BITNET

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

BITNET – zapoczątkowana w 1981 ogólnoświatowa sieć rozległa, w pewnym sensie konkurencyjna do Internetu. Nazwa sieci pochodzi od angielskiego hasła Because It's There Network, szerzej znanego w formie Because It's Time Network.

Netykieta (kontaminacja net (ang.) – „sieć” i etiquette (fr.) – „formy zachowania się”) – zbiór zasad przyzwoitego zachowania w Internecie, swoista etykieta obowiązująca w sieci (ang. net).System operacyjny (ang. Operating System, skrót OS) – oprogramowanie zarządzające systemem komputerowym, tworzące środowisko do uruchamiania i kontroli zadań użytkownika.

Zasięg terytorialny[ | edytuj kod]

Sieć BITNET była oparta na serwerach IBM działających pod kontrolą systemu operacyjnego o nazwie VM a łączność była oparta na łączach stałych z protokołem COM. Sieć ta bywa więc nazywana też VM/COM. Sieć ta została zapoczątkowana przez porozumienie IBM z grupą uniwersytetów z amerykańskiego wschodniego wybrzeża. Dwa pierwsze połączone tą siecią serwery znajdowały się na Uniwersytecie Yale’a i City University of New York.

City University of New York (CUNY; wym. kjuni) – system uczelni miejskich w Nowym Jorku. Jest to największy tego typu system w Stanach Zjednoczonych, liczący 23 instytucje, w tym: 11 czteroletnich uczelni, 7 dwuletnich oraz William E. Macaulay Honors College, centrum doktoranckie Graduate School and University Center, Szkoła Prawnicza City University of New York School of Law, Szkoła Dziennikarstwa CUNY Graduate School of Journalism i Szkołą Biomedyczną Sophie Davis School of Biomedical Education. Ponad 260.000 uczniów uczęszcza na cały lub półetatu, kolejne 273.000 osób to studenci zaoczni lub kursanci uczęszczający do instytucji rozsypanych po pięciu dzielnicach Nowego Jorku. Administracja uczelni znajduje się w Yorkville, na Manhattanie.Lista dystrybucyjna – lista adresów poczty elektronicznej, która służy do masowego rozsyłania wiadomości internetowych na adresy, które znajdują się na tej liście.

Europejska odnoga tej sieci, zwana EARN, została stworzona w 1985, również na zasadzie porozumienia IBM z grupą uniwersytetów z Europy Zachodniej. Sieć ta rozrosła się następnie do około 1000 serwerów rozsianych w Stanach Zjednoczonych oraz 300 w Europie. Do końca lat 80. tempo rozwoju sieci BITNET było zbliżone do tempa rozwoju Arpanetu/Internetu, jednak w latach 90. nastąpił gwałtowny rozwój Internetu, który praktycznie wchłonął wszystkie zasoby Bitnetu.

Łącze stałe – to rodzaj podłączenia do Internetu polegający na tym, że użytkownik płacąc okresowo abonament w stałej wysokości ma nielimitowany czasem dostęp do Internetu. Niektórzy ISP stosują limity danych, po których przekroczeniu obniżana jest prędkość łącza, obecnie dostawcy w wyniku silnej konkurencji odchodzą od takich praktyk. Połączenie z Internetem w tego typu łączach nie uniemożliwia korzystanie z innych usług dostarczanych przy pomocy tej samej infrastruktury jak to miało miejsce np. w połączeniach połączeniach dodzwanianych (dial up).Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona 19 listopada 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według The Times Higher Education Supplement (QS World University Rankings). W rankingu szanghajskim (ARWU) z 2012 roku uczelnia została sklasyfikowana na miejscach 301-400. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 1. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 234. pośród wszystkich typów uczelni. Corocznie uniwersytet zajmuje 1-2 miejsce w rankingu polskich uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".

Sieć ta zawędrowała także do Polski. Pierwszych połączeń dokonywano jeszcze pod koniec lat 80. Od 1987 roku łączyli się naukowcy z wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego z CERN-em, oraz Centrum Astronomii im. Mikołaja Kopernika z Danią. Było to połączenie terminalowe, poprzez telefon. Pierwszym jej serwerem (i jednocześnie także pierwszym serwerem dającym dostęp do Internetu – ale tylko do poczty elektronicznej) był PLEARN, działający w Centrum Komputerowym Uniwersytetu Warszawskiego. Serwer ten został uruchomiony 17 lipca 1990 roku o godzinie 14:02. Polska została wówczas podłączona jako pierwszy kraj Europy Środkowej, Dokonał tego Tadeusz Węgrzynowski (Dyrektor CIUW w latach 1990-2000), oddelegowany do Uniwersytetu w Kopenhadze. Serwer zamknięto definitywnie (mimo protestu jego zatwardziałych użytkowników) w 2000 roku. Listserwer plearnu był miejscem gdzie powstały pierwsze listy dyskusyjne w Polsce (pierwszą był [email protected]) oraz pierwsze czasopisma elektroniczne – Pigułki oraz Wiesci.

Uniwersytet Yale’a, Uniwersytet Yale (ang. Yale University) – amerykański uniwersytet niepubliczny w mieście New Haven, w stanie Connecticut, jeden z najbardziej prestiżowych, należący do Ligi Bluszczowej, przodujący w rankingach kierunków prawniczych. Internet (skrótowiec od ang. inter-network, dosłownie "między-sieć") – ogólnoświatowa sieć komputerowa, określana również jako sieć sieci. W znaczeniu informatycznym Internet to przestrzeń adresów IP przydzielonych hostom i serwerom połączonym za pomocą urządzeń sieciowych, takich jak karty sieciowe, modemy i koncentratory, komunikujących się za pomocą protokołu internetowego z wykorzystaniem infrastruktury telekomunikacyjnej.

Zalety i wady[ | edytuj kod]

Zalety BITNET-u[ | edytuj kod]

Zaletą (i w pewnym sensie wadą) sieci BITNET była jej zwarta i silnie scentralizowana struktura, która zapewniała wysokie bezpieczeństwo i szybkość działania, ale jednocześnie powodowała dużą hermetyczność tej sieci. W sieci tej obowiązywał całkowity zakaz działalności politycznej i handlowej, wszyscy jej użytkownicy byli pieczołowicie rejestrowani, tak że niemożliwe było zachowanie w niej anonimowości i bardzo szczegółowo przestrzegano w tej sieci sztywnej netykiety. Jej użytkownikami byli praktycznie wyłącznie pracownicy i w mniejszym stopniu studenci uczelni wyższych.

IBM (ang. International Business Machines Corporation; potocznie zwany Big Blue, NYSE: IBM) – jeden z najstarszych koncernów informatycznych.Poczta elektroniczna lub krótko e-poczta, (ang. electronic mail krótko e-mail) – usługa internetowa, w nomenklaturze prawnej określana zwrotem świadczenie usług drogą elektroniczną, służąca do przesyłania wiadomości tekstowych, tzw. listów elektronicznych – stąd zwyczajowa nazwa tej usługi.

Najsilniejszą stroną BITNET-u był system poczty elektronicznej działającej w tej sieci, a zwłaszcza koncepcja listserwerów, zaadaptowana później również w Internecie. Zwarty i bardzo skuteczny system listerwerów zapewniał obsługę kilku tysięcy grup mailowych. W ramach tej sieci funkcjonowały też pierwsze na świecie czasopisma rozsyłane drogą elektroniczną z DargonZine na czele.

PLEARN - podłączenie krajowej sieci komputerów akademickich w Polsce do sieci zagranicznej działające w latach 1990-2000.Lista dyskusyjna – forma internetowej grupy dyskusyjnej polegającej na automatycznym rozsyłaniu e-maili przysyłanych na adres listy do osób, które zdecydowały się na zapisanie do takiej listy.

Bardzo przydatną, a nieobecną w Internecie usługą BITNET-u była także usługa o nazwie sendfile, pozwalająca przesłać innemu użytkownikowi BITNET-u dowolny plik. Przesyłanie odbywało się w sposób funkcjonalnie zbliżony do poczty elektronicznej, ale przy użyciu innego protokołu, otrzymane pliki gromadzone były w odrębnej od poczty skrzynce odbiorczej, a do ich odczytania i zapisu na dysku użytkownika służył specjalny program kliencki, odrębny od klienta poczty.

Pigułki Magazine – nieistniejący polski aperiodyk wirtualny, jedno z pierwszych polskich wydawnictw tego typu. Od chwili powstania Pigułki były rozsyłane za pomocą sieci komputerowych. Założycielami byli: polski chemik Marek Zieliński, mieszkający od 1981 w Stanach Zjednoczonych i amerykański informatyk Dave Philips, sympatyk „Solidarności”. Zawartość była w języku angielskim.Europa Zachodnia – nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową.

Wady BITNET-u[ | edytuj kod]

Najsłabszą stroną tej sieci była jej stała zależność od jednego producenta sprzętu, IBM, oraz ograniczenia protokołu COM uniemożliwiające przyłączenie do tej sieci więcej niż 16256 serwerów, choć ta liczba nigdy nie została w praktyce osiągnięta.

Inną poważną wadą tej sieci była niemożność zaimplementowania w systemie VM protokołu TCP/IP. Połączenie z Internetem było co prawda możliwe przez specjalne serwery bramkujące, ale umożliwiały one tylko przesył poczty bez możliwości korzystania z jakichkolwiek usług interaktywnych oferowanych przez Internet.

Protokół TCP/IP był zaimplementowany w systemie VM/SP już w latach 70. XX wieku i był aktywnie wykorzystywany w sieci BITNET. Implementacja protokołu TCPIP w VM zawierała większość usług. Węzeł BITNET-u na Uniwersytecie Warszawskim miał uruchomiony i działający protokół TCPIP (natywnie na VM)

Sieć BITNET nie była siecią "jednego producenta". W BITNET-cie funkcjonowały węzły oparte o komputery PDP i CDC

Przypisy[ | edytuj kod]





Reklama