Bijelo dugme

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bijelo dugme, Бијело дугме (serb-chorw. Biały guzik) – jugosłowiański zespół rockowy z Sarajewa. Działał w latach 1974–1989. Uznawany jest zgodnie, zarówno przez krytyków muzycznych, jak i słuchaczy muzyki z republik byłej Jugosławii, za najbardziej znaczący (w sferze muzyki, wpływu na szeroko rozumianą kulturę, nie tylko muzyczną), ale i najbardziej popularny zespół muzyczny w historii muzyki krajów byłej Jugosławii.

Zespół muzyczny, grupa muzyczna – grupa wykonawców muzycznych wspólnie wykonujących muzykę z wykorzystaniem głosów (zespół wokalny), instrumentów muzycznych (zespół instrumentalny) lub jednocześnie głosów i instrumentów (zespół wokalno-instrumentalny).Muzyka folkowa – gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej. Często muzyka folkowa jest określana jako europejska muzyka ludowa.

Historia[ | edytuj kod]

Logo zespołu

Zespół Bijelo dugme został założony przez Gorana Bregovicia, który uczęszczał do szkoły muzycznej w klasie skrzypiec, lecz został usunięty za „brak talentu”. Wkrótce po tym matka kupiła mu gitarę i od tego czasu rozpoczęła się historia zespołu. W wywiadach Goran Bregović często twierdził, że głównym powodem powstania zespołu był fakt, że muzykowi łatwiej było poderwać dziewczyny.

Rock (ang. skała, kołysać się) – ogólna nazwa całego szeregu stylów muzycznych, wywodzących się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa. Sama nazwa "rock" jest właściwie skrótem od "rock and roll", choć można uznawać owe dwa pojęcia za odmienne od siebie gatunki muzyczne. Wszystkie style rockowe charakteryzują się brzmieniem opartym na różnego rodzaju gitarach (zwykle elektrycznych, elektrycznych basowych) i perkusji, z wyraźnie zarysowanym rytmem i śpiewem, wywodzącym się z bluesa, oraz sposobem wolnej improwizacji w trakcie grania utworów, wywodzącym się z jazzu. Ważną cechą muzyki rockowej, nieobecną w muzyce poważnej, jest zespołowość w procesie tworzenia; muzyka jest bowiem tworzona zespołowo i trudna do odtworzenia, gdy nie jest grana przez oryginalny zespół (zob. tribute band), często jest też zespołowo komponowana. Niekiedy w sposób dynamiczny, kiedy to zainicjowany motyw muzyczny w serii jamów przetwarzany jest w utwór, który w swej końcowej fazie rzadko przypomina swą wyjściową formę. W muzyce rockowej, podobnie jak w jazzie, kompozytor i wykonawca to najczęściej ta sama osoba lub grupa osób, a komponowanie i wykonywanie muzyki są często jednym procesem.Alija "Alen" Islamowić (ur. 17 sierpnia 1957 w Sokolacu) - muzyk popularny w Bośni i Hercegowinie. Był członkiem zespołów Divlje Jagode, Bijelo Dugme, 4 Asa.

Liderem, autorem muzyki i tekstów Bijelo dugme był Goran Bregović z nielicznymi wyjątkami jak np.: „Ima neka tajna veza”, „Glavni junak jedne knjige”, „A milicija trenira strogoću”, „Šta bi dao da si na mom mjestu”, „Pristao sam biću sve što hoće” (Duško Trifunović), „Da sam pekar”, „Selma” (Vlado Dijak), „Loše vino” (Arsen Dedić).

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.

Po skompletowaniu pierwszego składu zespołu, wtedy pod nazwą Jutro („poranek”), muzycy chcieli nagrywać dla sarajewskiej wytwórni płytowej Diskoton, lecz nie zyskali jej aprobaty. Inna wytwórnia – Jugoton zaproponowała im nagranie singla „Kad bi’ bio bijelo dugme” („Gdybym był białym guzikiem”). Po wydaniu singla menedżer zespołu przekonał Bregovicia do zmiany nazwy zespołu na Bijelo dugme.

Dara Bubamara (serb. Дара Бубамара, ur. 21 maja 1976 roku w Nowym Sadzie w Serbii) – pseudonim artystyczny serbskiej piosenkarki turbofolk. Jej właściwie imię to Radojka "Rada" Adžić. Karierę muzyczną zaczęła w latach 90. w Jugosławii. Jej rodzice przed jej narodzinami mieszkali w Derveńcie w Bośni i Hercegowinie.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Željko Bebek (2009)

Z wokalistą Željko Bebekiem Bijelo dugme wkrótce stał się gwiazdą muzyki rockowej w całej Jugosławii. Doszło nawet do powstania zjawiska „dugmemanii”. Szczytowy okres ich kariery przypadał mniej więcej na 1979 rok – wydano wtedy album Bitanga i princeza. Album ten uznany został za najbardziej dojrzały w okresie współpracy z pierwszym wokalistą grupy – Željko Bebekiem.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Severina Vučković (ur. 21 kwietnia 1972 w Splicie) – chorwacka piosenkarka, reprezentantka Chorwacji w Konkursie Piosenki Eurowizji 2006, lepiej znana jako Severina.

Na przełomie lat 70. i 80., wraz z pojawieniem się licznych zespołów nowofalowych, gdy mogłoby się wydawać, że popularność Białego guzika zaczęła spadać, wydali w 1980 roku album Doživjeti Stotu („dożyć setki”).

W 1984 roku Željko Bebek opuścił zespół i rozpoczął karierę solową, a zastąpił go Mladen Vojičić „Tifa” i w tym samym roku został wydany następny album zespołu, zatytułowany po prostu Bijelo dugme (potocznie nazywany Kosovka djevojka (Kosowska dziewczyna) od tytułu obrazu Uroša Predicia na okładce płyty).

Belgrad (Београд, Beograd, starożytne Singidunum, daw. Białogród, węg. Nándorfehérvár) – stolica Serbii. Miasto leży w północnej Serbii, przy ujściu Sawy do Dunaju.Maksimir (oficjalna nazwa: "Stadion u Maksimiru") – wielofunkcyjny stadion w Chorwacji, leżący w stolicy Chorwacji Zagrzebiu. Nazwę wzięto od Parku Maksimir, w którym został zbudowany. Na tym stadionie swoje mecze rozgrywa Dinamo Zagrzeb, jeden z największych klubów piłkarskich w Chorwacji. W 1987 roku obiekt był główną areną uniwersjady.

Ze względu na konflikty personalne Tifa został zastąpiony przez Alena Islamovicia, który poprzednio był wokalistą grupy heavymetalowej Divlje jagode. Z Islamoviciem grupa nagrała kolejne trzy inspirowane folkiem, ale jednak zdecydowanie rockowe płyty.

W 1989 roku, oficjalnie w związku z chorobą Alena Islamovicia, zespół uległ rozwiązaniu. Piosenki Bijelo dugme stały się standardami w krajach byłej Jugosławii, a ponieważ członkowie zespołu byli z Sarajewa (Bośnia) i należeli do prawie wszystkich grup narodowych Jugosławii (nagrali też piosenkę w języku albańskim: „Kosovska” na albumie Uspavanka za Radmilu M., 1983), było to łatwiejsze. Później, na fali „jugonostalgii” piosenki zespołu stały się symbolem szczęśliwych i spokojnych lat 70. i połowy lat 80. XX wieku.

Zagrzeb (chorw. Zagreb, wym. [ˈzɑː.greb]; niem. Agram, węg. Zágráb) – stolica i największe miasto Chorwacji; jugosłowiańskie miasto-bohater. Liczy ono ok. 790 tys. mieszkańców, a aglomerację zagrzebską zamieszkuje 1,2 mln. Historycznie miasto wywodzi się od leżących na sąsiadujących ze sobą wzgórzach osad Gradec i Kaptol, które stanowią jądro dzisiejszego Zagrzebia. Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

Najpopularniejsze przeboje zespołu to: „Kad bi’ bio bijelo dugme”, „Blues za moju bivšu dragu”, „Selma”, „Tako ti je mala moja kad ljubi bosanac”, „Eto! Baš hoċu”, „Top”, „Ne spavaj mala moja muzika dok svira”, „Hop-cup”, „Lipe cvatu”, „Đurđevdan”, „Ima neka tajna veza”, „Loše vino”, „Kad zaboraviš juli”, „Hajdemo u planine”, „Bitanga i princeza”, „Napile se ulice”, „Pljuni i zapjevaj moja Jugoslavijo”, „Ružica si bila”, „Sanjao sam noćas da te nemam”, „Te noći kad umrem”, „Nakon svih ovih godina”.

Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii (maced. Социјалистичка федеративна република Југославија, serb.-chor. Socijalistička federativna republika Jugoslavija, Социјалистичка федеративна република Југославија, słow. Socialistična federativna republika Jugoslavija) – państwo socjalistyczne na Półwyspie Bałkańskim, istniejące w latach 1945–1991, obejmujące teren Jugosławii.RTV Pink - najpopularniejszy serbski kanał telewizyjny. Pokazuje głównie amerykańskie hity filmowe, popularne seriale, jak Simpsonowie, oraz telenowele latynoamerykańskie. Kanał ma także swoje wersje przeznaczone dla Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry. Istnieją także powiązane z nim kanały tematyczne: Pink Extra, Pink Kids, Pink Nostalgie, Total Pink, Pink Films, Pink Movies i Pink Music. Siostrzanym kanałem jest Pink 2. Właścicielem jest Pink International Company. Siedziba znajduje się w Belgradzie.

Członkowie Bijelo dugme ponownie się połączyli w 2005 roku dla trasy 3 koncertów pożegnalnych, które odbyły się (nieprzypadkowo i symbolicznie) w Sarajewie, Zagrzebiu i Belgradzie. Wzięli w nich udział wszyscy trzej wokaliści grupy, ale zabrakło perkusisty Gorana „Ipe” Ivandicia, który zmarł tragicznie w 1994 roku.

Željko Bebek (ur. 16 grudnia 1945 w Sarajewie) - bośniacki Chorwat, wokalista jugosłowiańskiego zespołu Bijelo Dugme.Indexi to grupa rockowa z byłej Jugosławii założona w Sarajewie w 1962. Początkowo grupa wykonywała covery piosenek innych wykonawców, jednak z upływem czasu w repertuarze zaczynają dominować własne, oryginalne utwory. Wtedy właśnie powstała długa, ponad dziesięciominutowa kompozycja Negdje na kraju u zatišju, nagrana w 1969 r. i będąca jednym z pierwszych ważniejszych osiągnięć rozwijającej się jugosłowiańskiej sceny progresywnej.

Bijelo dugme i Polska[ | edytuj kod]

W latach 70. formacja Bijelo dugme odwiedziła Polskę. Szczególny sukces w Polsce odniósł utwór „Hop-cup”, a „Selma” weszła na stałe do kanonu najlepszych ballad rockowych okresu. Dla wielu Polaków Bijelo dugme „przetarł szlaki” do poznawania muzyki z Jugosławii, tak rockowej jak i folkowej. Pierwsze płyty Bijelo dugme w Polsce wydane zostały dopiero na przełomie lat 80. i 90. (Sonic Records) – 2 CD z kompilacjami piosenek z „pierwszego” okresu działalności grupy, gdy wokalistą był Željko Bebek. Na składance „Jugoton w oryginale” znalazła się piosenka „Ha ha ha”. Później niektóre piosenki z repertuaru Bijelo dugme (ze zmienioną aranżacją, tytułami i tekstami) nagrali Kayah i Krzysztof Krawczyk.

Heavy metal (często nazywany po prostu metalem) jest podgatunkiem muzyki rockowej powstałym na przełomie lat 60. i 70. XX wieku, głównie w Wielkiej Brytanii i USA. Grupy, które odpowiedzialne są za powstanie gatunku wprowadziły ciężkie, ostre brzmienia, z długimi, mocno przesterowanymi solówkami gitarowymi i ostrą perkusją.Krzysztof Krawczyk (ur. 8 września 1946 w Katowicach) – polski piosenkarz obdarzony charakterystycznym barytonowym głosem, gitarzysta i kompozytor. Wokalista zespołu Trubadurzy, artysta solowy od 1973. Wylansował wiele znanych przebojów. Jego popularność wyznaczają tysiące kilometrów przebytych tras koncertowych w Europie i na świecie oraz wielka liczba nagród i wyróżnień. W swojej karierze śpiewał i nagrywał płyty z różnorodną muzyką od popu poprzez rhythm & bluesa, rock and rolla, country, tango, kolędy, piosenki i pieśni religijne aż po dance, muzykę cygańską i biesiadną. Przez sympatyków podziwiany za śpiew, improwizację i wspaniały kontakt z publicznością. Na koncertach fani mogą usłyszeć znane piosenki artysty, z których część ma nieco zmienione wykonania. Od maja 2010 prowadzi firmę zajmującą się organizowaniem imprez okolicznościowych.

W Polsce wydano kilka płyt (kompilacji) z piosenkami Bijelo dugme w oryginalnych wersjach:

  • Bijelo dugme – Najlepsze piosenki z lat 1974 – 1983 – kompilacja (Sonic Records, SON 145, 1999),
  • Bijelo dugme – Najlepsze piosenki z lat 1974 – 1983, część II – kompilacja (Sonic Records, SON 152, 1999),
  • Rock Ballads III – kompilacja 15 rockowych ballad. Nr. 8 – „Selma” (Sonic Records, SON 144),
  • Jugoton w oryginale – kompilacja 17 piosenek różnych grup z Jugosławii, nagranych dla wytwórni Jugoton. Nr. 17 – „Ha Ha Ha” (Sonic Records, Son 164).
  • SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Sarajewo (bośn. Sarajevo IPA: [sǎrajɛʋɔ], serb. Сарајево, tur. Saraybosna) – stolica Bośni i Hercegowiny zamieszkana przez 305 tys. osób (2009). Założone w 1462 r. przez Turków Osmańskich. W 1914 r. miejsce zabójstwa arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Odbyły się tu Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1984. Silnie zniszczone w rezultacie działań wojennych 1992-1995, ma obecnie 4 gminy (općina): Centar, Novi Grad, Novo Sarajevo, Stari Grad – w części chorwacko-muzułmańskiej. Osobno liczone jest Wschodnie Sarajewo (ok. 100 tys. mieszkańców), część Republiki Serbskiej.
    Goran Bregović, serb. Горан Бреговић (ur. 22 marca 1950 w Sarajewie) – kompozytor muzyki rockowej, elektronicznej i etnicznej. W swojej twórczości łączy tradycyjne brzmienia ludowe z męskimi chórami i dźwiękami z syntezatora.
    Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny – jeden z największych polskich zespołów folklorystycznych, założony 1 lipca 1953 przez Stanisława Hadynę oraz Elwirę Kamińską; siedziba zespołu mieści się w pałacu w Koszęcinie.
    Kosowska dziewczyna, lub dziewczyna z Kosowa (serb. Косовка девојка/Kosovka devojka) – postać wywodząca się z serbskiego poematu cyklu kosowskiego pod tą samą nazwą. Stanowi również jeden z symboli związanych z mitem kosowskim, posiada odniesienia w serbskiej kulturze jako bohaterka obrazów, rzeźb i literatury.
    Wydawnictwo „Wiedza Powszechna” w Warszawie – wydawca słowników dwujęzycznych i podręczników do nauki języków obcych, słowników i poradników języka polskiego, podręczników do nauki języka polskiego dla cudzoziemców oraz popularnych rozmówek, a także leksykonów i książek popularnonaukowych z różnych dziedzin.
    Jugoton – największa wytwórnia płytowa i sieć sklepów z płytami w dawnej Jugosławii, z siedzibą w Zagrzebiu, w Socjalistycznej Republice Chorwacji.
    Język serbsko-chorwacki (serbochorwacki, chorwackoserbski, chorwacki czyli serbski) – obecnie jest to kontrowersyjna (patrz poniżej) nazwa zbioru blisko spokrewnionych języków standardowych i dialektów (diasystem), należących do grupy południowej języków słowiańskich.

    Reklama