Bitwa pod Bibracte

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bitwa pod Bibractebitwa stoczona w roku 58 p.n.e. około 25 km na południe od galijskiego oppidum Bibracte (w okolicy granicznej rzeki Arar, dziś Saony) przez sześć rzymskich legionów (ok. 30 tysięcy żołnierzy) z około siedemdziesięciotysięcznymi siłami osłaniającymi wędrujących na zachód osadników helweckich wraz z rodzinami. Rzymskimi legionami dowodził Gajusz Juliusz Cezar, siłami Helwetów, wspieranymi przez Bojów i Tulingów – Divicus.

Eduowie (łac. Aedui lub Haedui) - jedno z najpotężniejszych plemion celtyckich zamieszkujących Galię, głównie tereny między Loarą (Liger) i Saoną (Arar). Ich głównym ośrodkiem było Bibracte.Divico (czasem w tekstach polskich: Dywikon; ur. ok. 130 r. p.n.e., zm. po 58 r. p.n.e.) - wódz jednego z plemion helweckich, Tygurynów, żyjących na Wyżynie Szwajcarskiej. Na czele tego plemienia wraz z Cymbrami, Ambronami i Teutonami pod koniec II w. p.n.e. wtargnął do rzymskiej prowincji Galii Narbońskiej. W 107 r. p.n.e. w bitwie pod Agen Tygurynowie pokonali armię rzymską, dowodzoną przez konsula Lucjusza Kasjusza.

Przed bitwą[ | edytuj kod]

W poszukiwaniu nowych terenów do osiedlenia się w okolicach Garonny na ziemiach Galii Helweci, zamieszkujący tereny dzisiejszej Szwajcarii, chcąc ominąć północny skraj terytorium Imperium Rzymskiego – rzymską część Galii Zaalpejskiej – wybrali drogę okrężną, skierowali się na zachód przez położone dalej na północ terytoria Galii, znajdujące się pod kontrolą plemion celtyckich. Grupa Helwetów liczyła około 380 tysięcy ludzi i przemieszczała się w zorganizowany sposób. Mieli ze sobą na przykład listę 258 tysięcy imion osadników, co umożliwiało im m.in. planowanie ich zaopatrzenia.

Bojowie – duże celtyckie plemię zasiedlające w okresie lateńskim terytorium dzisiejszych Czech, Bawarii, zachodniej Słowacji i Węgier, później północnej Italii. Ich język nie jest znany.Wojny galijskie – seria kampanii i bitew, stoczonych w latach 58 p.n.e.-51 p.n.e. przez rzymskie legiony z plemionami celtyckimi, zamieszkującymi Galię (terytoria znajdujące się na północ i zachód od Italii i Alp, w przybliżeniu pokrywające się z dzisiejszą Francją).

Bitwa[ | edytuj kod]

Juliusz Cezar, namiestnik Galii Narbońskiej, nie chcąc wypuścić z zasięgu swej władzy tak wielkiej liczby ludności wyszedł im naprzeciw w okolicach Genewy, gdzie przygotował fortyfikacje, po czym sprowadził posiłki z Italii. Pod pretekstem ochrony Galii przed zagrożeniem helweckim najazdem, w roku 58 p.n.e. zaatakował ich najpierw podczas przeprawy przez rzekę Arar. Po bitwie nad Arar skierował się w stronę Bibracte, stolicy sprzymierzonego z Rzymem plemienia Eduów. Tam – około 20 czerwca tego samego roku ponownie starł się z oddziałami Helwetów pod dowództwem Divicusa. Rzymianie zajęli dogodne stanowiska na wzgórzu, po czym około południa uderzyli na zbliżających się Helwetów, obrzucając ich krótkimi włóczniami i rozbijając w ten sposób szyki bojowe przeciwnika. Następnie legioniści zaatakowali wroga mieczami. Bitwa była bardzo zacięta i trwała do zmierzchu. Aż do nocy trwało zdobywanie warownego taboru Helwetów.

Italia – kraina historyczna i geograficzna położona na Półwyspie Apenińskim, której obszar zmieniał się na przestrzeni dziejów.Saona (fr. Saône) - rzeka we wschodniej części Francji. Długość - 480 km, powierzchnia zlewni - 30 tys. km². Prawy dopływ Rodanu.

Klęska Helwetów była olbrzymia i tylko niedobitkom udało się wymknąć pod osłoną nocy. Po bitwie i przyjęciu kapitulacji, która zobowiązała zwyciężonych do powrotu na stare siedziby, w drogę powrotną udało się tylko około 110 tysięcy osób. Reszta, czyli około ćwierć miliona, zginęła albo rozproszyła się. Badania archeologiczne potwierdzają, że pod Bibracte, prócz walczących zbrojnych Gallów i rzymskich legionistów zginęła znaczna ilość starców, kobiet i dzieci. Wskazuje to na przypuszczenie, graniczące z pewnością, iż po zwycięstwie Rzymianie wymordowali część bezbronnych osadników.

Garonna (franc. Garonne) - rzeka w południowo-zachodniej Francji. Jej źródła znajdują się w Pirenejach na terytorium Hiszpanii.Galia (łac. Gallia) - kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii, Szwajcarii i północno-zachodnich Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie. Termin ten, wprowadzony przez Rzymian, do czasu podboju przez Juliusza Cezara w latach 58-51 p.n.e. nie miał pokrycia w rzeczywistej organizacji państwowej czy międzyplemiennej. Istniały tylko pewne luźne podobieństwa kulturowe i niezbyt intensywne związki ekonomiczne między poszczególnymi plemionami.

Bitwy nad Arar i pod Bibracte były pierwszymi dwiema bitwami w wojnach galijskich, które w roku 52 p.n.e. zakończyły się zwycięstwem Rzymu i opanowaniem całej Galii.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Arar to archaiczna nazwa rzeki Saona




Warto wiedzieć że... beta

Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, ur. 12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca 44 p.n.e. w Rzymie – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula i dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. W testamencie adoptował syna swojej siostrzenicy Gajusza Oktawiusza, późniejszego Oktawiana Augusta, wyznaczając go na swego spadkobiercę.
Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.
Gallia Narbonensis (Galia Narbońska) – prowincja rzymska na terenie Galii (dzisiejsza Langwedocja i Prowansja) ze stolicą w Narbonie.
Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.
Genewa (niem. Genf, fr. Genève, wł. Ginevra, romansz Genevra) – miasto w Szwajcarii, drugie pod względem liczby mieszkańców.
Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.
Oppidum – miejsce obwarowane, osiedle obronne zakładane najczęściej w miejscu chronionym ukształtowaniem terenu. Oppida istniały od połowy II w. p.n.e. do połowy I w. p.n.e. (na terenach Brytanii do połowy I w. n.e.). Terminu używa się do określenia celtyckich osad obronnych. Największe z odkrytych oppidiów znajduje się w pobliżu miejscowości Grabenstetten w Wirtembergii, zajmujące powierzchnię 1400 ha i mające długość wałów równą 30 km.

Reklama