yverdon.

Bitwa pod Héricourt – starcie zbrojne, które miało miejsce 13 listopada 1474 r. Była to pierwsza bitwa w trakcie wojny szwajcarsko-burgundzkiej (1474–1477). Bitwa rozegrała się w pobliżu miejscowości Héricourt w dzisiejszym francuskim departamencie Górna Saona.Pika, staropol. darda - dawna broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii. Piki osiągały 5,5-6 metrów długości.

13 stycznia 1475 r. Jakub Sabaudzki niespodziewanie zaatakował Yverdon. Załoga Berneńczyków schroniła się w zamku. Po nadciągnięciu następnego dnia posiłków szwajcarskich armia napastników wycofała się. Na początku lutego Berneńczycy, którzy nie mieli wystarczających informacji o miejscu stacjonowania wojsk burgundzkich, zwrócili się o pomoc do pozostałych kantonów.

Burgundia (fr. Bourgogne) – kraina historyczna w centralnej Francji. W przeszłości prowincja i region administracyjny. Yverdon-les-Bains - miasto w Szwajcarii, nad jeziorem Neuchâtel, w kantonie Vaud. Miejscowość ta liczy ok. 23,5 tys. mieszkańców a zajmuje obszar o powierzchni 11,26 km². W mieście rozwinął się przemysł maszynowy. Yverdon jest miejscowością znaną z uzdrowiska, które posiada wody mineralne.

10 lutego wojska Burgundii zajęły przełęcz Jougne, Jakub Sabaudzki natomiast wkroczył do Waadt. W tej sytuacji Berneńczycy wycofali swoją załogę z Yverdon, wzmacniając obronę Grandson. 16 lutego 1475 r. 7000 Szwajcarów pod wodzą Niklausa von Scharnachtala i Hansa von Hallwyla, wyruszyło z Berna w kierunku miasta Murten. Tutaj połączyli się z wojskami hrabiego Oswalda von Thiersteina i innymi oddziałami.

Berno (niem. Bern, fr. Berne, wł. Berna, rm. Berna) – siedziba rządu Szwajcarii (niem. Bundesstadt) i stolica kantonu Berno.Święty Cesarz Rzymski (łac. Sancti Imperator Romanus, niem. Heiliger Römischer Kaiser) – termin używany przez historyków na określenie średniowiecznego władcy, który otrzymał tytuł cesarza rzymskiego od papieża. W historiografii używane jest również określenie cesarz rzymski narodu niemieckiego odnoszące się do tych władców królestwa niemieckiego, którzy mieli prawo do używania tytułu cesarza rzymskiego.

23 lutego Berneńczycy zdecydowali się wysłać wojska w kierunku Grandson. Wcześniej, 19 lutego wojska Karola Zuchwałego w sile 20 000 ludzi pierwsze dotarły pod miasto. Grandson broniło 500 ludzi pod wodzą Wylera von Bern. Karol nakazał zbudować silnie umocniony obóz położony na północny wschód od miasta, nad rzeką Arnon w którym ustawił całą artylerię. Po zajęciu miasta Karol zamierzał ruszyć w kierunku Berna. 21 lutego Burgundczycy przypuścili szturm na miasto, uprzednio ostrzeliwując mury z artylerii. Ostrzał był tak gwałtowny, że zmusił on załogę miasta do schronienia się w zamku. 27 lutego obrońcy miasta, którzy nie mieli żadnej informacji o nadchodzącej pomocy, poddali się Burgundczykom. W zemście za najazdy szwajcarskie na miasta Waadtlandu książę nakazał powiesić i utopić całą liczącą 412 ludzi załogę miasta. Masakra wzbudziła ogromną nienawiść do Burgundczyków w całej Szwajcarii.

Sankt Gallen (niem. Sankt Gallen lub St. Gallen, nieoficjalnie: fr. Saint-Gall, ret. Son Gagl, wł. San Gallo) – miasto w Szwajcarii, stolica kantonu o tej samej nazwie. 70,3 tys. mieszkańców (2005).Murten (fr. Morat) – szwajcarskie miasto na prawach gminy w kantonie Fryburg, zamieszkiwane przez 8221 osób (2017 r.), położone nad jeziorem Murtensee (Lac de Morat).

W chwili gdy wojska księcia Burgundii straciły 10 dni na obleganie miasta, armia szwajcarska w spokoju przygotowała się do marszu. W skład sił berneńskich weszły posiłki z miast Fryburg, Biel, Solothurn, St. Gallen, Bazylea, Schaffhausen i innych kantonów. Pojawiły się też wojska z przygranicznych rejonów austriackich. Łącznie armia Szwajcarów liczyła 18 000 ludzi, przeważnie piechoty (konnica składała się tylko z niewielkiego oddziału jazdy austriackiej).

Orbe – szwajcarskie miasto na prawach gminy w kantonie Vaud, w dystrykcie Jura-Nord vaudois, zamieszkiwane przez 6,987 osób (2017 r.). Leży na wzgórzu, otoczonym meandrem rzeki Orbe, od której wzięło swą nazwę. Biel/Bienne – miasto w zachodniej Szwajcarii, w kantonie Berno, nad jeziorem Biel. Około 52,3 tys. mieszkańców. Największe dwujęzyczne (j.niemiecki/francuski) miasto w Szwajcarii i drugie co do wielkość w Kantonie Bern.

Karol, dowiedziawszy się o nadciągających siłach, zarządził ustawienie posterunków na dwóch prowadzących z Neuenburga do Grandson drogach. Pierwszy posterunek mieścił się w zamku Vaumarcus, drugi na Rivière de la Vaux. Nocą z 1 na 2 marca Szwajcarzy zaatakowali zamek Vaumarcus, starając się wywabić siły Karola Zuchwałego z ich dogodnych pozycji. Następnego dnia Karol dał się sprowokować, opuszczając swoje stanowiska. Decyzja ta do dzisiaj jest niezrozumiała i tłumaczona jest niecierpliwością księcia. Karol nakazał swoim wojskom skierować się do Concise, gdzie zamierzał w otwartym polu i bez wsparcia artylerii zdobyć obóz przeciwnika. Tego samego dnia dwa oddziały Szwajcarów skierowały się okrężną drogą w kierunku Grandson. Pierwszy oddział w sile 2500 ludzi obszedł jezioro w kierunku Rivière de la Vaux, druga grupa kierowała się wzdłuż jeziora tocząc potyczki z załogą zamku Vaumarcus. Na wieść o przebywającej w pobliżu armii Burgundii obie grupy połączyły się w okolicy zamku.

Nancy (niem. Nanzig) – miasto we wschodniej Francji, nad rzeką Meurthe (dopływ Mozeli) i Kanałem Marna-Ren, ośrodek administracyjny regionu Lotaryngia i departamentu Meurthe-et-Moselle; 104 600 mieszkańców (2004), zespół miejski 331 363 (1999). Do 1766 księciem Lotaryngii był Stanisław Leszczyński – król Polski, który po wygnaniu z kraju osiadł razem ze swoją żoną Katarzyną Opalińską na stałe w Nancy. Na głównym placu znajduje się pomnik Stanisława Leszczyńskiego, plac ten nazwano jego imieniem.Szafuza (niem. Schaffhausen; nieoficjalnie: fr. Schaffhouse, ret. Schaffusa, wł. Sciaffusa) – miasto (33 tys. mieszkańców) w północnej Szwajcarii nad Renem, położone przy granicy z Niemcami. Stolica kantonu o tej samej nazwie.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Lozanna (fr., niem. Lausanne; wł., retorom. Losanna) - miasto we francuskojęzycznej części Szwajcarii, położone nad brzegiem Jeziora Genewskiego (fr.: Lac Léman), około 60 km na północny wschód od Genewy. Stolica kantonu Vaud. Ludność: 129 tys. (2007). Leży w samym środku regionu słynącego z produkcji wina.
Fryburg (fr. Fribourg, niem. Freiburg im Üechtland lub Freiburg, ret. Friburg, wł. Friburgo) – miasto w Szwajcarii nad rzeką Sarine, stolica kantonu Fryburg.
Lanca (z łac. lansea: włócznia) – lekka broń drzewcowa formacji kawaleryjskich: ułanów, szwoleżerów, lansjerów.
13 listopada jest 317. (w latach przestępnych 318.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 48 dni.
25 października jest 298. (w latach przestępnych 299.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 67 dni.

Reklama