Biblioteka Uniwersytetu w Cambridge

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Biblioteka Uniwersytetu w Cambridge – główna i największa spośród 117 bibliotek należących do Uniwersytetu w Cambridge.

Clare College - jeden z koledżów bedący częścią Uniwersytetu w Cambridge. Założony w roku 1326, drugi, po Peterhouse, najstarszy koledż. Znany ze swych ogrodów na "Tyłach" (ang. the "Backs") tj. terenu przy brzegach rzeki Cam.Jerzy I (urodzony jako Jerzy Ludwik, ur. 28 maja 1660 w Hanowerze, zm. 11 czerwca 1727 w Osnabrück) – pierwszy król Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii z dynastii hanowerskiej (od 1 sierpnia 1714). Był również elektorem Hanoweru.

Historia[ | edytuj kod]

Chociaż w skarbcu Uniwersytetu w Cambridge przechowywano księgi i rękopisy od co najmniej połowy XIV wieku, pierwsze wzmianki o bibliotece uniwersytetu pochodzą z marca 1416: są to zapisy woli Williama Hundena i Williama Loringa, w których darują oni księgi „nowej bibliotece”. Jej budowę rozpoczęto w 1420. Najstarszy zachowany katalog, obejmujący lata 1424–1440, wymienia 122 pozycje podzielone na 9 grup tematycznych. Katalog z 1473 zawiera już 330 pozycji. Wielkie zasługi dla Biblioteki położył w tym okresie Thomas Rotherham, kanclerz Uniwersytetu i biskup Yorku: nie tylko podarował liczne dzieła, ale też w latach 1470–1475 sfinansował budowę i wyposażenie wschodniego skrzydła biblioteki. Ponad połowa przechowywanych w tym czasie ksiąg, to dzieła teologiczne. W roku 1500 biblioteka gromadziła około 600 pozycji.

George Gilbert Scott (ur. 9 listopada 1880 w Hampstead, zm. 8 lutego 1960 w Londynie) – brytyjski architekt, znany z projektów katedry w Liverpoolu czy elektrowni Battersea, projektant brytyjskiej budki telefonicznej.Maria Teck, z d. Victoria Mary Augusta Louise Olga Pauline Claudine Agnes (ur. 26 maja 1867 w Londynie, zm. 24 marca 1953 tamże) – od 6 lipca 1893 do 20 stycznia 1936 żona Jerzego V z dynastii Sachsen-Coburg-Gotha (późniejsi Windsorowie). Królowa Wielkiej Brytanii i cesarzowa Indii w latach 1910-1936, królowa-wdowa od 1936 do śmierci.

Jak wszystkie angielskie biblioteki, także Biblioteka Uniwersytetu w Cambridge uległa zaniedbaniu i poniosła duże straty w okresie reformacji: katalog z 1557 zawiera mniej niż 200 pozycji. Księgi i rękopisy nie tyle padały ofiarą rabunku lub celowego niszczenia, co były zaniedbywane jako nieprzystające treścią do nowych czasów. Część zbiorów biblioteki przetrwała dzięki ich przejmowaniu przez osoby prywatne, czasem z bezpośrednią intencją ich ocalenia przed zagładą. Przykładem mogą być działania Andrew Perne’a – rektora kolegium Peterhouse i wicekanclerza uniwersytetu, który przechowywał zabrane z biblioteki rękopisy przez ponad 30 lat, zanim je zwrócił. W 1574 pozyskał on dla biblioteki czterech patronów: arcybiskupa Canterbury Matthew Parkera, strażnika wielkiej pieczęci Nicholasa Bacona, biskupa Winchesteru Roberta Horne’a oraz biskupa Durham Jamesa Pilkingtona, którzy zakupili dla biblioteki dużą kolekcję najnowszych dzieł naukowych wydanych przez wiodące ówczesne europejskie domy wydawnicze. Dzięki takim działaniom udało się odtworzyć bibliotekę i w 1583 jej księgozbiór osiągnął liczbę około 450 pozycji.

Ojcowie Kościoła (łac. Patres Ecclesiae) – pisarze i teologowie we wczesnym chrześcijaństwie, w epoce bezpośrednio po czasach apostolskich, aż do czasów średniowiecza. Pierwszymi Ojcami Kościoła byli Ojcowie Apostolscy (Patres apostolici), nazwani tak ze względu na to, iż uczestniczyli jeszcze w Kościele, któremu przewodzili Apostołowie lub pisali pod bezpośrednim wpływem życia Kościoła czasów apostolskich. Okres ojców trwał aż do VIII wieku. Doktryna starożytnych i wczesnośredniowiecznych ojców Kościoła, a także dział teologii zajmujący się ich nauczaniem, nazywa się patrystyką.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

W 1577 powołano po raz pierwszy bibliotekarza uniwersyteckiego (z rocznym wynagrodzeniem 10 funtów). W 1582 wydano pierwsze przepisy dotyczące organizacji biblioteki i obowiązków bibliotekarza. Według tych regulacji dostęp do biblioteki mieli jedynie magistrzy sztuk, bakałarze prawa i medycyny oraz doktorzy; z biblioteki mogło korzystać jednocześnie nie więcej niż 10 osób, a jeden czytelnik mógł czytać dane dzieło tylko przez godzinę, jeśli ktoś jeszcze chciał z niego skorzystać. Bibliotekarz odpowiadał za stan ksiąg własnym majątkiem, a obejmując urząd, wpłacał kaucję na pokrycie ewentualnych kosztów naprawy lub odtworzenia księgozbioru.

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.University of Cambridge (nieformalnie: Cambridge University, po polsku Uniwersytet Cambridge lub po prostu Cambridge) – drugi po Oksfordzie najstarszy angielski uniwersytet, założony w 1209 roku. Znajduje się w Cambridge w środkowej Anglii. Uważany za jeden z najlepszych uniwersytetów w Europie i na świecie. Uniwersytety Oksfordzki i Cambridge określane są wspólną nazwą Oxbridge.

W 1647 parlament przyznał bibliotece uniwersyteckiej 500 funtów na zakup kolekcji hebrajskich ksiąg i rękopisów. 167 woluminów zawierających ponad 400 utworów sprowadzono z Włoch. W latach 1647–1648 biblioteka przejęła liczący około 10 000 pozycji (8 razy więcej niż było wówczas w jej posiadaniu) księgozbiór arcybiskupa Canterbury Richarda Bancrofta, zebrany przez niego w pałacu w Lambeth. Przy okazji łączenia i katalogowania księgozbiorów wdrożono system gromadzenia i numeracji ksiąg. Kierujący w tym czasie biblioteką Thomas Pindar opracował też katalogi, w tym katalog autorów wzorowany na Bibliotece Bodlejańskiej. Chociaż w 1664, po batalii prawnej, zbiory z Lambeth powróciły do arcybiskupstwa, biblioteka zyskała prawo do liczącego 10 095 druków i 186 rękopisów księgozbioru pozostawionego przez Richarda Holdswortha, rektora Kolegium Emmanuel. W tym samym czasie do biblioteki trafił też liczący około 4000 woluminów księgozbiór Henry’ego Lucasa, członka parlamentu z ramienia Uniwersytetu w Cambridge.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Biblioteka akademicka – biblioteka, której organizatorem jest uczelnia wyższa lub inna instytucja naukowa. Jej działania opierają się na wspomaganiu realizacji celów dydaktycznych uczelni poprzez kształcenie umiejętności pracy z tekstem naukowym oraz przekazywanie treści wyznaczonych przez program studiów. Biblioteka stanowi wyodrębnioną strukturę organizacyjną uczelni wyższej.

W 1706 wprowadzono oznaczanie ksiąg własnymi ekslibrisami. Ważnym dla rozwoju biblioteki wydarzeniem było objęcie jej, jako jednej z dziewięciu, w 1709 prawem o egzemplarzu obowiązkowym w ramach pierwszej w historii Anglii ustawy o prawach autorskich (The Copyright Act).

W 1715 król Jerzy I obdarował ją liczącym około 30 000 woluminów (w tym 1790 manuskryptów) księgozbiorem pozostawionym przez biskupa Ely Johna Moore’a. Kolekcja ta nazywana jest Biblioteką Królewską (Royal Library). Przyjęcie tak wielkiej liczby ksiąg wymagało zwolnienia piętra północnego skrzydła budynku, wykorzystywanego dotąd jako miejsce zebrań władz uczelni. W tym celu wzniesiono dla nich w sąsiedztwie nowy budynek: Senate House. Cały proces przejmowania, rozmieszczania i katalogowania księgozbioru Moore’a zajął około 40 lat, a w jego trakcie część woluminów została zniszczona lub ukradziona.

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Wiek XIX upłynął bibliotece na gromadzeniu księgozbioru i jego porządkowaniu. Istotnym osiągnięciem było skatalogowanie rękopisów. W 1842 biblioteka została znacznie powiększona dzięki wzniesieniu nowego budynku (Cockerell’s Building), równoległego do północnego skrzydła starego gmachu. W 1868 Henry Bradshaw podarował Bibliotece kolekcję 14 000 dzieł mających związek z Irlandią.

Ely (wym. /ˈiːli/) – miasto i civil parish w Wielkiej Brytanii, we wschodniej Anglii, w hrabstwie Cambridgeshire, dystrykcie East Cambridgeshire, położone w krainie historycznej Isle of Ely. W 2001 roku miasto liczyło 13 954 mieszkańców. W 2011 roku civil parish liczyła 20 256 mieszkańców. Ely jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Ely/Eli. Pismo klinowe – najstarsza na świecie odmiana pisma, powstała na Bliskim Wschodzie, stworzona najprawdopodobniej przez Sumerów ok. 3500 lat przed naszą erą.

W 1934 biblioteka przeniosła się do nowej, obecnej siedziby. Koszt zaplanowanych prac wyceniono w 1928 na 500 000 funtów. Ich realizacji bardzo dopomogła darowizna w wysokości 250 000 funtów dokonana w tymże roku przez Fundację Rockefellera. Nowy budynek wzniesiono w latach 1931–1934 na zachodnim brzegu Cam, w osi zaprojektowanego przez tego samego architekta – Gilesa Gilberta Scotta – budynku Memorial Building należącego do Kolegium Clare. Ostatni czytelnik opuścił stary budynek 31 maja 1934 o godzinie 16, a od godziny 8 następnego dnia rozpoczęto przenoszenie księgozbioru. Oficjalnego otwarcia nowej siedziby dokonał król Jerzy V wraz z królową Marią 22 października 1934.

Digitalizacja (ucyfrowienie) - w bibliotekarstwie i archiwistyce oznacza wprowadzenie do pamięci komputera tradycyjnych, drukowanych lub rękopiśmiennych materiałów bibliotecznych lub archiwalnych w postaci danych cyfrowych metodą skanowania. Powstający w wyniku skanowania plik graficzny ma postać bitmapy i nie stanowi użytecznej postaci dokumentu cyfrowego, ponieważ:Egzemplarz obowiązkowy – nałożony na wydawców obowiązek dostarczania do określonych bibliotek nieodpłatnie druków, książek oraz dokumentów dźwiękowych i audiowizualnych.

Współczesność[ | edytuj kod]

Każdego roku bibliotekę odwiedza ponad 260 000 czytelników i odnotowuje ona ponad 300 000 wypożyczeń. Jej zbiory liczą ponad 8 000 000 jednostek zajmujących 170 km półek. Każdego dnia roboczego do biblioteki napływa ponad 500 nowych książek. Najstarszym posiadanym przez bibliotekę dokumentem pisanym jest sumeryjska gliniana tabliczka zapisana pismem klinowym pochodząca z około 2200 roku przed naszą erą

Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Peterhouse - założony w 1284 roku przez Hugo de Balsham, biskupa Ely. Najstarszy college wchodzący w skład Uniwersytetu Cambridge. Z oryginalnych budynków zachowała się jedynie XIII-wieczna jadalnia.
Biblioteczna czytelnia

Oprócz gromadzenia, udostępniania i wypożyczania książek i innych dokumentów biblioteka prowadzi również działalność badawczą i konserwatorską. Jest też organizatorem wielu wystaw oraz wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych. Urządzane w bibliotece wystawy są dostępne jednocześnie w formie cyfrowej w Internecie. Nadzór nad zarządzaniem tą instytucją, a także nad stowarzyszonymi z nią bibliotekami oraz archiwami uniwersytetu, sprawuje kolegialny organ nazywany syndykatem (Library Syndicate).

Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.

Na podstawie ustawy o egzemplarzu obowiązkowym (The Legal Deposit Libraries Act 2003 wraz z poprawką z 2013) Biblioteka Uniwersytetu w Cambridge, jako jedna z sześciu w Wielkiej Brytanii i Irlandii, jest uprawniona do otrzymywania jednego egzemplarza każdej książki, mapy, periodyku, utworu muzycznego lub kopii strony internetowej wydanych na terenie Wielkiej Brytanii.

Ekslibris (łac. ex libris – z książek) – znak własnościowy danego egzemplarza, książki najczęściej ozdobny, wykonany w technice graficznej, z imieniem i nazwiskiem właściciela księgozbioru, (lub np. stylizowanymi inicjałami) albo nazwą instytucji. Typowy ekslibris jest małą, zadrukowaną karteczką przyklejoną do wewnętrznej strony okładki. W prostszej formie może to być np. pieczątka.SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.

Od 2010 biblioteka rozpoczęła proces digitalizacji swoich najcenniejszych zbiorów i ich bezpłatnego udostępniania pod nazwą Cambridge Digital Library. W 2016 dostępnych było 36 kolekcji zawierających 30 374 tekstów i 328 595 obrazów. Wszystkie publikacje członków Uniwersytetu w Cambridge oraz bronione na nim prace doktorskie i magisterskie przechowywane i udostępniane są w cyfrowym repozytorium Apollo.

Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.Artefakt – wytwór ręki ludzkiej, każdy przedmiot wykonany lub zmodyfikowany przez człowieka, a następnie odkryty w wyniku badań archeologicznych.

Koszty działania biblioteki w roku akademickim 2015/2016 wyniosły 24,4 mln funtów.

Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Biblioteka Bodlejańska, Biblioteka Bodleiańska (ang. Bodleian Library) – założona w 1602 roku jedna z najstarszych bibliotek europejskich; główna biblioteka Uniwersytetu Oksfordzkiego, której księgozbiór, wraz z wchodzącymi w jej skład bibliotekami, liczy ponad siedem milionów książek, zajmujących biblioteczne półki o łącznej długości 180 km (około 17 000 000 woluminów). W Wielkiej Brytanii pod względem wielkości księgozbioru Biblioteka Bodlejańska ustępuje jedynie Bibliotece Brytyjskiej.
Fundacja Rockefellera (ang. Rockefeller Foundation) to mieszcząca się w Nowym Jorku, założona przez Johna D. Rockefellera organizacja dobroczynna. Jej celem jest wspieranie "Dobra ludzkości na całym świecie".
Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
Język sumeryjski (sum. eme-gi7/gir15, akad. Ŝumeru) – język starożytnego Sumeru, używany w południowej Mezopotamii od co najmniej IV tysiąclecia p.n.e., najstarszy zapisany język. Został wyparty przez język akadyjski około 2000 p.n.e., ale był używany w Mezopotamii jako język tekstów religijnych, ceremonialnych i naukowych do około I wieku p.n.e., a następnie został zapomniany aż do odczytania w XIX wieku. Język sumeryjski nie jest spokrewniony z innymi językami używanymi przez okoliczne ludy i jest na ogół uważany za język izolowany. Do jego zapisu używano pisma klinowego. Sumeryjski jest językiem aglutynacyjnym.
Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
Cam – rzeka w Anglii długości ok. 65 km. Jej źródła znajdują się w okolicach miejscowości Ashwell w hrabstwie Hertfordshire. Uchodzi do Great Ouse 4 km na południe od Ely.

Reklama