Batoh

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Batoh (ukr. Батіг, trb. Batih, dawniej także Batóg lub Batów) – uroczysko w pobliżu wsi Czetwertyniwka oraz dzisiejszego miasta Ładyżyn w obwodzie winnickim na Ukrainie, na wschodnim Podolu.

Uroczysko – część lasu (rzadziej pola lub łąki) o orientacyjnym znaczeniu, bez ściśle oznaczonych granic; jest to miejsce związane zwykle ze szczególnym wydarzeniem historycznym, legendą, kurhanem, czy w którym występują charakterystyczne cechy przyrodnicze. Teren zwykle ciekawie ukształtowany geograficznie, niejednokrotnie tworzy niewielki obszar rezerwatu przyrody.Bitwa pod Batohem – bitwa pomiędzy wojskami polskimi dowodzonymi przez hetmana polnego Marcina Kalinowskiego a wojskami kozackimi pod dowództwem Bohdana Chmielnickiego wspomaganymi przez Tatarów, która miała miejsce 1-2 czerwca 1652 na uroczysku Batoh. Bitwa zakończyła się klęską wojsk polskich, a polscy doborowi żołnierze, stanowiący ówczesną elitę wojskową I Rzeczypospolitej i w większości pochodzący z bogatej szlachty, jako jeńcy w liczbie 3,5 tys. z polecenia Bohdana Chmielnickiego zostali wymordowani przez Kozaków i Tatarów nogajskich. Zginęło w sumie około 8,5 tys. Polaków, dowódców i większość doborowych żołnierzy. Z tego względu Batoh jest nazywany sarmackim Katyniem.

W dniach 1–2 czerwca 1652 doszło do bitwy pod Batohem, w której oddziały kozacko-tatarskie pobiły armię polską.

Klęska ta była wstrząsem dla armii koronnej, gdyż po bitwie doszło z rozkazu hetmana kozackiego Bohdana Chmielnickiego do wymordowania przez Kozaków i Tatarów wziętych do niewoli polskich jeńców. Podczas tego masowego mordu zginęli głównie starzy, zaprawieni w bojach żołnierze. Wśród ofiar znaleźli się m.in.: oboźny koronny Samuel Jerzy Kalinowski, generał artylerii koronnej i pisarz polny koronny Zygmunt Przyjemski, kasztelan czernihowski Jan Odrzywolski i starosta krasnostawski Marek Sobieski, brat Jana przyszłego króla.

Marek Sobieski herbu Janina (ur. 24 maja 1628 w Złoczowie, zamordowany 3 czerwca 1652 pod Batohem) – polski magnat, starosta jaworowski i krasnostawski, rotmistrz wojsk koronnych.Rzeź polskich jeńców pod Batohem (Sarmacki Katyń) – masowa zbrodnia dokonana z rozkazu Bohdana Chmielnickiego przez Kozaków i Tatarów nogajskich na polskich jeńcach wojennych, stanowiących w większości ówczesną doborową elitę żołnierską I Rzeczypospolitej. Rzeź dokonana została po klęsce oddziałów polskich w bitwie pod Batohem w dniach 3-4 czerwca 1652 roku.

W czasach I Rzeczypospolitej Batóg leżał w województwie bracławskim w prowincji małopolskiej Korony Królestwa Polskiego. W 1789 Batóg był prywatną wsią należącą do Potockich. Odpadł od Polski w wyniku II rozbioru.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Мykoła Krykun, Воєводства Правобережної України у XVI-XVIII століттях: Статті і матеріали, Lwów 2012, s. 522
  2. Zygmunt Gloger Geografia historyczna ziem dawnej Polski. Województwo Bracławskie.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Batóg, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 117.
  • Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.Bohdan Zenobi Chmielnicki (ukr. Богдан Теодор Зиновій Хмельницький, ur. 1595 najprawdopodobniej w Czehryniu koło Kijowa, zm. 6 sierpnia 1657 w Czehryniu, pochowany w Subotowie) – hetman zaporoski, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej w latach 1648-1654, bohater narodowy Ukrainy.




    Warto wiedzieć że... beta

    Samuel Jerzy Kalinowski herbu Kalinowa (zm. w czerwcu 1652) – oboźny wielki koronny, syn hetmana polnego koronnego Marcina Kalinowskiego i księżniczki Heleny Koreckiej. Mąż córki kanclerza Jerzego Ossolińskiego - Urszuli Brygidy Ossolińskiej.
    Masowe morderstwo (masakra) – zabójstwo dużej liczby osób, dokonane zazwyczaj w tym samym czasie, lub we względnie krótkim czasie. Może być popełnione przez jednego człowieka lub organizację. Określenie to nie zawsze może być stosowane w związku z działaniami seryjnych morderców, którzy zabijają wielu ludzi, lecz nie w tym samym czasie.
    Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.
    Obwód winnicki (ukr. Вінницька область) jest jednym z 24 obwodów Ukrainy. Leży w środkowej części Ukrainy, przy granicy z Mołdawią. Stolicą obwodu jest Winnica.
    Czetwertyniwka (ukr. Четвертинівка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie trościańskim, u ujścia rzeczki Batiżok do Bohu. W 2001 roku liczyła 1618 mieszkańców.
    Prowincja małopolska Korony Polskiej to, w okresie I Rzeczypospolitej, prawno-administracyjna część składowa państwa polsko-litewskiego, do roku 1795. Stolicą prowincji był Kraków. Wszystkie prowincje polsko-litewskie mają swe źródło w nadaniu w 1347 przez Kazimierza Wielkiego osobnych statutów występujących w historiografii pod wspólną nazwą "statuty wiślicko-piotrkowskie" dla Wielkopolski i Małopolski, a jeszcze głębsze - w rozbiciu dzielnicowym. Po unii lubelskiej, obok prowincji małopolskiej Rzeczpospolita Obojga Narodów dzieliła się jeszcze na prowincję wielkopolską oraz Wielkie Księstwo Litewskie.
    Armia Koronna – formacja wojskowa Korony Królestwa Polskiego w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, w latach 1717-1795.

    Reklama