Bitwa o Tobruk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bitwa o Tobruk – długotrwała konfrontacja pomiędzy wojskami Osi a oblężonymi w Tobruku siłami alianckimi w czasie kampanii afrykańskiej II wojny światowej, trwająca od 10 kwietnia do 27 listopada 1941 roku, kiedy to brytyjska 8 Armia odblokowała miasto w ramach operacji Crusader. Podczas poprzednich operacji: Brevity i Battleaxe, nie zdołano uwolnić Tobruku.

Cmentarz Wojenny w Tobruku – cmentarz wojenny Komisji Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów z okresu II wojny światowej położony w północno-wschodniej Libii, w pobliżu miasta Tobruk. Pole minowe – w lądowych działaniach minowych określony obszar, na którym rozstawiono miny. W morskiej wojnie minowej obszar wodny, na którym ustawiono miny według ustalonego schematu albo bez takiego schematu.

Tło sytuacyjne[ | edytuj kod]

Po przystąpieniu Włoch do II wojny światowej spodziewano się rychłej konfrontacji w Afryce, w szczególności na granicy Libii, będącej kolonią włoską i Egiptu, formalnie niepodległego, ale znajdującego się w brytyjskiej strefie wpływów. Siłami brytyjskimi dowodził gen. Archibald Wavell, jeden z najlepiej wyszkolonych oficerów armii brytyjskiej. Musiał jednak bronić swymi skromnymi siłami całego obszaru Bliskiego Wschodu od Kenii po Egipt i wysp Morza Śródziemnego od Cypru po Maltę. Łącznie dysponował 90 tys. żołnierzy, z czego w Egipcie i Palestynie stacjonowało 63,5 tys., w tym oddziały z Nowej Zelandii, Australii i Indii. Siły powietrzne liczyły 205 przestarzałych samolotów, w tym tylko 75 myśliwskich. Przeciwnikiem Wavella na pograniczu libijskim był włoski marszałek Rodolfo Graziani stojący na czele piętnastu dywizji i dysponujący 313 samolotami; brakowało mu natomiast uzbrojenia i środków transportu. Ponadto żołnierz włoski był niechętny bezcelowej wojnie i bił się źle.

Al-Machili (arab. المخيلي, Al-Makhīlī) – wieś w północno-wschodniej Libii, w gminie Darna w odległości 274 km na wschód od Bengazi i 80 km na wschód od At-Timimi.Niszczyciel okrętów podwodnych – okręt przeznaczony do poszukiwania i zwalczania okrętów podwodnych na rozległych akwenach. Może wykonywać zadania w składzie zespołu operacyjnego poszukująco-uderzeniowego, sił ochrony konwoju (desantu), a także pełnić dozory i inne funkcje.

Graziani rozpoczął działania zbrojne 13 września 1940 roku. Wojska włoskie przekroczyły granicę i dotarły do Sidi Barrani, gdzie się zatrzymały, mimo że główna brytyjska linia obronna znajdowała się aż pod Mersa Matruh, 80 kilometrów dalej. Graziani nie chciał ryzykować, zwłaszcza że – jak meldował w listopadzie włoskiemu przywódcy Benito Mussoliniemu – stan dróg był fatalny, a wojsku brakowało wody i środków transportowych.

Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.Wojska inżynieryjne (saperzy, wojska saperskie) - rodzaj wojsk przeznaczonych do inżynieryjnego zabezpieczenia działań wszystkich rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk. Wojska inżynieryjne wykonują najbardziej złożone prace wymagającego specjalistycznego przygotowania i zastosowania różnorodnego sprzętu inżynieryjnego.

Operacja Compass, brytyjska kontrofensywa, rozpoczęła się w nocy z 8 na 9 grudnia. Zaskoczenie było zupełne. Atak 7 Dywizji Pancernej i hinduskiej 4 Dywizji Piechoty doprowadził do zdobycia Sidi Barrani i wzięcia do niewoli 40-tysięcznego garnizonu. W ciągu dziesięciu tygodni Brytyjczykom udało się opanować całą Cyrenajkę i dojść do El-Agheila, 800 km od granicy Egiptu, przy stratach nie przekraczających dwóch tysięcy zabitych, rannych i zaginionych. Rozbitych zostało dziesięć dywizji włoskich, do niewoli dostało się 130 tys. ludzi. Graziani podał się do dymisji, a miejsce jego zajął gen. Italo Gariboldi. Włosi stracili 1000 dział i 400 czołgów. 22 stycznia 1941 roku, w wyniku dwudniowego szturmu wojsk brytyjskich, padł Tobruk – ważny port morski i baza zaopatrzeniowa armii włoskiej w Libii, w pobliżu granicy z Egiptem.

Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.Krążownik przeciwlotniczy – historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników lekkich, których przeznaczeniem była ochrona zespołów okrętów przed atakami lotnictwa.

Wobec beznadziejnej sytuacji wojsk włoskich, Adolf Hitler postanowił wysłać do Afryki Północnej na pomoc sojusznikom wojska ekspedycyjne. Skierowanie Deutsches Afrika Korps do Libii odbyło się na prośbę włoskiego sztabu generalnego. Uzgodnił on z Oberkommando des Heeres i gen. Franzem Halderem podporządkowanie sił niemieckich dowództwu włoskiemu. Było to jednak podporządkowanie czysto teoretyczne. Gen. Erwin Rommel nie miał zamiaru słuchać rozkazów z Rzymu i energicznie przystąpił do działania.

Patrol - grupa żołnierzy, a także czołgi, bojowe wozy piechoty, samoloty, okręty mające za zadanie prowadzenie rozpoznania, ubezpieczenie wojsk i kontrolę.Armata przeciwlotnicza Bofors 40 mm – armata przeciwlotnicza szwedzkiej firmy Bofors skonstruowana przed rozpoczęciem drugiej wojny światowej.

24 marca 1941 roku wojska niemieckie i włoskie przeszły do ofensywy rychło przerwanej potężną burzą piaskową. Działania wznowiono 28 marca i już dwa dni później doszło do gwałtownych walk pod Marsa el Brega, a 1 kwietnia rozpoczęły się walki o Agedabię. W dniu 3 kwietnia linia brytyjskiej obrony została przełamana i Rommel mógł podzielić swoje siły na cztery grupy bojowe, które przeszły do pościgu za rozbitą brytyjską 2 Dywizją Pancerną. W ciągu następnego tygodnia zdobyto stolicę Cyrenajki – Bengazi, a poważniejszy opór Brytyjczycy zorganizowali dopiero w forcie Mechili, gdzie okrążono indyjską 3 Brygadę Piechoty, dowództwo 2 Dywizji Pancernej, australijski 3 Pułk Artylerii Przeciwpancernej oraz mniejsze oddziały. 8 kwietnia po trzydniowych walkach brytyjski garnizon został rozbity, a dzień wcześniej inna grupa bojowa, posuwająca się wzdłuż wybrzeża, zdobyła Dernę, gdzie do niewoli dostał się dowódca zimowej ofensywy wojsk brytyjskich, gen. Richarda O’Connor.

Operacja Compass – pierwsza większa ofensywa wojsk alianckich przeprowadzona podczas kampanii w Afryce Północnej w czasie II wojny światowej. Alianckie wojska zaatakowały włoskie siły w zachodnim Egipcie i wschodniej Libii między grudniem 1940 roku a lutym 1941 roku. Atak zakończył się pełnym sukcesem. W ciągu trzech miesięcy wojska alianckie posunęły się ze środkowego Egiptu do centralnej Libii, biorąc do niewoli 130 000 jeńców oraz niszcząc tysiące czołgów, dział i samolotów, ponosząc bardzo niewielkie straty.Marsa Al-Burajka (arab. مرسى البريقة; Marsa el Brega) - największy port naftowy Libii leżący w jej północno-wschodniej części, nad zatoką Wielka Syrta. Liczy ok. 8 tys. mieszkańców (2002 rok). Jest tutaj największy ośrodek petrochemiczny kraju, zakład skraplania gazu ziemnego. Połączony jest gazociągami i naftociągami z Zaltan i Ar-Rakuba.

Punktem zbiorczym wszystkich niemiecko-włoskich grup bojowych miał być Tobruk, lecz nie udało się zdobyć twierdzy z marszu, a wkrótce jej obrońców zasiliła australijska 9 Dywizja Piechoty. Poza tym wojska Osi musiały podzielić się na te, które stały pod Tobrukiem i na granicy z Egiptem. W tej sytuacji jednostki Afrika Korps musiały przystąpić do regularnego oblężenia.

Oaza Siwa, Wāhat Sīwah (arab. واحة سيوة); (Kraina Palm) – oaza w północno-zachodnim Egipcie, blisko granicy z Libią, w muhafazie Matruh, 560 km na zachód od Kairu i 300 km na południe od portu nad Morzem Śródziemnym w Matruh. Na zachód od depresji Kattara, a na południe od Wyżyny Libijskiej. Zajmuje obszar 80 km², rozciąga się od 10 do 30 km (z północy na południe). W depresji -18 m p.p.m. W północnej części oazy znajduje się port lotniczy Siwa. Liczba ludności ok. 20 000.Samolot myśliwsko-bombowy (myśliwiec bombardujący, samolot myśliwsko-szturmowy) – rodzaj samolotu wojskowego łączący cechy samolotów myśliwskich i bombowych. Obecnie wypierane są przez myśliwce wielozadaniowe.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Samolot transportowy – samolot dostosowany do przewozu towarów i przesyłek pocztowych, także duży samolot, służący do przewozu sprzętu wojskowego, oddziałów desantowych, grup rannych itp.
Samolot rozpoznawczy - statek powietrzny przeznaczony do zwiadu na terytorium wroga, wyposażony w odpowiednią aparaturę, zazwyczaj były to aparaty fotograficzne do zdjęć obiektów naziemnych wroga, bądź radary do obserwacji powietrznych.
Sir Archibald Percival Wavell, 1 hrabia Wavell (ur. 5 maja 1883, zm. 24 maja 1950), GCB, GCSI, GCIE, CMG, MC, PC – brytyjski dowódca wojskowy, marszałek polny, dowódca sił Armii Brytyjskiej na Bliskim Wschodzie i w Azji podczas II wojny światowej, Gubernator Generalny i wicekról Indii (1943–1947).
Richard Nugent O’Connor, ps. Dick (ur. 21 sierpnia 1889 w Śrinagar, zm. 17 czerwca 1981 w Londynie) – brytyjski dowódca wojskowy, generał British Army, dowódca Western Desert Force we wczesnym okresie II wojny światowej.
Grób Nieznanego Żołnierza – cenotaf upamiętniający poległych na polach bitewnych, usytuowany na placu Matejki przed pomnikiem Grunwaldzkim. Na marmurowym postumencie znajduje się znicz z brązu, zapalany podczas uroczystości.
II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.
Stanisław Kopański (ur. 19 maja 1895 w Petersburgu, zm. 23 marca 1976 w Londynie) – polski inżynier, generał dywizji Wojska Polskiego II RP.

Reklama