Bitwa o Narwik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Narwik 1940.PNG
Żołnierze polscy w bitwie o Narwik
Polacy w trakcie ewakuacji do Francji

Bitwa o Narwik – starcie pomiędzy siłami niemieckimi a alianckim Korpusem Ekspedycyjnym trwające pomiędzy 9 kwietnia a 8 czerwca 1940 roku w okolicach portu i miasta Narwik. Narwik zarówno dla Niemców, jak i dla aliantów, z uwagi na swą strategiczną wagę, stał się środkiem ciężkości walk w Norwegii. Niezamarzający port przeładunkowy szwedzkiej rudy żelaza stał się przedmiotem niemal dwumiesięcznych zmagań.

Desant – operacja taktyczna przeniesienia wojsk na teren przeciwnika, w celu wykonania określonego zadania, najczęściej opanowania terenu przeciwnika lub uchwycenia punktów o istotnym znaczeniu. W zależności od wykorzystanego do tego celu środka transportu wyróżnia się desant morski, lądowy lub powietrzny (szybowcowy, spadochronowy lub śmigłowcowy).Kuter rybacki – najmniejsza jednostka połowowa, która służy rybakom do połowu ryb w systemie zbliżonym do połowu trawlerami.

Podłoże[ | edytuj kod]

1 marca 1940 Adolf Hitler zdecydował o dokonaniu inwazji na Norwegię, o kryptonimie Weserübung. Siły niemieckie podzielono na sześć grup, mających zająć główne porty Norwegii. Jednym z ważniejszych był port w Narwiku, stanowiący najbardziej dogodną drogę do transportu rudy żelaza importowanej ze szwedzkiego zagłębia w Kirunie w zimie, kiedy nie można korzystać z zamarzającego portu Luleå nad Bałtykiem. Był on najbardziej wysuniętym na północ celem niemieckiego desantu w Norwegii. Z powodu jego największego oddalenia od Niemiec, dla jak najlepszego efektu zaskoczenia zdecydowano przeprowadzić desant na szybkich jednostkach, jakimi były niszczyciele. Znaczenie miał także fakt, że Narwik leży w głębi fiordu Ofot, w odległości, łącznie z fiordem Vest, ok. 100 mil morskich od pełnego morza.

Norge – norweski pancernik obrony wybrzeża (norw. panserskip), jeden z dwóch okrętów typu Norge. Zbudowany w Wielkiej Brytanii, wszedł do służby w marynarce Norwegii w 1901 roku. Zatopiony podczas niemieckiej inwazji na Norwegię 9 kwietnia 1940 roku w porcie w Narwiku. Bitwy morskie pod Narwikiem – starcia między flotą niemiecką a aliancką (norweską i brytyjską) podczas niemieckiej inwazji na Norwegię w kwietniu 1940 roku, w czasie II wojny światowej, toczone w porcie w Narwiku i na wodach okolicznych fiordów. Zapoczątkowało je przewiezienie niemieckiego desantu do Narwiku na pokładach 10 niszczycieli oraz pokonanie przez nie obrony norweskich okrętów i wysadzenie desantu 9 kwietnia. 10 kwietnia doszło do pierwszej bitwy pod Narwikiem, z brytyjskimi niszczycielami, w której obie strony poniosły straty. Ostatecznie niemieckie okręty, zablokowane w fiordzie, zostały zniszczone przez brytyjską flotę w drugiej bitwie pod Narwikiem 13 kwietnia, w której po stronie brytyjskiej wziął udział pancernik HMS "Warspite". Dało to aliantom panowanie na wodach wokół Narwiku, ułatwiając zdobycie tego miasta przez wojska lądowe w bitwie o Narwik, co jednak w ogólnym rozrachunku pozostało bez wpływu na losy kampanii norweskiej.
 Osobny artykuł: Bitwy morskie pod Narwikiem.

Do zdobycia Narwiku sformowano I grupę desantową pod dowództwem komodora Friedricha Bonte, w składzie 10 niszczycieli, która wypłynęła 6 kwietnia 1940 roku. Na pokłady niszczycieli przyjęto jako desant po ok. 200 żołnierzy niemieckich ze 139 Pułku Strzelców Górskich z 3 Dywizji Górskiej, wraz z plutonem miotaczy ognia 83. batalionu saperów górskich i kompanią artylerii – łącznie 1854 żołnierzy pod dowództwem gen. bryg. Dietla. 9 kwietnia 1940 roku wczesnym rankiem niemieckie niszczyciele przybyły pod port w Narwiku i przełamały obronę norweską, topiąc torpedami, bez strat własnych, dwa pancerniki obrony wybrzeża: „Eidsvold” i „Norge. Po ich utracie opór norweski ustał, po czym niszczyciele wysadziły wojsko, które zajęło miasto oraz statki stojące na redzie portu. Dzięki pronazistowskiej postawie dowódcy garnizonu w Narwiku, płk. Konrada Sundlo, większość żołnierzy norweskich nie stawiała oporu i została rozbrojona, jedynie część wycofała się w kierunku granicy ze Szwecją.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).MS Batory – polski statek pasażerski, transatlantyk. Jednostka bliźniacza MS Piłsudski. Statek wszedł do służby w 1936. Pływał do roku 1969; złomowany w 1971. Miał przydomek „Lucky Ship”.

Po wysadzeniu desantu dziesięć niemieckich niszczycieli pozostało w Narwiku w celu uzupełnienia paliwa przed powrotem do Niemiec, po czym wszystkie zostały zatopione w trakcie dwóch bitew na wodach fiordu z brytyjską marynarką Royal Navy 10 kwietnia i 13 kwietnia 1940 roku. Straty brytyjskie wyniosły dwa zatopione niszczyciele i kilka uszkodzonych. Niemcy stracili też kilka statków, w tym „Rauenfels” płynący do Narwiku z zaopatrzeniem dla desantu, ciężkim sprzętem, armatami polowymi kalibru 150 mm i przeciwlotniczymi oraz amunicją. Pomimo uzyskania panowania na morzu, Brytyjczycy nie byli w stanie podjąć próby opanowania miasta, które pozostało w rękach niemieckich. Co więcej, z załóg zatopionych niszczycieli sformowano improwizowany pułk piechoty morskiej w składzie ok. 2100 ludzi pod dowództwem kmdra ppor. Hansa Erdmengera (dowódcy „Wilhelma Heidkampa”), który wziął udział w walkach lądowych o Narwik. Zostali oni wyekwipowani dzięki opanowaniu przez desant norweskich magazynów mobilizacyjnych w Elvegaardsmoen koło Bjerkviku przy północnej odnodze Ofotfjordu, gdzie znaleziono broń i wyposażenie.

Alfred Jodl (ur. 10 maja 1890 w Würzburgu, stracony 16 października 1946 w Norymberdze) – niemiecki dowódca wojskowy z czasów II wojny światowej w stopniu generała-pułkownika (Generaloberst – odpowiednik generała armii).Pancernik obrony wybrzeża (pancernik przybrzeżny) – historyczna klasa średnich lub dużych opancerzonych okrętów artyleryjskich przeznaczonych do obrony wybrzeża. Pancerniki przybrzeżne były większe od kanonierek pancernych, natomiast mniejsze od pancerników; mimo nazwy, nie są one zaliczane ani do pancerników, ani okrętów liniowych.

Zestawienie sił[ | edytuj kod]

O ile wojska alianckie nie były w stanie zagrozić Niemcom w centralnej i południowej Norwegii, o tyle na dalekiej północy, w okolicach Narwiku, stanowiły poważne niebezpieczeństwo dla liczącego niewiele ponad 4 tys. żołnierzy zgrupowania niemieckiego dowodzonego przez gen. Eduarda Dietla. Dietl dysponował oddziałami składającymi się z ok. 2000 żołnierzy 139. Pułku Strzelców Górskich, do których dołączyło ok. 2100 marynarzy, rozbitków z zatopionych niemieckich niszczycieli. Dodatkowo, w ostatnich 3-4 tygodniach Niemcy zostali wzmocnieni około 1000 żołnierzami ze 137. pułku 2 dywizji górskiej, zrzuconymi nad Bjørnefjell, w ten sposób doprowadzając liczbę Niemców do około 5600. Siły alianckie liczyły natomiast 24 tys. żołnierzy, w tym brygady francuskiej Legii Cudzoziemskiej i alpejską, polską Samodzielną Brygadę Strzelców Podhalańskich oraz brytyjską 24. Brygadę Gwardii Królewskiej. Ponadto wojska alianckie mogły liczyć na wsparcie artyleryjskie Royal Navy, niepodzielnie już wtedy panującej w strefie Morza Norweskiego. Sytuację Niemców pogarszał ponadto brak regularnego zaopatrzenia w ciężką broń, amunicję i żywność. Atutem północnego zgrupowania był natomiast wysoki poziom wyszkolenia piechoty górskiej ze 139. pułku strzelców, przywykłych do działań w ciężkich warunkach górskich.

Front zachodni – całokształt działań wojennych w Europie Zachodniej podczas II wojny światowej, dzielących się na dwa zasadnicze okresy:Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

ORP Grom – niszczyciel (według polskiej przedwojennej nomenklatury kontrtorpedowiec) typu Grom, pełniący służbę w Marynarce Wojennej RP w latach 1937–1940. Zatopiony 4 maja 1940 przez samolot niemiecki.
Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie – grób-pomnik na placu marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Ideą warszawskiego Grobu Nieznanego Żołnierza jest uczczenie pamięci poległych w walce o niepodległość. Grób zaliczany jest do narodowych imponderabiliów, symbolizujących największe poświęcenie.
Kampania norweska – działania wojenne wojsk norweskich, francuskich, brytyjskich i polskich, przeciw inwazji niemieckiej pod kryptonimem Operacja Weserübung. Kryptonim ten obejmował atak Kriegsmarine oraz innych wojsk Wehrmachtu na Danię i Norwegię w czasie II wojny światowej. Atak rozpoczął się 9 kwietnia 1940 i oznaczał faktyczny koniec dziwnej wojny na Zachodzie.
Władysław Eugeniusz Sikorski (ur. 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943 na Gibraltarze) – polski wojskowy i polityk, generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie podczas II wojny światowej.
Morze Norweskie (norw. Norskehavet, isl. Noregshaf, far. Noregshavi) – morze przybrzeżne, część Oceanu Atlantyckiego położona na północny-zachód od wybrzeży Norwegii. Od południa sąsiaduje z Morzem Północnym, od południowego-zachodu z wodami Atlantyku, od północy z Morzem Barentsa, a od zachodu z Morzem Grenlandzkim.
Statek pasażerski – statek przeznaczony do przewozu osób. Statkami pasażerskimi mogą być także statki zarabiające przede wszystkim przewozem towarów. Już w 1948 r. w przepisach Konwencji Londyńskiej określono, że statkiem pasażerskim jest każdy statek handlowy zabierający na pokład i mający miejsca kabinowe dla ponad 12 pasażerów. Przez następne lata utarł się podział na statki pasażerskie zabierające powyżej 100 pasażerów oraz pasażersko-towarowe mogące pomieścić od 12 do 100 osób. Coraz bardziej upowszechniała się żegluga promowa, pojawiły się też nowe typy statków np. poduszkowce, szybkie statki pasażerskie (tzw. HSC). Sam czas podróży zaczął się skracać i statkami pasażerskimi już są dzisiaj statki zabierające na pokład, a nie do kabin 12 pasażerów.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Reklama