Bayard Rustin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bayard Rustin (ur. 17 marca 1912, zm. 24 sierpnia 1987) – amerykański działacz ruchu praw obywatelskich, główny organizator Marszu na Waszyngton w 1963 roku. Doradca Martina Luthera Kinga w kwestiach związanych z biernym oporem.

Współcześnie prawo przewidujące kary w za kontakty homoseksualne jest obecne w 77 krajach i terytoriach świata. W 47 krajach i terytoriach karane są zarówno kontakty między kobietami, jak i mężczyznami, a w 30 tylko kontakty seksualne między mężczyznami. Prawa te są obecne w krajach Afryki, Azji, niewielkich państwach Oceanii, Ameryki Środkowej oraz w Europie (Czeczenia).Bierny opór – sprzeciw bez używania siły fizycznej lub bez większej aktywności. Pojęcie to jest związane z obywatelskim nieposłuszeństwem i niekiedy bywa używane zamiennie. Za jego twórcę uznaje się Mahatmę Gandhiego, który zachęcał swoich rodaków, by w ten sposób przeciwstawiali się brytyjskim władzom kolonialnym w Indiach.

Życiorys[ | edytuj kod]

W młodości Rustin był przez krótki okres (1936–1941) związany z Komunistyczną Partią Stanów Zjednoczonych. Gdy w roku 1941 amerykańscy komuniści wstrzymali działania na rzecz praw ludności kolorowej, Rustin związał się z socjalistami o nastawieniu antykomunistycznym, przede wszystkim z przywódcą związkowym A. Philipem Randolphem i pacyfistycznym kaznodzieją A.J. Mustem. W latach 40. i 50. działał w ruchu antywojennym i antyrasistowskim. Rustin był otwarcie gejem, kilkakrotnie więziony za kontakty homoseksualne, odmowę służby w wojsku oraz łamanie ustaw segregacyjnych.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Gdy w grudniu 1955 rozpoczął się bojkot autobusów w Montgomery, wraz z Ellą Baker i Stanleyem Levisonem założył organizację In Friendship, której celem było zdobycie funduszy dla wsparcia rodzącego się ruchu praw obywatelskich działającego na południu Stanów.

Od 1956 roku był bliskim współpracownikiem Martina Luthera Kinga. W 1963 roku zorganizował Marsz na Waszyngton pod hasłami podniesienia płacy minimalnej i zaprzestania segregacji rasowej.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Marsz na Waszyngton (ang. March on Washington for Jobs and Freedom) - demonstracja na rzecz podniesienia płacy minimalnej i zniesienia segregacji rasowej (zob. Prawa Jima Crowa). Podczas marszu na Waszyngton Martin Luther King wygłosił słynne przemówienie znane później pod tytułem I Have a Dream (Mam marzenie).

W latach 60. współpracował z administracją prezydenta Lyndona Johnsona przy wprowadzaniu programu reform społecznych „Wielkie Społeczeństwo” (The Great Society), obejmującego m.in. walkę z ubóstwem, poprawę dostępu do edukacji i opieki medycznej, rozwój zapóźnionych terenów itp.

Malcolm X (ur. 19 maja 1925 w Omaha jako Malcolm Little, zm. 21 lutego 1965 w Harlemie jako El-Hajj Malik El-Shabazz - arab. الحاجّ مالك الشباز) – radykalny przywódca ruchu afroamerykańskiego w Stanach Zjednoczonych.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

W latach 70. i 80. wspierał ruchy na rzecz praw człowieka, opowiadał się za solidarnością amerykańskich Murzynów z Izraelem, popierał publicznie ruch gejów i lesbijek.

W swojej działalności Rustin kierował się wizją pełnej integracji czarnych obywateli USA z amerykańskim społeczeństwem. Polemizował z separatyzmem Malcolma X i Czarnych Panter, stając się wczesnym krytykiem polityki tożsamości. Uważał, że równość rasową można osiągnąć dzięki reformom, przede wszystkim nastawionym na sprawiedliwość ekonomiczną.

Bojkot autobusów w Montgomery – kampania protestacyjna przeciwko segregacji rasowej w autobusach komunikacji miejskiej, przeprowadzona w Montgomery, w stanie Alabama od 5 grudnia 1955 do 20 grudnia 1956 roku. Prawa Jima Crowa (ang. Jim Crow laws) – prawa wprowadzane na stopniu lokalnym (hrabstw – counties) lub stanowym, głównie w południowych stanach USA po wojnie secesyjnej (podobne prawa istniały także w stanach nie należących do Konfederacji). Miały one za zadanie ograniczenie praw byłych murzyńskich niewolników oraz pogłębianie separacji między białą a czarną ludnością w tych stanach.

Na podstawie jego biografii powstał w roku 2003 film dokumentalny Brother Outsider: The Life of Bayard Rustin (Brat Outsider: życie Bayarda Rustina), w reżyserii Nancy Kates i Bennet Singer.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. The New Yor Times: CHRONICLE Bayard Rustin
  2. Barbara Ransby, Ella Baker and the Black Freedom Movement: A Radical Democratic Vision, University of North Carolina Press, 2003, s. 162, ISBN 0-8078-6270-3.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • D.W. Carbado i D. Weise, „Introduction”, w: Time on Two Crosses: The Collected Works of Bayard Rustin, San Francisco 2003 (​ISBN 1-57344-174-0​)
  • "Bayard Rustin" - hasło w Encyklopedii glbtq (ang.)
  • Gej – mężczyzna o orientacji homoseksualnej, czyli taki, który odczuwa romantyczny i seksualny pociąg tylko i wyłącznie do innych mężczyzn, i w oparciu o ten pociąg może budować własną tożsamość oraz zawierać trwałe związki z innymi mężczyznami, a także odczuwać przynależność do społeczności osób odczuwających ten pociąg. Gay Liberation (z ang. [ruch] wyzwolenia gejów) – określenie ruchu społecznego na rzecz praw LGBT, który miał miejsce od końca lat 60. XX w. do połowy lat 70. XX w. w Ameryce Północnej, Zachodniej Europie, Australii i Nowej Zelandii. Zapoczątkowany został wydarzeniami tzw. Stonewall riots w Nowym Jorku w 1969 r.




    Warto wiedzieć że... beta

    Partia Czarnych Panter (ang. Black Panther Party (BPP) albo Black Panther Party for Self-Defense) – radykalna amerykańska organizacja polityczna utworzona w celu ochrony czarnej mniejszości w USA i walcząca o jej prawa. Aktywna w latach 60. i 70. XX wieku.
    Pacyfizm – ruch społeczno-polityczny dążący do pokoju, potępiający wszelkie wojny (a także przygotowania do nich) bez względu na ich przyczyny. Pacyfiści domagają się ustanowienia trwałego pokoju między narodami. Chcą, by wszelkie konflikty rozwiązywane były zgodnie z literą prawa międzynarodowego bez uciekania się do użycia sił zbrojnych. Znamienny dla pacyfizmu jest jednolity stosunek do każdej z wojen: i tej agresywnej, i tej obronnej, i tej narodowowyzwoleńczej - każda jest potępiana.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.
    Ella Josephine Baker (ur. 13 grudnia 1903 w Norfolk, zm. 13 grudnia 1986 w Nowym Jorku) – amerykańska działaczka na rzecz równouprawnienia Afroamerykanów i zniesienia segregacji rasowej. Jedna z czołowych organizatorek ruchu praw obywatelskich i Pokojowego Komitetu Koordynacyjnego Studentów, a także mentorka nowych pokoleń działaczy.
    Martin Luther King, Jr. (ur. 15 stycznia 1929 w Atlancie, zm. 4 kwietnia 1968 w Memphis) – pastor baptystyczny, działacz na rzecz równouprawnienia, zniesienia dyskryminacji rasowej, laureat pokojowej Nagrody Nobla z roku 1964, Człowiek Roku 1963 według magazynu „Time”. Zamordowany 4 kwietnia 1968 roku przez przeciwników równouprawnienia Afroamerykanów.
    Lyndon Baines Johnson, „LBJ” (ur. 27 sierpnia 1908 w Stonewall w stanie Teksas, zm. 22 stycznia 1973 w San Antonio) – amerykański polityk Partii Demokratycznej i prezydent USA w latach 1963-1969, a w latach 1961-1963 wiceprezydent USA

    Reklama