Basen Paryski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lokalizacja Basenu Paryskiego na mapie Francji.

Basen Paryski (fr. Bassin parisien) – obszar nizinny (rozległe obniżenie w kształcie spodka) w północnej Francji o powierzchni ok. 120 tys. km² (niemal 1/4 powierzchni kraju), zlokalizowany pomiędzy Masywem Armorykańskim na zachodzie, Masywem Centralnym na południu oraz Ardenami i Wogezami na wschodzie, otwarty na północ w kierunku kanału La Manche. Największy region naturalny Francji. Ma kształt eliptyczny. Jego dłuższy odcinek, liczący w linii prostej około 600 kilometrów, biegnie z kierunku północno-wschodniego w stronę południowo-zachodnią (pomiędzy Metz, a Poitiers). Rozpiętość z kierunku południowo-wschodniego w stronę północno-zachodnią wynosi około 400 kilometrów.

Rouen – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Seine-Maritime. Położona jest nad Sekwaną.La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.

Przeważają krajobrazy równinne i niskie płaskowyże. W środkowej części (Île-de-France) wysokości powyżej 200 m n.p.m., zaś na południowym wschodzie (Côte-d’Or) wysokości do 450 m n.p.m.

Basen Paryski stanowi w większości żyzny obszar uprawny, odwadniany przez gęstą sieć rzek, m.in. dorzecze Sekwany (Yonne, Marna, Oise), dorzecze Renu (Mozela, Moza), a także Loarę i Sommę.

Ważny region rolniczy (uprawa: pszenicy, buraków cukrowych, lnu, warzyw i winorośli). Hodowla bydła typu mlecznego.

Marna (fr. Marne) - rzeka we Francji, prawy dopływ Sekwany. Wypływa z Wyżyny Langres, a uchodzi do Sekwany w pobliżu Paryża.Wogezy (fr. Vosges, niem. Vogesen) – pasmo górskie we wschodniej Francji, oddzielone Bramą Burgundzką od Gór Jura. Stromo opadają ku Nizinie Górnoreńskiej. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od celtyckiego boga gór i lasów Vosegusa (również Vosagusa, Vosaciusa), później została przejęta przez Rzymian w Galii.

Klimat umiarkowany ciepły morski. Średnie temperatury powietrza w styczniu 2–3°C, a w lipcu ok. 18°C. Roczna suma opadów wynosi 550–750 mm.

Główne miasta to: Paryż, Reims, Le Havre, Rouen, Tours, Orléans, Le Mans, Amiens, Caen, Troyes, Metz i Nancy.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Basen Akwitański
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Fragment raportu Senatu Francji nt. Basenu Paryskiego
  • Reims – miasto i gmina w północno-wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Szampania-Ardeny, w departamencie Marna. Położone w odległości ok. 160 km od Paryża nad rzeką Vesle.Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.




    Warto wiedzieć że... beta

    Strefa klimatyczna – obszar kuli ziemskiej, przyjmujący zazwyczaj postać równoleżnikowego pasa, w obrębie którego podobny przebieg mają elementy klimatu wybrane jako podstawa wydzielenia strefy (najczęściej temperatura powietrza, opad, ciśnienia atmosferyczne).
    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.
    Poitiers – miejscowość i gmina we Francji, stolica regionu Poitou-Charentes, prefektura departamentu Vienne, położona nad dopływem Loary, rzeką Clain. Miasto jest historyczną stolicę krainy Poitou.
    Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.
    Tours – miasto i gmina w środkowej Francji, nad rzeką Loarą, w Regionie Centralnym, prefektura departamentu Indre-et-Loire, w krainie historyczno-geograficznej Turenia.
    Nancy (niem. Nanzig) – miasto we wschodniej Francji, nad rzeką Meurthe (dopływ Mozeli) i Kanałem Marna-Ren, ośrodek administracyjny regionu Lotaryngia i departamentu Meurthe-et-Moselle; 104 600 mieszkańców (2004), zespół miejski 331 363 (1999). Do 1766 księciem Lotaryngii był Stanisław Leszczyński – król Polski, który po wygnaniu z kraju osiadł razem ze swoją żoną Katarzyną Opalińską na stałe w Nancy. Na głównym placu znajduje się pomnik Stanisława Leszczyńskiego, plac ten nazwano jego imieniem.
    Metz – miasto i gmina w północno-wschodniej Francji nad Mozelą, stolica regionu Lotaryngia i departamentu Mozela. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 119 594 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 2852 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Metz plasuje się na 1. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 20.).

    Reklama