Badanie per rectum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Metoda badania per rectum (u mężczyzny)

Badanie per rectum, badanie przez odbytnicę, badanie przez odbyt, badanie przezodbytnicze, badanie PR, badanie p.r. (od łac. per rectum, przez odbytnicę), badanie DRE (od ang. digital rectal examination) – jedno z podstawowych badań lekarskich stosowanych w proktologii, ginekologii, urologii i innych specjalnościach lekarskich. Badanie wykonuje się palcem. Pacjent znajduje się w pozycji łokciowo-kolanowej lub leży na boku. Palec w trakcie badania wchodzi na głębokość około 7–8 cm, w okolicę fałdu Kohlrauscha.

Jelito ślepe (łac. cecum, kątnica) - pierwszy odcinek jelita grubego. Jelito ślepe leży w prawej okolicy biodrowej. Jest ono od jelita cienkiego oddzielone tzw. zastawką krętniczo-kątniczą. Od jelita ślepego odchodzi wyrostek robaczkowy. Jelito ślepe przechodzi w okrężnicę wstępującą, która znowu pod wątrobą zagina się i biegnie mniej więcej poziomo w stronę lewą (na ilustracji w prawo) jako okrężnica poprzeczna; ta z kolei w lewym podżebrzu, pod śledzioną, znowu się zagina i biegnie w dół jako okrężnica zstępująca. Wreszcie przechodzi w esicę. Jest unaczynione przez tętnicę krętniczo-okrężniczą odchodzącą od tętnicy krezkowej górnej.Kość krzyżowa (łac. os sacrum) – u człowieka, powstaje przez zrośnięcie pięciu kręgów krzyżowych. Wyróżnia się w niej powierzchnie grzbietową i miedniczną, podstawę oraz wierzchołek.

Twory dostępne w badaniu per rectum[ | edytuj kod]

U obu płci:

  • śluzówka odbytnicy
  • kość krzyżowa
  • kość guziczna
  • przestrzeń zaodbytnicza
  • doły kulszowo-odbytnicze
  • bańka odbytnicy i dolna pętla esicy
  • pętle jelita krętego i jelito ślepe z wyrostkiem robaczkowym
  • U mężczyzn:

  • bańki nasieniowodów
  • pęcherz moczowy (dno)
  • stercz (inaczej prostata, gruczoł krokowy)
  • opuszka prącia
  • pęcherzyki nasienne
  • U kobiet:

    Wyrostek robaczkowy (łac. appendix vermiformis) – cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków. U człowieka jest to narząd szczątkowy.Pochwa (łac. vagina) – odcinek żeńskich dróg rodnych. Jest przewodem mięśniowo-błoniastym, silnie rozciągliwym i elastycznym, długości 5 cm do 14 cm (zazwyczaj 6 cm do 8 cm), stanowiącym połączenie między macicą a przedsionkiem pochwy, będącym częścią sromu (pudendum feminum). Najwęższa w swojej dolnej części stopniowo się rozszerza. W części środkowej ma około 2 cm do 3 cm szerokości. Pochwa stanowi miejsce wprowadzenia nasienia, obejmując prącie w czasie kopulacji oraz drogę, którą wydostaje się płód podczas porodu, a także drogę odpływu krwi menstruacyjnej. W czasie rozwoju płodowego powstaje z połączenia części dystalnych przewodów przyśródnerczowych (przewodów Müllera).
  • tylne sklepienie pochwy
  • szyjka macicy
  • jajniki
  • zagłębienie odbytniczo-maciczne
  • główka płodu (u kobiet w ciąży)
  • Oprócz tworów dostępnych w badaniu ocenia się długość kanału odbytu, napięcie mięśni zwieraczy i ich integralność, a także zawartość światła odbytnicy.

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Używana jest też nazwa „badanie proktologiczne”, która nie jest zbyt ścisła, gdyż badanie per rectum jest jednym z wielu badań proktologicznych (należy do nich także, na przykład, rektoskopia).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jan Kulig, Wojciech Nowak (redaktorzy): Ostry brzuch. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007, s. 41 i 42. ISBN 83-200-3234-2.
  • Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Urologia – dziedzina medycyny zajmująca się układem moczowo-płciowym; jego budową, fizjologią, schorzeniami (np. zapalenia, zaburzenia funkcji, ograniczona płodność, nowotwory), wadami patologicznymi w aspekcie endokrynologicznym, naczyniowym i operacyjnym oraz ich diagnozowaniem i leczeniem.Macica (łac. uterus) – narząd żeńskiego układu rozrodczego, w którym zachodzi rozwój embrionalny kręgowców lub odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja przechodzące wstępny rozwój.




    Warto wiedzieć że... beta

    Proktologia – dziedzina chirurgii zajmująca się chorobami jelita grubego i odbytnicy. Są to choroby zapalne i nowotworowe. Objawy tych chorób są często bardzo uciążliwe i długotrwałe, mają charakter nawracający. Ropne wycieki z odbytnicy, zmiany ropne sączące w okolicy odbytu, ropnie płytkie i głębokie, bóle odbytnicy, a także nietrzymanie stolca i gazów związane z wiekiem, po urazach oraz po porodach, a także krwawienia. Jedną z wielu metod diagnostyki jest USG przezodbytnicze.
    Gruczoł krokowy, stercz (łac. prostata) - nieparzysty narząd mięśniowo-gruczołowy. Jest częścią składową męskiego układu płciowego. Składa się z dwóch płatów: lewego i prawego, połączonych węziną. Niestale występuje płat środkowy. Kształt prostaty jest porównywany do kształtu kasztana jadalnego (spłaszczony stożek). Gruczoł sterczowy jest otoczony mocną torebką z mięśni gładkich, kurczą się one podczas ejakulacji.
    Dół kulszowo-odbytniczy (łac. fossa ischiorectalis) znajduje się w miednicy. Jest dołem parzystym. W przekroju czołowym ma kształt trójkąta wierzchołkiem skierowanym ku górze a podstawą ku dołowi. Jego ścianę boczną stanowi powięź zasłonowa (łac. fascia obturatoria), ścianę przyśrodkową powięź dolna przepony miedniczej, ścianę dolną skóra krocza. Ku przodowi przechodzi w zachyłek łonowy (łac. reccesus pubicus). W jego bocznej ścianie znajduje się kanał sromowy (łac. canalis pudendalis). Dół kulszowo-odbytniczy wypełniony jest tkanką łączną i tłuszczową, przebiegają przez niego nerw sromowy i jego gałęzie, oraz naczynia sromowe wewnętrzne i ich gałęzie.
    Jajnik (łac. ovarium) – parzysty narząd, występujący u kobiet i samic zwierząt, odpowiednik rozwojowy jąder. U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie od 6 do 8 gramów.
    Odbytnica (rectum z łac. rectum intestinum, jelito proste, prostnica, kiszka stolcowa) – końcowa część jelita grubego kręgowców; w niej gromadzi się kał przed jego wydaleniem przez odbyt. U większości kręgowców odbytnica tworzy tzw. kloakę, do której odprowadzany jest zarówno kał, jak mocz i gamety. U ssaków łożyskowych odbytnica jest oddzielona od ujścia układu moczowego i rozrodczego, w związku z czym gromadzi się w niej jedynie kał.
    Esica, okrężnica esowata (łac. sigmoideum) - część jelita grubego. Nazwa tego odcinka okrężnicy pochodzi od jej kształtu, przypominającego literę "S". Jest skierowana początkowo łukiem wypukłym ku stronie prawej, a następnie zakręca w dół przechodząc w odbytnicę. Esica ma czasem długą krezkę i ulega skrętowi. Skręt esicy jest jedną z postaci niedrożności jelit i jako taki może stanowić stan zagrożenia życia. Niedrożność jelit ze skręcenia (popularnie nazywana "skrętem kiszek", łac. ileus) polega na skręceniu się jelita dookoła osi długiej, powodującym jego zatkanie i dodatkowo uciśnięcie naczyń krwionośnych, co grozi niedokrwieniem, a następnie martwicą części jelita.
    Pęcherz moczowy (łac. vesica urinaria) – narząd gromadzący mocz wydalany przez nerki. Mocz spływa do pęcherza moczowego stale, odpływa zaś z niego okresowo przez cewkę moczową. Pojemność pęcherza moczowego wynosi około 250–500 ml, ale może on jednak rozciągnąć się do objętości 1000–1500 ml. W ciężkich chorobach, np. w durze brzusznym, przy zatrzymaniu moczu pojemność pęcherza może osiągnąć 3–4 litry.

    Reklama