Binjamin Netanjahu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Binjamin Netanjahu, również Bibi Netanjahu (hebr. ‏בנימין נתניהו‎, wym. [bənjaˈmin nətanˈjahu] ( odsłuchaj), ang. Benjamin Netanyahu, ur. 21 października 1949 w Tel Awiwie) – izraelski polityk, od 1988 członek Knesetu, w latach 1993–1999 i ponownie od 2005 przewodniczący Likudu, w latach 1996–1999 oraz 2009–2021 premier Izraela.

Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.Szwa – w językoznawstwie, zwłaszcza w fonetyce i fonologii, określenie samogłoski średnio centralnej (zaokrąglonej lub niezaokrąglonej) znajdującej się w środku diagramu samogłoskowego, oznaczaną w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem ə lub inną samogłoską bliską tej pozycji. Dla przykładu w języku angielskim litera a w wyrazie about jest wymawiana przez szwę. W języku angielskim szwa występuje głównie w sylabach nieakcentowanych, ale w innych językach może pojawiać się częściej w sylabach akcentowanych. W polszczyźnie standardowej szwa nie występuje w ogóle. Można ją spotkać tylko w niektórych dialektach lokalnych.

Stał na czele 27., 32., 33., 34 i 35 rządu Izraela. W lipcu 2019 roku został najdłużej sprawującym urząd premierem Izraela.

Życiorys[ | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[ | edytuj kod]

Urodził się w Tel Awiwie. Był dzieckiem Cilli i Bencijjona Netanjahu. Miał dwóch braci: Joniego (1946–1976) – komandosa i bohatera wojennego oraz Iddo (ur. 1952) – lekarza i autora książek. Początkowo wychowywał się i kształcił w Jerozolimie. W latach 1956–1958, a następnie po 1963 mieszkał z rodziną w Stanach Zjednoczonych, gdzie jego ojciec Bencijjon wykładał jako profesor na wyższych uczelniach. W tym czasie mieszkali na przedmieściach Filadelfii w Pensylwanii. Binjamin Netanjahu ukończył Cheltenham High School. Dorastanie w USA sprawiło, że do dziś mówi po angielsku z mocnym akcentem amerykańskim.

Współczesne kraje arabskie to kraje, w których znaczącą część ludności stanowią Arabowie lub które są ściśle związane z Arabami. Pojęcie "kraju arabskiego" nie jest ściśle zdefiniowanym. Wyznaczają go zachodzące na siebie kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne. W krajach Maghrebu znaczną rolę odgrywają Berberowie, na tyle silnie zarabizowani, że krajów tych nie wyłącza się z grupy krajów arabskich. Krajów arabskich nie można utożsamiać z ogółem krajów islamskich – są one wyodrębnione ze względu na istnienie kulturowej i językowej wspólnoty (kultura arabska kształtowana jest zresztą przez wiele religii). Arabowie stanowią, według różnych źródeł, jedynie od 15 do 20% wszystkich wyznawców islamu, zaś krajem o największej populacji muzułmanów na świecie jest Indonezja – kraj niearabski. Tuż po niej na liście plasują się kraje spoza świata arabskiego: Pakistan, Indie i Bangladesz.Podatek – obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby realizacji zadań publicznych.

Służba wojskowa[ | edytuj kod]

Po ukończeniu szkoły, w 1967 powrócił do Izraela i wstąpił do wojska. Po przejściu podstawowego szkolenia wojskowego został dostrzeżony przez dowódców i zakwalifikowany do elitarnej jednostki Sajjeret Matkal. Niewiele wiadomo o jego misjach bojowych, które jak większość działań tej jednostki są ściśle tajne. Z ujawnionych informacji wiadomo, że 8 maja 1972 uczestniczył w operacji uwolnienia zakładników z porwanego samolotu linii Sabena na telawiwskim lotnisku. Został wówczas raniony od przyjacielskiego ognia. W 1968 uczestniczył w operacji w Libanie, brał też udział w starciach nad Kanałem Sueskim. Podczas jednej z tajnych operacji prowadzonych na terytorium Syrii otarł się o śmierć z wycieńczenia, został jednak uratowany przez dowódcę jednostki Uzziego Dajana. W 1973 opuścił armię w randze kapitana (seren).

Kneset (hebr. הכנסת, Zgromadzenie) − parlament Izraela. Siedziba znajduje się w Jerozolimie. Jako władza ustawodawcza Kneset uchwala prawa, nadzoruje działalność rządu, ma władzę usunięcia Prezydenta państwa, usunięcia premiera i jego rządu poprzez głosowanie braku zaufania oraz ogłoszenia wcześniejszych wyborów.Premier Rządu Izraela (hebr. ראש ממשלת ישראל, Rosh HaMemshala) – jest najsilniejszym ogniwem władzy wykonawczej w Izraelu. Premier niemal zawsze jest liderem partii lub koalicji, która zwyciężyła wybory do Knesetu.

Studia i biznes[ | edytuj kod]

Po opuszczeniu armii wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdy jednak w październiku 1973 wybuchła wojna Jom Kipur natychmiast powrócił do Izraela, by walczyć na Wzgórzach Golan. Po wojnie wyjechał do Stanów Zjednoczonych i w 1975 uzyskał licencjat architektury oraz w 1977 tytuł magistra administracja biznesu na Massachusetts Institute of Technology. Dodatkowo studiował nauki polityczne na Uniwersytecie Harvarda. W czasie studiów pracował jako doradca w firmie Boston Consulting Group.

Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.Ruch (hebr. התנועה, Ha-Tenu’a) − izraelska liberalna partia polityczna. Została założona w listopadzie 2012 przez Cipi Liwni, jako alternatywa dla wyborców zawiedzionych brakiem postępów w izraelsko-palestyńskim procesie pokojowym. Jej pierwszymi członkami byli dysydenci z Kadimy, przedstawiciele progresywnego skrzydła tego ugrupowania. Liwni była liderem Kadimy do marca 2012, kiedy przegrała w wyborach wewnątrzpartyjnych z Sza’ulem Mofazem, będącym członkiem bardziej konserwatywnej części ugrupowania. Pomimo faktu, że Ha-Tenu’a oficjalnie powstała pod koniec 2012, bazuje na strukturach ugrupowania Hetz, partii, która w 2006 wyodrębniła się z Szinui. Choć ideologia Ha-Tenu’a stosunkowo zbliżona jest do Partii Pracy i Jesz Atid, które w trakcie kampanii do wyborów w 2013 skupiły się przede wszystkim na kwestiach polityki wewnętrznej i socjalnej, ugrupowanie to kładzie nacisk głównie na osiągnięcie porozumienia pokojowego z Palestyńczykami.

W 1976, podczas operacji Entebbe, zginął jego starszy brat Jonatan „Joni” Netanjahu, dowodzący atakiem jednostki komandosów Sajjeret Matkal podczas odbijania pasażerów porwanego francuskiego samolotu w Ugandzie. Po tym tragicznym wydarzeniu, Binjamin Netanjahu w 1977 powrócił na stałe do Izraela i podjął pracę jako dyrektor ds. marketingu w fabryce mebli. Dodatkowo w 1978 założył Jonathan Netanjahu anti-Terror Institute, który prowadził działalność edukacyjną na rzecz walki z terroryzmem. Netanjahu przeprowadził szereg międzynarodowych konferencji na temat terroryzmu.

Hadasz (חד"ש) - lewicowy front polityczny w Izraelu, składający się z Maki i innych, mniejszych lewicowych ugrupowań, których członkami są w większości Arabowie. Hadasz to akronim hebrajskiego "Demokratyczny Front na rzecz Pokoju i Równości" (Hachazit Hademokratit leshalom uleshivyon — "החזית הדמוקרטית לשלום ולשוויון", w języku arabskim al-dżabha al-dimukratijja lil-salam wa al-musawa - الجبهه الدمقراطية للسلام والمساواةا).Dawid Lewi (hebr.: דוד לוי, ang.: David Levy, ur. 21 grudnia 1937 w Rabacie) − izraelski polityk, trzykrotny minister spraw zagranicznych, członek Knesetu w latach 1969-2006.

Kariera dyplomatyczna[ | edytuj kod]

W okresie tym nawiązał pierwsze kontakty z izraelskimi politykami. W latach 1982–1984 był zastępcą ambasadora Izraela w Stanach Zjednoczonych Moszego Arensa, a w latach 1984–1988 ambasadorem Izraela przy ONZ.

Kariera polityczna[ | edytuj kod]

Wybory parlamentarne 1988[ | edytuj kod]

Powrócił do Izraela przed wyborami parlamentarnymi w 1988 i wstąpił do partii politycznej Likud. Z listy tego ugrupowania został wybrany do Knesetu, a w rządzie Icchaka Szamira został mianowany wiceministrem spraw zagranicznych. W okresie tym pojawiła się rywalizacja pomiędzy Binjaminem Netanjahu a ministrem spraw zagranicznych Dawidem Lewim, która miała swoje odbicie w późniejszej karierze politycznej. Podczas Konferencji Pokojowej w Madrycie w 1991 Netanjahu był członkiem delegacji izraelskiej. Po powrocie został wiceministrem w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Madeleine Korbel Albright, właśc. Marie Jana Korbelová (ur. 15 maja 1937 w Pradze) – amerykański dyplomata, sprawowała funkcję 64. amerykańskiego sekretarza stanu. Urodziła się w żydowskiej rodzinie zamieszkałej w Czechosłowacji.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

Wybory parlamentarne 1992 i przywództwo w Likudzie[ | edytuj kod]

Po klęsce w wyborach parlamentarnych w 1992 Netanjahu stał się liderem Likudu i po wewnętrznych wyborach w 1993 przejął przywództwo nad partią. Podczas wewnątrzpartyjnej kampanii pogłębiła się przepaść pomiędzy Netanjahu a Lewim.

Jako lider opozycji ostro skrytykował porozumienia z Oslo (1993) i ostrzegł, że zawarte z Palestyńczykami porozumienie przyniesie Izraelowi falę terroru. W następnych miesiącach Netanjahu publicznie i spektakularnie odwiedzał miejsca zamachów terrorystycznych, brał również udział w demonstracjach przeciwko polityce rządu. 4 listopada 1995 premier Icchak Rabin został zamordowany przez prawicowego fanatyka religijnego. Wiele mediów podburzało wówczas przeciwko Netanjahu, a wdowa po zabitym premierze Le’a Rabin nie podała ręki Netanjahu na pogrzebie.

Filadelfia (ang. Philadelphia wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.Szejk Ahmad Isma’il Hasan Jasin (ur. ok. 1936, zm. 22 marca 2004) – duchowy przywódca zbrojnego palestyńskiego ugrupowania Hamas.

Pierwszy raz na stanowisku premiera[ | edytuj kod]

Premier Binjamin Netanjahu, Jasir Arafat i Nabil Sza’as na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos, 1997

W wyborach parlamentarnych w 1996 głosy rozłożyły się prawie równo pomiędzy prawicowy Likud a lewicową Izraelską Partię Pracy, a w pierwszych bezpośrednich wyborach premiera zwyciężył Binjamin Netanjahu. 18 czerwca 1996 objął obowiązki premiera. Był najmłodszym w historii Izraela politykiem, który objął urząd premiera.

Mosze Arens (hebr.: משה ארנס, ur 27 grudnia 1925 w Kownie) − izraelski naukowiec i polityk, członek Knesetu, minister spraw zagranicznych, trzykrotny minister obrony. Ambasador Izraela w USA.Spółgłoska szczelinowa krtaniowa bezdźwięczna - rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczana jest symbolem: [h]

Jako premier, postawił wiele pytań do porozumienia z Oslo (1993), zauważając, że jednym z głównych punktów zawartego porozumienia było założenie, że negocjacje izraelsko-palestyńskie zmierzające do zakończenia długotrwałego konfliktu powinny przebiegać w kilku etapach. Postawił więc warunek, że aby móc prowadzić dyskusję na takie tematy jak status Jerozolimy, wcześniej musi być zmieniona Palestyńska Karta Narodowa. Zwolennicy Porozumienia z Oslo twierdzili, że podejście wielostopniowe buduje zaufanie wśród Palestyńczyków, a kwestie sporne będą mogły być rozstrzygnięte w późniejszym terminie. Netanjahu uznał jednak, że ustępstwa będą zachętą dla palestyńskich ekstremistów i zaapelował do Palestyńczyków o konkretne dowody dobrej woli w postaci wstrzymania zamachów terrorystycznych. Spowolniło to proces pokojowy oraz wstrzymało przekazywanie Palestyńczykom miasta Hebron, które jako jedyne po Oslo miało być przekazane Autonomii Palestyńskiej. Na początku września 1996 Netanjahu spotkał się z Jasirem Arafatem na przejściu granicznym Erez, nie osiągnięto jednak porozumienia w spornych kwestiach.

Wybory parlamentarne w Izraelu we wrześniu 2019 roku – wybory do Knesetu XXII kadencji zarządzone w Izraelu na dzień 17 września 2019 roku. Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.

W dniu 24 września 1996 Netanjahu i burmistrz Jerozolimy Ehud Olmert zdecydowali o otwarciu dla zwiedzających tunelu pod Zachodnim Murem, którego wyjście znajdowało się w Dzielnicy Muzułmańskiej. Wywołało to poważne arabskie rozruchy w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu.

Niemal natychmiast po wybuchu zamieszek, rozpoczęła się mediacja pokojowa prezydenta Stanów Zjednoczonych Billa Clintona z udziałem króla Jordanii Husajna I. Mediacja utorowała drogę do podpisania 17 stycznia 1997 porozumienia w sprawie Hebronu. Netanjahu zobowiązał się do wycofania z miasta izraelskich wojsk, z wyjątkiem obszaru zamieszkałego przez żydowskich osadników. Wycofanie wojsk nastąpiło w tym samym miesiącu.

Friendly fire (ang. dosł. przyjazny ogień) – termin zapożyczony z nomenklatury armii Stanów Zjednoczonych, w dosłownym tłumaczeniu oznacza on "przyjacielski ogień". Friendly fire to zwrot oznaczający przypadkowy ostrzał własnych (lub sojuszniczych) sił i środków. Przyczyną tego zjawiska może być omyłkowa identyfikacja celów jako wrogie lub wypadek związany z niską celnością (uderzenie skierowane w stronę przeciwnika trafia we własne oddziały).Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Premier Binjamin Netanjahu, Madeleine Albright i Jasir Arafat podpisują Wye River Memorandum, 1998

Latem 1997 doszło w Jerozolimie do dwóch samobójczych zamachów terrorystycznych, po których Netanjahu zlecił Mosadowi zabójstwo w Jordanii szefa biura politycznego Hamasu Khaleda Meszala. Operacja izraelskich agentów zakończyła się ich aresztowaniem. W zamian za ich uwolnienie, Izrael przekazał Jordanii antidotum na truciznę, którą wstrzyknięto Meszalowi. Dodatkowo wypuszczono dziesiątki palestyńskich więźniów, z szejkiem Ahmedem Jassinem na czele.

Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.

Po długim okresie stagnacji, podczas którego Palestyńczycy domagali się przekazania do Autonomii Palestyńskiej kolejnych miast, w październiku 1998 prezydent Clinton zwołał izraelsko-palestyńską konferencję. 23 października 1998 nastąpiło podpisanie porozumienia Wye River Memorandum. Netanjahu zobowiązał się przekazać Autonomii Palestyńskiej 13% terytorium Zachodniego Brzegu i otworzyć międzynarodowy port lotniczy w Gazie. W zamian Arafat zobowiązał się anulować w Palestyńskiej Karcie Narodowej wszystkie artykuły wzywające do zniszczenia Izraela. W tym celu odbyło się specjalne zebranie Palestyńskiej Rady Narodowej, w którym uczestniczył prezydent Clinton, na którym zmieniono zapisy w Palestyńskiej Karcie Narodowej – jednak nowa wersja Karty nigdy nie została publicznie wydana. Funkcjonujące w palestyńskim społeczeństwie stare wersje Palestyńskiej Karty Narodowej nadal wzywają do zniszczenia Izraela. Netanjahu uznał, że nie jest to pełnym wywiązaniem się Arafata z zobowiązań, tym bardziej że seria samobójczych zamachów terrorystycznych wciąż trwała, a palestyńskie władze nie podejmowały żadnych starań aby powstrzymać terrorystów. Netanjahu powiedział, że zamachy bombowe zwalniają Izrael od obowiązku realizacji porozumień zawartych w Oslo. W ten sposób zrezygnował z przekazywania dalszych terenów Autonomii Palestyńskiej i zawiesił wszystkie rozmowy pokojowe. Netanjahu podkreślał w swojej polityce zasadę „trzech nie”: nie dla wycofania ze Wzgórz Golan, nie ma rozmów w sprawie Jerozolimy, nie ma żadnych wstępnych warunków przed rozmowami pokojowymi.

Sekretarz Stanu Stanów Zjednoczonych (ang. United States Secretary of State) – członek rządu federalnego Stanów Zjednoczonych, zarządzający Departamentem Stanu USA. Zajmuje się głównie sprawami zagranicznymi. Jego stanowisko jest powszechnie uważane za amerykański odpowiednik ministra spraw zagranicznych. Urząd sekretarza stanu został utworzony 27 lipca 1789 roku. 15 września 1789 zlikwidowano urząd Sekretarza Spraw Zagranicznych, ponieważ jego obowiązki przejął sekretarz stanu.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Rząd Benjamina Netanjahu napotykał na coraz większą opozycję ze strony izraelskiej lewicy, która chciała postępu w negocjacjach pokojowych kosztem nawet dużych ustępstw na rzecz Palestyńczyków. Dodatkowo wybuchła cała seria skandali, w których oskarżano Netanjahu o zdradę małżeńską i korupcję (został później uniewinniony), przez co stracił on przychylność opinii publicznej. Po przegranej wyborach bezpośrednich premiera w 1999, Netanjahu ustąpił 6 lipca 1999 z urzędu premiera i czasowo wycofał się z polityki.

Jedi’ot Acharonot (hebr.) ידיעות אחרונות, (ang.) Yedioth Ahronoth, Yediot Aharonot – izraelska gazeta, wydawana od 1939 w Tel Awiwie, jeden z największych dzienników w kraju. Dwudziesty trzeci rząd Izraela – rząd Izraela, sformowany 22 grudnia 1988, którego premierem został Icchak Szamir z Likudu. Rząd został powołany przez koalicję „zgody narodowej” – Likud, Koalicja Pracy, Mafdal) – mającą większość w Knesecie XII kadencji, po wyborach w 1988 roku. Funkcjonował do 11 czerwca 1990, kiedy to powstał rząd również pod przywództwem Szamira.

Wycofanie się z polityki i powrót[ | edytuj kod]

Po upadku rządu Ehuda Baraka pod koniec 2000, Binjamin Netanjahu wyraził chęć powrotu do polityki. Mogło wówczas dojść do przedterminowych wyborów, jednak religijna partia polityczna Szas, która obawia się utraty popularności, odmówiła poparcia propozycji rozwiązania XV Knesetu. W rezultacie misję utworzenia nowego rządu powierzono Arielowi Szaronowi. Wybór był zaskakujący, tym bardziej że w tym momencie Szaron był mniej popularny niż Netanjahu.

Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Ja’ir Lapid (hebr.: יאיר שמיר, ur. 5 listopada 1963 w Tel Awiwie) – izraelski dziennikarz, polityk i pisarz, a także żołnierz, aktor, scenarzysta i twórca muzyki filmowej, prezenter telewizyjny i bokser. Lider ugrupowania Jest Przyszłość (Jesz Atid), członek Knesetu i minister finansów.

W trakcie trwania intifady Al-Aksa Netanjahu wzywał rząd Szarona do wprowadzenia Sił Obronnych Izraela do palestyńskich miast i stłumienia siłą palestyńskiego powstania. W marcu 2002 Szaron rozpoczął operację Ochronna Tarcza, natomiast Netanjahu zaczął popierać koncepcję budowy muru bezpieczeństwa, który odseparowałby terytorium Autonomii Palestyńskiej od Izraela. Gdy w 2002 Izraelska Partia Pracy wycofała się z koalicji rządowej, Ariel Szaron mianował Netanjahu ministrem spraw zagranicznych (do 2003).

Husajn ibn Talal, król Husajn I (arab. حسين بن طلال; ur. 14 listopada 1935 w Ammanie, zm. 7 lutego 1999 tamże) – król Jordanii z dynastii Haszymidów.Światowe Forum Ekonomiczne (ang. World Economic Forum, WEF) – szwajcarska fundacja non-profit znana z organizacji corocznej konferencji w Davos.

Pod koniec 2002 Netanjahu wystartował w wewnętrznych wyborach na przywódcę partii Likud, przegrał jednak z Szaronem.

| edytuj kod]

Po wyborach parlamentarnych w 2003 Ariel Szaron powołał Netanjahu na funkcję ministra finansów. Netanjahu uznał, że wspieranie gospodarki rynkowej przyniesie wzrost i poprawę sytuacji gospodarczej kraju. W ciągu dwóch i pół roku, w których pełnił funkcję ministra finansów, przeprowadził daleko idące reformy, szczególnie w zakresie podatków i rynku kapitałowego. Prowadził kapitalistyczną politykę wspierania prywatnych inicjatyw gospodarczych, jednocześnie ograniczając wydatki rządowe i prywatyzując przedsiębiorstwa państwowe. Przeprowadził ważną reformę systemu bankowego. Działania Netanjahu zmierzające do liberalizacji izraelskiej gospodarki, były źle spostrzegane przez lewicową opozycję, a także przez kolegów z partii. Netanjahu spotkał się z ostrą krytyką.

Sajjeret Matkal (hebr. סיירת מטכ"ל; akronim od סמל סיירת מטכ"ל, Sajjeret Matte ha-Kelali; ang. General Staff Reconnaissance Unit; pol. Jednostka Rozpoznawcza Sztabu Generalnego) - izraelska jednostka sił specjalnych Sił Obronnych Izraela. Nazywana także jako Jednostka 269 (hebr. יחידה 269) lub Jednostka 262 (hebr. יחידה 262). Jej żołnierze nazywają ją zwyczajnie „Jednostka” (hebr. היחידה, ha-Jechida). Siedzibą Sajjeret Matkal jest obóz Sirkin, na przedmieściach miasta Petach Tikwa.Hamas (arab. حماس, dosłownie „Zapał”, „Entuzjazm”, ale też akronim حركة المقاومة الاسلام Harakat al-Muqāwamah al-Islāmīja – Islamski Ruch Oporu) to radykalna islamska organizacja, która stała się aktywna we wczesnych etapach Intifady, działała przede wszystkim w Strefie Gazy, ale też na Zachodnim Brzegu. Przez większość państw i organizacji zachodnich, w tym Unię Europejską i Stany Zjednoczone, uznana jest za organizację terrorystyczną. Hamas grał największą rolę w gwałtownej fundamentalistycznej działalności wywrotowej zarówno przeciw Izraelczykom, jak i Arabom, którzy „odeszli z pola walki z syjonizmem” (gł. porozumienie pokojowe pomiędzy Egiptem a Izraelem w Camp David z 1978 r.) W jego początkowym okresie, ruch został zdominowany przez ludzi identyfikowanych z Bractwem Muzułmańskim.

Gdy w 2004 Ariel Szaron przedstawił plan jednostronnego wycofania żydowskich osiedli ze Strefy Gazy, Netanjahu zaprotestował, domagając się przeprowadzenia referendum w tej sprawie. Ostatecznie, 7 sierpnia 2005 podał się do dymisji, pokazując w ten sposób swój sprzeciw przeciwko decyzji rządu.

Odchodząc z urzędu ministra finansów, Netanjahu zostawiał gospodarkę Izraela w dużo lepszym stanie niż była w 2002. PKB per capita wzrósł od 2002 o 16%, główne indeksy giełdowe wzrosły o 140%, stopa bezrobocia zmalała z 10,5% do 8,9%, wzrost gospodarczy PKB Izraela wyniósł 4,1% i był najwyższy wśród krajów rozwiniętych, a inflacja wynosząca 0,3% była najniższa wśród krajów rozwiniętych (z wyjątkiem Japonii i Singapuru). Podczas gdy w 2002, rok budżetowy zakończył się deficytem 4,5% PKB, to w 2005 wyszedł na zero.

Jest Przyszłość (hebr. יש עתיד, Jesz Atid, ang.: Yesh Atid) – izraelska partia polityczna założona przez byłego dziennikarza telewizyjnego Ja’ira Lapida w 2012, mająca reprezentować świecką klasę średnią o sekularystycznych poglądach. W wyniku wyborów w styczniu 2013, ugrupowanie niespodziewanie wprowadziło do 120-osobowego Knesetu 19 deputowanych (2. wynik po bloku Likud-Nasz Dom Izrael (Jisra’el Betenu)). 15 marca 2013 partia zawarła porozumienie koalicyjne z Likudem i weszła do rządu Binjamina Netanjahu.Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīya al-Lubnānīya, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

Lider opozycji[ | edytuj kod]

Po wycofaniu się w 2005 Ariela Szarona z roli przywódcy partii politycznej Likud, Binjamin Netanjahu wystartował w wyborach wewnętrznych i 19 grudnia 2005 przejął przywództwo nad partią. Po wyborach parlamentarnych 2006 Likud zajął trzecie miejsce i przeszedł do opozycji.

W XVII Knesecie Netanjahu jako lider opozycji sprzeciwił się II wojnie libańskiej, podkreślając zagrożenie ze strony irańskiego programu budowy broni jądrowej. W ostrych wypowiedziach porównywał Iran do Niemiec hitlerowskich. W 2008 Kneset przegłosował projekt ustawy autorstwa Netanjahu, który zakazuje inwestycji w Izraelu korporacjom utrzymującym kontakty z Iranem.

Szas (hebr.: ש"ס) - izraelska religijna partia polityczna, reprezentująca w większości ortodoksyjnych Żydów sefardyjskich. Partia powstała w 1984 roku, tuż przed wyborami, pod duchowym przewodnictwem rabbiego Ovadia Yosefa (byłego naczelnego sefardyjskiego rabina Izraela) z pomocą rabbiego Elazara Schacha (1898-2001), lidera niechasydzkiej ortodoksyjnej społeczności Żydów aszkenazyjskich (zwanych Mitnagdim).Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem lub D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

14 sierpnia 2007 Netanjahu został ponownie wybrany przewodniczącym Likudu.

Drugi raz na stanowisku premiera[ | edytuj kod]

Premier Binjamin Netanjahu i Barack Obama w Waszyngtonie, 18 maja 2009
Premier Binjamin Netanjahu, Hillary Clinton, George Mitchell i Mahmud Abbas, 2 września 2010
Binjamin Netanjahu i Władimir Putin w Moskwie, 9 maja 2018
Otwarcie ambasady USA w Jerozolimie 14 maja 2018

W lutym 2009 po wyborach parlamentarnych prezydent Izraela Szimon Peres powierzył mu misję utworzenia nowego rządu, zakończoną pomyślnie zaprzysiężeniem gabinetu w Knesecie 31 marca 2009.

Cippi Chotoweli (hebr.: ציפי חוטובלי, ang.: Tzipi Hotovely, ur. 2 grudnia 1978 w Rechowot) – izraelska prawnik i polityk, w latach 2013–2015 wiceminister transportu i bezpieczeństwa drogowego, w latach 2014–2015 wiceminister nauki i kosmosu, od 2015 wiceminister spraw zagranicznych, od 2009 poseł do Knesetu z listy Likudu.Tel Awiw-Jafa (hebr. תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ, trl. Tel Aviv-Yafo, trb. Tel Awiw-Jafo; arab. تل ابيب-يافا trl. Til Abīb-Yāfū, trb. Til Abib-Jafu), zwyczajowo nazywane Tel Awiw, jest drugim pod względem wielkości miastem Izraela. Miasto jest położone w Dystrykcie Tel Awiwu na nadmorskiej równinie Szaron leżącej nad Morzem Śródziemnym. Tel Awiw zajmuje powierzchnię 51,8 km², będąc największym i najludniejszym miastem obszaru metropolitalnego Gusz Dan. Miasto jest zarządzane przez władze miejskie Tel Awiwu-Jafy, na czele których stoi burmistrz Ron Huldai.

Od początku drugiej kadencji Netanjahu znajdował się pod silną presją administracji prezydenta Baracka Obamy, który dążył by izraelski rząd zamroził rozbudowę żydowskich osiedli na Zachodnim Brzegu i zgodził się na ustanowienie państwa palestyńskiego. Już w marcu Izrael odwiedziła sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych Hillary Clinton. Ostrzegła ona, że rozbudowa żydowskich osiedli i wyburzanie arabskich domów we Wschodniej Jerozolimie są przeszkodą dla procesu pokojowego oraz wyraziła poparcie dla utworzenia państwa palestyńskiego. Dalsze rozmowy były prowadzone ze specjalnym wysłannikiem Stanów Zjednoczonych na Bliski Wschód, George’em Mitchellem. Netanjahu uzależnił poparcie dla państwa palestyńskiego od uznania przez Palestyńczyków Izraela jako państwa żydowskiego.

Niebiesko-Biali (hebr. כחול לבן, Kachol Lawan) – izraelska centrowa koalicja wyborcza stworzona na wybory parlamentarne w kwietniu 2019 roku. W jej skład wchodzą następujące partie: Moc Izraela (przewodniczący Beni Ganc), Telem (Mosze Ja’alon) i Jest Przyszłość (Ja’ir Lapid). Numerem czwartym na liście został były szef Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela Gabi Aszkenazi. W razie zwycięstwa ugrupowania w wyborach Ganc miał zostać premierem na 2,5 roku, po tym czasie miał go zmienić Lapid. Ha-Arec (hebr. ‏הארץ‎, dosł. „kraj” (Izraela); ang. Haaretz) – założony w 1919 roku najstarszy dziennik poranny w języku hebrajskim, wydawany w Izraelu. Publikowany jest w dwu językach: hebrajskim i angielskim.

19 maja 2009 Binjamin Netanjahu spotkał się w Waszyngtonie z prezydentem Barackiem Obamą, oświadczając, że Izrael ma prawo do dalszego rozwijania żydowskich osiedli. W odpowiedzi, 4 czerwca 2009, Obama podczas przemówienia w Kairze potępił żydowskie osadnictwo, zwracając się do świata arabskiego. Po tym przemówieniu Netanjahu zwołał nadzwyczajne posiedzenie rządu. 14 czerwca w swoim przemówieniu na Uniwersytecie Bar-Ilana po raz pierwszy przedstawił zasady, na jakich mogłoby powstać państwo palestyńskie. Jego warunkami były: (1) Palestyna będzie zdemilitaryzowanym państwem, (2) Palestyna uzna Izrael jako państwo żydowskie, (3) Jerozolima pozostanie stolicą Izraela, (4) Palestyńczycy zrezygnują z „prawa powrotu” uchodźców palestyńskich. Netanjahu podkreślił także prawo do „naturalnego wzrostu” osiedli żydowskich istniejących już na Zachodnim Brzegu. Ich ostateczny status zostałby ustalony w trakcie negocjacji izraelsko-palestyńskich. W ramach gestu dobrej woli Siły Obronne Izraela zlikwidowały część punktów kontrolnych na Zachodnim Brzegu, umożliwiając swobodny przepływ ludności. Krok ten miał na celu ożywienie gospodarcze Autonomii Palestyńskiej.

Wybory parlamentarne w Izraelu odbyły się 22 stycznia 2013 roku. Były to wybory przedterminowe. Izraelczycy wybierali 120 przedstawicieli do 19. Knesetu. Zwyciężyła koalicja partii Likud-Yisrael Beitenu, która uzyskała 23,34% głosów i zdobyła 31 mandatów do Knesetu. Do Knesetu weszło 13 ugrupowań politycznych. Frekwencja wyborcza wyniosła 67,78%.Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

22 września 2009 podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku odbyło się spotkanie pomiędzy Binjaminem Netanjahu a przewodniczącym Autonomii Palestyńskiej Mahmudem Abbasem. Obaj politycy zgodzili się, że proces pokojowy powinien zostać szybko wznowiony. Następnie, pod naciskiem Stanów Zjednoczonych, Netanjahu ogłosił 25 listopada częściowe zamrożenie rozbudowy żydowskich osiedli na Zachodnim Brzegu na okres dziesięciu miesięcy. Strona palestyńska jednak przez długi czas nie zgadzała się na rozpoczęcie bezpośrednich negocjacji pokojowych.

Mossad (hebr. המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, Ha-Mossad le-Modiin u-le-Tafkidim Mejuchadim, Instytut Wywiadu i Zadań Specjalnych) – izraelska agencja wywiadowcza odpowiedzialna m.in. za gromadzenie politycznych, technicznych, gospodarczych danych wywiadowczych poza granicami kraju, formalnie utworzona 1 kwietnia 1951, jako Instytut Koordynacji. Obecną nazwę nadano w 1963.Arabski Ruch Odnowy (Ta’al, hebr. תנועה ערבית להתחדשות) jest arabską grupą parlamentarną w izraelskim Knesecie, składającą się jak na razie z jednego deputowanego, Ahmada at-Tajjibiego, który jest również jej założycielem. Powstała, gdy Tibi opuścił Balad w czasie kadencji czternastego Knesetu, ażeby nawiązać współpracę z ugrupowaniem Hadasz. W wyborach w 2006 roku startował już ze wspólnej listy Zjednoczonej Listy Arabskiej.

Wybory parlamentarne 2013[ | edytuj kod]

Po wyborach powszechnych w 2013 roku Netanjahu stanął na czele koalicji rządowej, którą zawarły prawicowe ugrupowania: koalicja LikudNasz Dom Izrael (Jisra’el Betenu) (31 posłów) z Żydowskim Domem (Ha-Bajit Ha-Jehudi) (12 posłów) i Jest Przyszłość (Jesz Atid) (19 posłów) oraz liberalnym ugrupowaniem Ruch (Ha-Tenu’a) (6 posłów). Razem koalicja dysponowała 68 głosami 120-osobowym Knesecie. Od 2014 – po odwołaniu ze stanowiska Gilada Erdana – Netanjahu pełni funkcję ministra komunikacji.

Osiedla żydowskie (hebr. התנחלויות; arab. المستوطنات) są społecznościami mieszkalnymi utworzonymi przez izraelskich Żydów na zajętych terenach arabskich po wojnie sześciodniowej w 1967 roku. Większość osiedli powstała za zgodą rządu izraelskiego na Zachodnim Brzegu, w Strefie Gazy i na Wzgórzach Golan.Awigdor Lieberman, hebr. אביגדור ליברמן (ur. 5 czerwca 1958 w Kiszyniowie) – izraelski polityk i lider partii Jisra’el Betenu. Autor planu ponownego wytyczenia tzw. Zielonej Linii, granicy z Autonomią Palestyńską, w taki sposób, iż tzw. meshulash („trójkąt”) stanowiący region Wadi-Ara (który stał się terytorium Izraela na mocy porozumienia z Jordanią w 1949 roku), powróciłby pod arabskie panowanie. Lieberman wyjaśnia swój pomysł tym, że praktycznie wszyscy mieszkańcy tego terenu to Palestyńczycy, którzy powinni mieszkać w granicach przyszłego państwa palestyńskiego. Oba kraje, zarówno palestyński, jak i izraelski winny być zdaniem Liebermana jednolite narodowościowo.

Pod koniec 2014 w wyniku konfliktu wewnątrz gabinetu Netanjahu zdymisjonował liderów koalicyjnych partii Jest Przyszłość – Ja’ira Lapida oraz Ruchu – Cippi Liwni, co zaowocowało zerwaniem przez nie koalicji i przedterminowymi wyborami, które odbyły się 17 marca 2015.

Wybory parlamentarne 2015[ | edytuj kod]

Po wyborach, ponownie wygranych przez Likud, przez niemal 50 dni formowano koalicję. 14 maja 2015 powołany został nowy koalicyjny rząd, ponownie pod przewodnictwem Netanjahu. W skład koalicji rządowej weszły obok Likudu (30 posłów) partie: Zjednoczony Judaizm Tory (6 posłów), Żydowski Dom (8 posłów) Naftalego Bennetta, Szas (7 posłów), któremu prezesuje Arje Deri, oraz nowa partia Kullanu (10 posłów) Mosze Kachlona, do niedawna członka Likudu. Koalicja ma niezbędne minimum głosów 61 na 120 w Knesecie. W nowym rządzie Netanjahu obok funkcji premiera i ministra komunikacji, objął również teki ministrów: spraw zagranicznych, rozwoju regionalnego oraz zdrowia. Jego zastępcami w tych resortach zostali odpowiednio: Cippi Chotoweli, Ajjub Kara (oboje Likud) i Ja’akow Litzman (Zjednoczony Judaizm Tory).

Uniwersytet Harvarda (ang. Harvard University) powstał 8 września 1636 jako Harvard College w Newtown (wówczas w Kolonii Zatoki Massachusetts, obecnie Cambridge) koło Bostonu jako pierwszy uniwersytet na terenie kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.Architektura (gr. αρχιτεκτονική architektonike) – nauka i sztuka projektowania, konstruowania i wykonywania budynków oraz innych budowli przestrzennych.

Na wiadomość o zawarciu międzynarodowego porozumienia nuklearnego z Iranem Netanjahu ocenił, że społeczność międzynarodowa popełniła „historyczny błąd”, układając się z władzami w Teheranie i zapowiedział podjęcie działań zmierzających do tego, by nie dopuścić do ratyfikowania porozumienia.

Podczas wizyty Donalda Trumpa w Izraelu w lutym 2017 rozmawiał z nim m.in. o przeniesieniu amerykańskiej ambasady do Jerozolimy. 6 grudnia tego samego roku Trump wprowadził w życie Ustawę o ambasadzie w Jerozolimie, uznał Jerozolimę za stolicę Izraela i nakazał Departamentowi Stanu rozpoczęcie procedury przeniesienia ambasady. Netanjahu został zawczasu poinformowany o decyzji amerykańskiego prezydenta, po jej ogłoszeniu określił ją jako „odważną i sprawiedliwą”.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Izraela (hebr.: שַׂר הַפְּנִים, Sar HaPnim) − izraelskie ministerstwo nadzorujące działalność organów odpowiedzialnych za utrzymywanie w państwie bezpieczeństwa i porządku publicznego.Porozumienia z Oslo – wzajemne uznanie Izraela i Organizacji Wyzwolenia Palestyny zawarte w 1993 w Oslo, a podpisane 13 września 1993 r. w Waszyngtonie, fundament procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie i podstawa prawna istnienia Autonomii Palestyńskiej.

Wybory parlamentarne 2019[ | edytuj kod]

W przeprowadzonych kilka miesięcy przed konstytucyjnym terminem wyborach w kwietniu 2019 po raz kolejny poprowadził Likud do zwycięstwa. Ugrupowanie zdobyło 1 140 370 głosów (26,46%) co przełożyło się na 35 mandatów w XXI Knesecie. Tyle samo posłów wprowadziła do Knesetu centrowa koalicja Niebiesko-Biali (sojusz partii Moc Izraela Beniego Ganca, Telem Moszegpo Ja’alona i Jest Przyszłość Ja’ira Lapida), ale to prawica zdecydowanie zwyciężyła w tych wyborach. Netanjahu po raz dziesiąty został wybrany posłem. W dniach 15–16 kwietnia 2019 prezydent Re’uwen Riwlin spotkał się reprezentantami partii, które dostały się do XXI Knesetu, celem uzyskania rekomendacji co do obsady stanowiska szefa rządu. Netanjahu rekomendowały na premiera – macierzysty Likud (35), Szas (8), Zjednoczony Judaizm Tory (8), Nasz Dom Izrael (5), Unia Partii Prawicowych (5) oraz My Wszyscy (4). Lider Niebiesko-Białych – Binjamin Ganc został wskazany przez swoje ugrupowanie (35) oraz przez Partię Pracy (6) i Merec (4). Koalicje partii arabskich Hadasz-Ta’al (6) i Ra’am-Balad (4) nie poparły żadnego kandydata. W związku z tym, że prawicowa koalicja dysponuje łącznie 65 mandatami w 120 osobowym Knesecie 17 kwietnia prezydent oficjalnie powierzył Netanjahu misję sformowania nowego rządu.

Odtrutka (antidotum) – substancja, która ma zdolność neutralizacji lub zmniejszenia toksyczności trucizny. Jej działanie najczęściej polega na tworzeniu z trucizną niewchłanialnego lub mniej toksycznego związku chemicznego. Wyróżnia się odtrutki swoiste (skierowane przeciw konkretnej truciźnie) i nieswoiste (ogólne, np. mleko czy węgiel aktywny przy zatruciach doustnych).Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.

W wyznaczonym terminie Netanjahu nie udało się sformować rządu, wskutek braku porozumienia z Awigdorem Liebermanem (przewodniczącym partii Nasz Dom Izrael). W związku z tym 29 maja Kneset przegłosował większością 74:25 samorozwiązanie. Nowe wybory parlamentarne zaplanowano na 17 września, a w nich Niebiesko-Biali zdobyli o jeden mandat więcej (33) niż Likud (32). Niebiesko-Biali wraz z partnerami mogli liczyć na 55 mandatów w Knesecie, a Likud na 54, ale 10 deputowanych skupiającej partie arabskie Zjednoczonej Listy ogłosiło, że nie wejdzie w skład rządu, w związku z czym prezydent Reuwen Riwlin powierzył misję utworzenia rządu Netanjahu. 21 października Netanjahu ogłosił, że rezygnuje ze starań o utworzenie nowego rządu, gdyż Beni Ganc odmówił rozmów o utworzeniu rządu jedności narodowej, argumentując, że Netanjahu grożą zarzuty korupcyjne. 21 listopada 2019 postawiono Netanjahu zarzuty korupcyjne. Zarzuca mu się, że zwrócił się do jednej z izraleskich gazet, by przedstawiła go w pozytywnym świetle, w zamian miał zablokować publikacje w konkurencyjnym dzienniku. Drugi zarzut dotyczy przyjmowania kosztownych prezentów, w sumie od 2009 miał otrzymać przedmioty o równowartości 100 tys. dolarów.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Uganda – państwo we wschodniej Afryce nad Jeziorem Wiktorii, o pow. 236 tys. km². Graniczy z Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga, Rwandą, Tanzanią i Kenią. Ludność zajmuje się głównie rolnictwem i hodowlą, kraj słabo rozwinięty.

1 stycznia 2020 roku zrezygnował ze wszystkich stanowisk ministerialnych w rządzie i zapowiedział powołanie nowych ministrów na stanowiska, które do tej pory piastował.

13 czerwca 2021 po 12 latach rządzenia Netanjahu stracił fotel premiera po wygranym wotum zaufania dla rządu Naftalego Bennetta i Ja'ira Lapida.

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Ministerstwo Spraw Religijnych (hebr.: המשרד לשירותי דת, Ha-Misrad le-Szerutaj Dat) ) − izraelskie ministerstwo odpowiedzialne za sprawy religijne.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Trzydziesty trzeci rząd Izraela − rząd Izraela, którego premierem został Binjamin Netanjahu z Likudu, sformowany 18 marca 2013 i urzędujący do 14 maja 2015.
Prywatyzacja – akt przekazania prywatnemu właścicielowi państwowego mienia. Prywatyzacja może się odbywać poprzez uwłaszczenie lub sprzedaż.
Kryzys izraelsko-libański – konflikt między państwem Izrael a arabską szyicką organizacją Hezbollah, mającą swoje bazy w południowym Libanie, toczony od 12 lipca do 14 sierpnia 2006 r. Ten trwający 33 dni konflikt znany jest w Libanie jako wojna lipcowa (arab. حرب تموز, Ḥarb Tammūz), a w Izraelu nazywany jest II wojną libańską (hebr. מלחמת לבנון השנייה, Milhemet Levanon HaShniya). Wojna rozpoczęła się 12 lipca 2006 i trwała do wejścia w życie zawieszenia broni wprowadzonego dzięki działaniom Organizacji Narodów Zjednoczonych rankiem 14 sierpnia 2006, choć oficjalnie wojna zakończyła się 8 września 2006, kiedy to Izrael zniósł blokadę morską wybrzeża Libanu.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Partia Tory lub Zjednoczony Judaizm Tory (hebr: יהדות התורה המאוחדת, Yahadut HaTorah) – izraelskie ugrupowanie polityczne będące sojuszem dwóch ortodoksyjnych partii religijnych wchodzących w skład Knesetu: Degel HaTorah (Sztandar Tory) i Agudat Israel. Po raz pierwszy porozumienie to powstało w 1992, ale po wejściu do rządu w 2004 (premier Ariel Szaron), rozpadło się ponownie na dwie partie.
My Wszyscy, Kullanu, Kulanu (hebr. כולנו) – izraelska partia polityczna o charakterze centrowym założona przez Mosze Kachlona. Założona przed przedterminowymi wyborami parlamentarnymi w 2015 roku, zdobyła w nich 10 mandatów stając się piątą siłą w Knesecie.
Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций Organizacyja Objedinionnych Nacyj, arab. الأمم المتحدة al-Umam al-Muttahida, chiń. 联合国 Liánhéguó), ONZ – uniwersalna (z wyjątkiem narodów niereprezentowanych) organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

Reklama