• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Caishi

    Przeczytaj także...
    Tlenek wapnia (wapno palone), CaO – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków zasadowych zawierający wapń na II stopniu utlenienia.Dynastia Song (chiń.: 宋朝; pinyin: Sòng Cháo; Wade-Giles: Sung Ch’ao) – dynastia panująca w Chinach od 960 do 1279 roku, po okresie Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw, a przed panowaniem dynastii Yuan. Był to pierwszy rząd na świecie, który emitował pieniądz papierowy i pierwszy rząd chiński, który ustanowił stałą marynarkę wojenną. Za czasów tej dynastii po raz pierwszy użyto prochu strzelniczego, jak również odróżniono północ prawdziwą od magnetycznej.
    Huai He (chin.: 淮河; pinyin: Huái Hé) – rzeka we wschodnich Chinach o długości 1094 km i powierzchni dorzecza 186 000 km², lewy dopływ Jangcy. Na całej swej długości płynie przez Nizinę Chińską. Duże wahania stanu wód, w okresie letnim zasilana opadami monsunowymi rozlewa się na szerokość ponad 20 km, prowadząc wtedy nawet do 20 tys. m³ wody/s. Rzeka płynie w obwałowaniach, w znacznej części powyżej poziomu otaczającej niziny, co powoduje katastrofalne powodzie (np. w 1938 roku – 600 tys. ofiar w ludziach). W latach pięćdziesiątych niebezpieczeństwo powodzi znacznie ograniczono, wykonując rozległe prace regulacyjne i budując liczne zbiorniki.

    Bitwa pod Caishi – starcie zbrojne, które miało miejsce w 1161 roku na rzece Jangcy podczas inwazji Jin na terytorium południowej dynastii Song. Dzięki przewadze technologii okrętowej, siły songowskie uniemożliwiły przekroczenie rzeki siłom dżurdzeńskim, co zadecydowało o porażce tych ostatnich.

    Napęd kołowy statku (napęd łopatkowy) polega na zastosowaniu w charakterze pędnika obracających się kół łopatkowych, częściowo zanurzonych w wodzie.Kaifeng (chin.: 开封; pinyin: Kāifēng) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Henan, w dolinie rzeki Huang He, na wschód od miasta Zhengzhou. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 585 908. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 4 637 328 mieszkańców. Ośrodek szkolnictwa wyższego, rzemiosła artystycznego oraz przemysłu farmaceutycznego, metalowego, maszynowgo, spożywczego i włókienniczego.

    Jesienią 1161, cesarz Hailingwang z dynastii Jin, dążąc do ostatecznego rozstrzygnięcia wojny z dynastią Song, zmobilizował potężną armię, mogącą liczyć nawet milion żołnierzy, do inwazji na południe. Wyruszywszy z Kaifengu, kolumny jego wojsk przekroczyły Huai He i wdarły się na teren Jiangsu, Anhui, północnego Hubei i Shanxi. Nie napotykając większego oporu główne siły, pod osobistym dowództwem cesarza, dotarły nad Jangcy. 26 listopada 1161 rozpoczęły przeprawę pod Caishi, w pobliżu dzisiejszego Ma’anshan.

    Katapulta – machina miotająca pociski wykorzystywana głównie w starożytności i średniowieczu. Nazwa pochodzi od łac. ‘catapulta’, a to z greckiego słowa καταπέλτης (katapeltēs), κατα (kata) „w dół, przeciw” i πάλλω (pallō) „ciskać”.Ma’anshan (chin.: 马鞍山; pinyin: Mǎ’ānshān) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Anhui, port nad Jangcy. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 555 686. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 197 369 mieszkańców. Ośrodek wydobycia i hutnictwa żelaza oraz przemysłu maszynowego i chemicznego.

    Siły songowskie, dużo mniej liczne, pozbawione były centralnego dowodzenia. Na szczęście tuż przed inwazją, cesarz Song Gaozong powierzył komendę cywilnemu urzędnikowi Yu Yuwenowi, który zdołał zgromadzić ok. 18 tys. ludzi pod jednolitym dowództwem; co ważniejsze Songowie dysponowali profesjonalną flotą, wyposażoną m.in. w bocznokołowce napędzane siłą mięśni ludzkich.

    Dżurdżeni (chiń.: 女真; pinyin: nǚzhēn) - lud pochodzenia tunguskiego, zamieszkujący Mandżurię od co najmniej XI wieku. Od XVII wieku nazywa się go Mandżurami. Dżurdzeni na terenie północnych Chin utworzyli państwo, tzw. dynastię Jin (1115–1234).Czarny proch – rodzaj prochu wynaleziony w Chinach w IX wieku, będący praktycznie jedyną znaną mieszaniną pirotechniczną miotającą aż do połowy XIX wieku. Dzisiaj został już prawie całkowicie wyparty przez bardziej efektywne materiały, takie jak proch bezdymny. Proch czarny był też używany w roli kruszącego materiału wybuchowego - obecnie też jest wyparty z tych zastosowań, np. przez trotyl. Cały czas jest jednak wytwarzany, używa się go obecnie głównie w sztucznych ogniach, silnikach rakiet modelarskich oraz replikach broni czarnoprochowej (ze swojej natury głównie odprzodowej).

    Gdy siły Jin próbowały przekroczyć rzekę na naprędce zbudowanych barkach, zostały zaatakowane przez okręty Song. Uprzednio flota songowska kryła się za wysepką Jinshan, i dopiero na sygnał dany przez obserwatorów, podjęła atak, całkowicie zaskakując Dżurdżenów, którzy nie widzieli też nigdy wcześniej takich okrętów. Pod ogniem z katapult miotających eksplodujące pociski prochowe, wypełnione wapnem palonym, flotylla Jin poszła w rozsypkę, a nieliczne oddziały, które zdołały się przeprawić zostały wybite lub wzięte do niewoli.

    Mandaryn – urzędnik biurokracji w cesarskich Chinach. Istniało wiele rang mandarynów, od szczebla lokalnego, przez prowincję, aż po urzędników władz centralnych pracujących bezpośrednio przy cesarskim dworze. Przez 1300 lat, od 605 do 1905 roku mandaryni uzyskiwali swoje stanowisko na drodze surowych egzaminów urzędniczych. Chiny były pierwszym na świecie krajem, który wprowadził takie egzaminy, dlatego ustrój Cesarstwa Chińskiego określa się czasem jako feudalizm biurokratyczny.Dynastia Jin (1115-1234; dżurdżeński: Anchu) – państwo ustanowione na północy Chin w XII-XIII wieku przez Dżurdżenów.

    Według Songow, straty Jin wyniosły 24 tys. żołnierzy; według źródeł dżurdżeńskich – zaledwie 100 i kilkuset wziętych do niewoli. Choć faktycznie zginęło najprawdopodobniej nie więcej niż 500 żołnierzy Jin, bitwa okazała się decydującym zwycięstwem południowców: armia Jin nie zdołała przekroczyć Jangcy, a cesarz Hailingwang (którego w międzyczasie zdetronizował własny brat), został 15 grudnia, trzy tygodnie po bitwie, zamordowany przez własnych oficerów. Zastopowanie sił inwazyjnych i stabilizacja północnej granicy w efekcie bitwy, doprowadziła ostatecznie do pokoju w 1165 roku.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Denis Crispin. Twitchett, John King Fairbank: The Cambridge history of Chin. Cambridge [Eng.] ; New York: Cambridge University Press, 1978, s. 704-707. ISBN 978-0-521-81248-1.
    2. Stephen R. Turnbull: Fighting ships of the Far East. Oksford: Osprey, 2002, s. 19-20 i 33. ISBN 1-84176-386-1.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.773 sek.