Business Process Model and Notation

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z BPMN)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Business Process Model and Notation (BPMN, Notacja i Model Procesu Biznesowego) – graficzna notacja służąca do opisywania procesów biznesowych.

Borland (w latach 1998-2001 pod nazwą Inprise) – amerykańskie przedsiębiorstwo dostarczające oprogramowanie i rozwiązania programistyczne do tworzenia aplikacji. Najbardziej znane z produktów Borland to kompilatory i zintegrowane środowiska programistyczne: Turbo Pascal, Delphi, C++ Builder, JBuilder; Kylix oraz C#Builder. W roku 2005 Borland zatrudniał ponad 1300 pracowników na całym świecie. W 2006 roku firma ogłosiła, że postanowiła się skupić na rynku zarządzania życiem produktu oraz projektowaniem oprogramowania i zarządzania projektami, w związku z tym oddział firmy odpowiedzialny za tworzenie i rozwijanie kompilatorów i środowisk oprogramowania został wydzielony jako zależna spółka - CodeGear, która później została sprzedana Embarcadero Technologies. Obecnie firma udostępnia głównie oprogramowanie oraz usługi związane z zarządzaniem cyklem życia aplikacji.Object Management Group (OMG) - konsorcjum powstałe w 1989 r., w którego skład wchodziły m.in. firmy IBM, Apple Computer i Sun Microsystems. Celem konsorcjum było ustanowienie standardów międzyplatformowego, rozproszonego programowania obiektowego.

Powstała w ramach Business Process Management Initiative, obecnie jest utrzymywana przez konsorcjum Object Management Group.

Aktualna wersja standardu to 2.0. We wcześniejszych wersjach nazwa BPMN była rozwijana jako Business Process Modeling Notation.

Dużą zaletą tej notacji jest jej jednoznaczność, przydatność zarówno do opisów procesów na potrzeby oprogramowania klasy ERP, jak i Workflow oraz to, że wspiera ją ponad 70 narzędzi. Notację tę obsługują m.in. narzędzia iGrafx, ADONIS, Borland i IBM. iGrafx oferuje również możliwość przejścia z modelu BPMN na model BPEL.

BPEL (ang. Business Process Execution Language for Web Services, pełna nazwa Web Services Business Process Execution Language, WS-BPEL) – oparty na XML język do definiowania procesów biznesowych opartych o usługi sieciowe, będący standardem OASIS. Każdy proces biznesowy zdefiniowany w BPEL również jest usługą sieciową i może wchodzić w skład innych procesów.Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk (IBS PAN) – instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk z siedzibą w Warszawie zajmujący się badaniami z pogranicza matematyki, informatyki, ekonometrii, organizacji i zarządzania.

Metodą wymiany danych pomiędzy narzędziami BPMN są XPDL i BPMN DI (XML format zapisu modeli BPMN). Istnieje też jednoznaczna metoda tłumaczenia z BPMN do BPEL, jednakże BPEL nie obsługuje wszystkich dozwolonych konstrukcji BPMN.

Przykładowy diagram BPMN

BPMN opisuje dwa typy relacji procesów:

  • Orkiestrację – sposób realizacji procesu opisywaną modelem procesu wewnętrznego – prywatnego private (internal) business process,
  • Choreografię – sposób współdziałania procesów, którą można zapisać diagramami:
  • Procesu publicznego – skróconego abstract – public
  • Procesu kooperacji – współpracy B2B Collaboration – global process
  • Choreografii – Choreography diagram
  • Złożone struktury choreografii można zapisać diagramem:

    XML Process Definition Language (XPDL) to XMLowy format zapisu definicji procesów opracowany przez Workflow Management Coalition (WfMC) w celu wymiany ich pomiędzy różnymi narzędziami klasy workflow a także narzędziami do modelowania i zarządzania procesami. XPDL określa schemat XML do specyfikowania deklaratywnej części obiegu pracy / procesów biznesowych.B2B (ang. Business to Business) – nazwa relacji występujących pomiędzy firmami, określana często mianem „klasycznego” e-biznesu. Na światowym rynku business-to-business największą gałąź stanowią informacje biznesowe (raporty branżowe, badania konsumenckie, informacje dotyczące sieci społecznościowych) i stanowią ok. 42% wszystkich wydatków na działania b2b.
  • Konwersacji – „Conversation”
  • Podstawowe kategorie elementów graficznych BPMN:

  • węzły przepływu – flow nodes
  • czynności
  • zdarzenia
  • bramki
  • połączenia – connecting objects
  • miejsca realizacji procesu: baseny i tory (pływackie) – pools, swimlanes
  • obiekty danych – data objects
  • artefakty – artifacts, elementy graficzne niebędące elementami przepływu; służą umieszczaniu informacji uzupełniających. Można dodawać własne artefakty. Trzy artefakty są zdefiniowane w BPMN:
  • adnotacje
  • grupy
  • powiązania.
  • dekoratory – decorators, obiekty graficzne służące do odwzorowania pewnych wzorców zachowań. W BPMN występuje jeden dekorator:
  • komunikat – message
  • Notacja BPMN zakłada operowanie trzema podstawowymi typami obiektów aktywnych (przepływu):

    Proces biznesowy lub metoda biznesowa – seria powiązanych ze sobą działań lub zadań, które rozwiązują określony problem lub prowadzą do osiągnięcia określonego efektu. Proces biznesowy często jest opisywany schematem blokowym.iGrafx (dawniej Micrografx i część koncernu Corel) – przedsiębiorstwo zajmujące się grafiką na potrzeby modelowania, symulacji i doskonalenia procesów biznesowych. Szefem firmy jest Ken Carraher.
  • Zdarzenie Event – symbolizowane przez okrąg. Zdarzenia mogą być początkowe (pojedyncza cienka linia ciągła), pośrednie (podwójna cienka linia ciągła) i końcowe (pojedyncza gruba linia ciągła). Występują następujące typy zdarzeń:
  • nieokreślone,
  • komunikat,
  • sygnał,
  • zasada,
  • czas,
  • anulowanie,
  • zerwanie (terminacja),
  • usterka,
  • eskalacja
  • kompensacja,
  • łącze
  • wielokrotne.
  • Czynność Activity – symbolizowane przez prostokąt z zaokrąglonymi rogami. Czynność to „praca” wykonywana w procesie lub w przypadku diagramów choreografii „współpraca” wykonywana pomiędzy procesami. Czynnościami mogą być:
  • Zadanie Task – czynność niezdekomponowana,
  • Podproces Sub-Process – czynność zdekomponowana, posiadająca opisaną innymi zadaniami lub podprocesami logikę wykonania.
  • Bramka Gateway – symbolizowaną przez romb. Bramki mogą rozdzielać lub łączyć przepływy.
  • Swoistym elementem aktywnym jest Konwersacja – czyli uporządkowana wymiana komunikatów pomiędzy uczestnikami obrazowana za pomocą sześciokąta na powiązaniu konwersacyjnym.

    IBM (ang. International Business Machines Corporation; potocznie zwany Big Blue, NYSE: IBM) – jeden z najstarszych koncernów informatycznych.

    Połączenia:

  • Linia ciągła – przebieg procesu – sequence flow
  • Linia przerywana – przebieg wiadomości (komunikatów) – message flow
  • Linia kropkowana:
  • powiązanie – association
  • powiązanie danych – data association
  • Linia podwójna – powiązanie konwersacyjne – conversation Link
  • Miejsca realizacji procesu:

  • Uczestnicy, baseny pools, reprezentujące uczestników procesu (np. firmy / systemy informatyczne) i opisujące zwykle sytuacje B2B;
  • Tory lanes, będące elementami struktury organizacyjnej, na jakie dzielimy w razie potrzeby uczestników (najczęściej role biznesowe występujące u danego uczestnika); specyfikacja nie definiuje sposobu wykorzystywania torów.
  • Proponowana terminologia BPMN[ | edytuj kod]

  • Events – Zdarzenia:
  • Message – Wiadomość (komunikat)
  • Timer – Czas
  • Error – Usterka (Wyjątek)
  • Escalation – Eskalacja
  • Signal – Sygnał
  • Cancel – Anulowanie
  • Compensation – Kompensacja
  • Rule – Zasada
  • Link – Łącze
  • Terminate – Zerwanie
  • Multiple – Wielokrotne
  • i pochodne od tego: np. Cancel Event – zdarzenie Anuluj, Send Message Event – Zdarzenie Wyślij wiadomość lub Terminate Event – Zdarzenie Zerwanie (procesu).
  • Tasks – Zadania:
  • Send Task – Zadanie wyślij (komunikat)
  • Receive Task – Zadanie odbierz (komunikat)
  • Service Task – Usługa
  • User Task – Zadanie użytkownika
  • Manual Task – Zadanie ręczne
  • Business Rule Task – Zadanie reguła biznesowa
  • Script Task – Skrypt
  • Global Task – Zadanie globalne
  • Kompensation Task – Zadanie kompensacji
  • Sub-Process – Podprocesy:
  • Colapsed Subprocess – Podproces zwinięty
  • Expanded Subprocess – Podproces osadzony
  • Transaction – Transakcja biznesowa
  • Event Sub-Processes – Podproces zdarzeniowy (Podproces wyzwalany zdarzeniem)
  • i pochodne od tego: np. Podproces zwinięty transakcji biznesowej, Osadzony nieprzerywający podproces zdarzeniowy komunikatu lub Osadzony nieprzerywający podproces wyzwalany zdarzeniem komunikat.
  • Gateways – Bramki (logiczne):
  • Decision – Decyzyjna
  • Merge/Join – Łącząca/Scalająca
  • Fork – Rozdzielająca
  • XOR – ALBO
  • OR – LUB
  • AND – I
  • Complex – Złożona
  • Event Based XOR – ALBO sterowana zdarzeniami
  • Data Based XOR – ALBO sterowana danymi
  • Artifacts – artefakty:
  • Annotation – Komentarz (Adnotacja)
  • Group – Grupa
  • Decorators – dekoratory:
  • Message – Komunikat (Wiadomość)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Specyfikacja BPMN (ang.)
  • Business Process Management Initiative (ang.)
  • Schemat z opisem notacji
  • Wzorce Procesowe w BPMN 2.0




  • Reklama