Beskid Dukielski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Widok Beskidu Dukielskiego ze wzgórza 534. Z lewej strony góra Cergowa, Hyczki. Widoczne miejscowości (od lewej strony): Jasionka, Cergowa, Dukla, Nadole, Teodorówka, Iwla, Głojsce. W głębi widoczny stok w Chyrowej.
Widok ogólny Beskidu Dukielskiego z Przymiarek. Po prawej charakterystyczne wzniesienie Cergowej. Na skraju zdjęcia po lewej na ostatnim planie widoczny Piotruś

Beskid Dukielski – umowna nazwa środkowej części Beskidu Niskiego leżącej na północ od Przełęczy Dukielskiej. Rozciąga się od dolin Wisłoki i Ryjaka na zachodzie po drogę Królik PolskiDaliowaCzeremcha na wschodzie. Na północy granicę stanowi droga Nowy ŻmigródDukla. Dalej na wschód obniżenie Jasionki – górnej Lubatowej i Królika Polskiego oddziela Beskid Dukielski od Wzgórz Rymanowskich. Przeważają w nim wąskie grzbiety o przebiegu równoleżnikowym lub z północnego zachodu na południowy wschód, charakteryzujące się dużą indywidualnością. Zbudowany jest ze skał osadowych – głównie piaskowców, łupków i zlepieńców. Bardzo częste są osuwiska. Towarzyszą im jaskinie szczelinowe. Najwyższym szczytem jest Baranie (754 m n.p.m.).

Czerteż (też: Mszana; 648 m n.p.m., czasem również 647 lub 649 m n.p.m.) – szczyt w środkowej części Beskidu Niskiego.Franków (lokalnie też: Patryja; 534 m n.p.m.) – wzgórze na północnym skraju Beskidu Niskiego, najwyższy szczyt w grupie wzgórz zwanej Górami Iwelskimi.

Do szczytów Beskidu Dukielskiego należą m.in.:

Ostra (687 m n.p.m.) - szczyt w Beskidzie Niskim, w paśmie Beskidu Dukielskiego. Północne strome stoki opadają ku dolinie Jasiołki, która tworzy między Ostrą i Piotrusiem (728 m n.p.m.) przełom. Teren ten objęty jest ochroną jako rezerwat przyrody "Przełom Jasiołki". Na zalesionym szczycie figura Matki Boskiej.Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia.
  • Cergowa (716 m)
  • Kilanowska Góra (558 m)
  • Chyrowa (695 m)
  • Dania (696 m)
  • Polana (651 m.)
  • Łysa Góra (641 m)
  • Grzywacka Góra (567 m)
  • Piotruś (728 m)
  • Popowa Polana (638 m)
  • Ostra (687 m)
  • Baranie (754 m)
  • Nad Tysowym (711 m)
  • Żydowska Góra (719 m)
  • Zimny Wierch (702 m)
  • Czerteż (648 m)
  • Dziurcz (586 m)
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Paweł Luboński, Wojciech Krukar, Stanisław Kryciński, Beskid Dukielski, Pruszków: wyd. Rewasz, 1999, ISBN 83-85557-62-8, OCLC 830307402.
  • Wojciech Krukar Rymanów Zdrój, Iwonicz-Zdrój i okolice. Mapa turystyczno-nazewnicza. wyd. Ruthenus, Krosno ​ISBN 83-86588-41-1
  • Nowy Żmigród (do 1968 Żmigród Nowy) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Nowy Żmigród. Liczy ok. 1,4 tysiąca mieszkańców. Dawniej posiadał prawa miejskie nadane w 1625 roku.Cergowa (inne nazwy: Cergowska Góra, Wielka Góra, 716 m n.p.m.) – zalesiony szczyt w Beskidzie Niskim, w paśmie Beskidu Dukielskiego, na południowy wschód od Dukli. Posiada trzy wierzchołki: (od zachodu) 716 m n.p.m. (z żelaznym krzyżem), 683 m n.p.m. i 681 m n.p.m. Jej sylwetka góruje nad Duklą. Występują tu liczne wychodnie piaskowca cergowskiego oraz jaskinie. Góra odwiedzana jest przez paralotniarzy.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jasionka (średnw. Bischofswalde, Biskupi Las) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dukla. Leży u podnóża Góry Cergowej. Przez wieś przepływa potok Jasionka dopływ Jasiołki.
    Piotruś (Płazyna, 727 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Niskim w paśmie Beskidu Dukielskiego, górujący nad przełomem Jasiołki. Na stokach Piotrusia odkryto jaskinie, bije tu także źródełko związane legendą ze św. Janem z Dukli.
    Dania (Kaczalnik, Halka 696 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Niskim, w paśmie Beskidu Dukielskiego. Jest najwyższym wierzchołkiem grzbietu Łysej Góry i Polany. Zachodnie stoki schodzą do Myscowej. Południowe odgałęzienie graniczy z Kiczerą (646 m n.p.m.). Wschodnie stoki opadają w kierunku doliny potoku Iwielka i wsi Chyrowa. Północne stoki schodzą do wsi Iwla przy drodze Dukla-Nowy Żmigród. Szczyt jest zalesiony.
    Dukla – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dukla. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego. Miasto położone nad Jasiołką, u podnóża góry Cergowej (716 m n.p.m.) na północnym skraju Beskidu Niskiego, 17 km od granicy ze Słowacją.
    Łupek – dość niejednoznaczne pojęcie opisujące grupę skał, wykazujących dobrą łupkowatość (złupkowacenie). Najczęściej określenie to dotyczy skał metamorficznych (łupek metamorficzny lub też łupek krystaliczny), lecz jest także powszechnie stosowane do skał osadowych o podobnym wyglądzie (łupek osadowy). Polski termin łupek odpowiada angielskim shale, slate, schist, czy czeskim břidlice i svor. Jest to skała o zróżnicowanym składzie i o charakterystycznej teksturze łupkowej. Tekstura łupków osadowych jest spowodowana pierwotnym uwarstwieniem sedymentacyjnym lub wtórnym złupkowaceniem.
    Cergowa – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dukla, nad rzeką Jasiołką. Nad wsią góruje masyw Cergowej (716 m n.p.m.).
    Piaskowiec jest to drobnoziarnista skała osadowa. Występuje jako jedna z najczęstszych skał tego typu. Występuje zwykle w warstwie wodonośnej lub w miejscach występowania złóż ropy oraz gazu ziemnego.

    Reklama