Badlands

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Badlands w Dakocie Południowej

Badlands, badlandy (z ang. dosłownie złe ziemie) – obszary wyżynne, głównie w strefie klimatu suchego i półsuchego, o ubogiej roślinności. Charakteryzuje je silne rozczłonkowanie (zwłaszcza w części krawędziowej) przez sieć głębokich wąwozów, powstających w wyniku procesu spłukiwania w czasie okresowych ulewnych deszczów. Działalność erozyjna wód opadowych w obrębie słabo scementowanego podłoża prowadzi również do powstania różnych izolowanych form terenu – ostańców, iglic, gór świadków i in. Niegościnność tych ziem, niekorzystne ukształtowanie powierzchni, słaba dostępność komunikacyjna i in. decydują o ograniczonych możliwościach ich zagospodarowania.

Ostaniec – wzniesienie powstałe w wyniku procesów wietrzenia i erozji (a także denudacji terenów przyległych, co powoduje odsłonięcie i pozostawienie ostańca). Ostańce występują jako wyizolowane formy terenu, często o stromych, skalistych stokach, stanowiące pozostałość większego masywu skalnego. Niekiedy ostańcami są całe wzniesienia, jak np. Szczeliniec w Górach Stołowych.Park Narodowy Badlands (ang. Badlands National Park) - park narodowy położony w południowo-zachodniej części stanu Dakota Południowa w Stanach Zjednoczonych. Nazwa parku wywodzi się od tutejszej ziemi, która została określona jako Badlands (z ang. dosłownie złe ziemie). Na obszarze tym w 1939 roku został utworzony pomnik narodowy Badlands National Monument. Status parku narodowego otrzymał w 1978 roku. Jego powierzchnia wynosi 982,4 km².

Przykładem badlands jest południowo-zachodnia część stanu Dakota Południowa, gdzie znaczną część takich obszarów objęto ochroną w granicach Parku Narodowego Badlands, a także w stanie Dakota Północna Park Narodowy Teodora Roosevelta.

Deszcz – opad atmosferyczny dosięgający powierzchni Ziemi w postaci kropel wody o średnicy większej od 0,5 mm. Gdy krople są mniejsze niż 0,5 mm opad taki nazywa się mżawką. Opad nie sięgający powierzchni Ziemi nazywa się virgą.Spłukiwanie, ablacja – proces rzeźbotwórczy polegający na wymywaniu zwietrzeliny i gleby oraz ich przemieszczeniu w dół stoku przez wodę deszczową (ablacja deszczowa) lub roztopową (ablacja roztopowa). Spłukiwanie jest rodzajem erozji, choć według niektórych źródeł określanie go jako erozji wodnej gleby jest niezupełnie prawidłowe. Na erozję składają się również inne procesy.
Wąwóz – rodzaj głębokiej, suchej doliny okresowo odwadnianej, która cechuje się stromymi, urwistymi zboczami oraz płaskim dnem. Powstaje w średnio spoistych skałach (gliny, lessy, iły) wskutek erozji dennej wód okresowych lub epizodycznych (erozja wąwozowa) i z czasem przekształca się w parów. Wąwozy mają długość do kilkunastu kilometrów i głębokość od kilku do stu metrów. Łączna długość wąwozów w Polsce wynosi ok. 35 000 km. Formy podobne do wąwozów mogą się również tworzyć w skałach krasowiejących (wapiennych, gipsowych) na skutek erozyjnej działalności wód płynących.




Reklama