Awifaunistyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Awifaunistyka – dział ornitologii zajmujący się opisem terenu pod względem jakościowego (gatunkowego) oraz ilościowego występowania na nim ptaków. Teren opisywany przez awifaunistykę może być wyróżniony ze względu na szczególny rodzaj środowiska – biotop, lub obejmować dany obszar geograficzny np. całe państwo.

Biotop (gr. bíos życie, tópos miejsce) – środowisko życia biocenozy, środowiskowa część ekosystemu. Pierwotnie biotopem określano tylko abiotyczne elementy siedliska. Obecnie często rozumiany jest jako siedlisko nieożywione zmienione przez biocenozę. Biotop razem z biocenozą tworzy ekosystem.Sekcja Ornitologiczna Polskiego Towarzystwa Zoologicznego – ogólnopolska organizacja pozarządowa stowarzyszająca ornitologów, której głównym celem jest propagowanie ornitologii. Założona podczas Pierwszego Krajowego Zjazdu Ornitologów, który odbył się w Warszawie 26-27 listopada 1957.

Awifaunistyki nie należy mylić z ornitogeografią, której przedmiotem jest rozmieszczenie geograficzne ptaków na kuli ziemskiej.

Jakościowy opis awifaunistyczny wyróżnia na danym terenie następujące gatunki ptaków:

  • lęgowe, które na danym terenie wyprowadzają lęgi, w tym:
  • osiadłe, które przebywają na tym samym obszarze cały rok, także poza okresem lęgowym,
  • częściowo osiadłe, które poza okresem lęgowym przemieszczają się, ale w ramach swego zasięgu, lub tylko w niektórych latach w przypadku bardzo złych warunków atmosferycznych (np. podczas srogiej zimy, lub dotkliwej suszy),
  • wędrowne, które na danym obszarze przebywają tylko w okresie lęgowym i wykonują sezonowe wędrówki,
  • przelotne, pojawiające się na danym obszarze tylko w trakcie wędrówek z obszarów lęgowych do zimowisk,
  • gości zimowych czyli ptaki spędzające na danym obszarze okres pozalęgowy,
  • zalatujące, które na badanym obszarze pojawiają się sporadycznie i nieregularnie.
  • Kompletny spis jakościowy dla danego kraju, obejmujący wszystkie znane gatunki pogrupowane w wyżej wymienione kategorie, określany jest angielskim terminem check-list. Dla Polski aktualną Listę awifauny krajowej prowadzi Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Lista ta 1 stycznia 2017 roku zawierała 452 gatunki ptaków. Obecnie opis jakościowy uzupełnia się w miarę możliwości opisem ilościowym, dzięki czemu możliwe jest zebranie danych służących określeniu trendów w awifaunie danego obszaru. Dane dla jakościowego i ilościowego opisu faunistycznego zbierane są na podstawie bezpośrednich obserwacji oraz dokumentacji fotograficznej i fonograficznej.

    Lęg, ląg – w znaczeniu ogólnym: wylęganie się, wyklucie się, czyli wydobycie się zwierząt z jaj. W zoologii mianem lęg określane są wszystkie jaja danego zwierzęcia wysiadywane jednocześnie, a w ornitologii również wszystkie pisklęta pochodzące z jednego zniesienia, wychowywane przez jednych rodziców lub jeden cykl rozrodczy obejmujący okres od budowy gniazda po uzyskanie samodzielności przez pisklęta. W tym ostatnim znaczeniu termin lęg może być użyty w odniesieniu do pary ptaków lub do całego gatunku.Hibernakulum, legowisko zimowe, zimowisko (łac. hibernaculum, l.mn. hibernacula) - miejsce wybrane przez zwierzę na kryjówkę na czas snu zimowego lub obszar, gdzie zwierzęta spędzają zimę. Termin hibernakulum jest stosowany zwykle dla określenia zimowego schronienia owadów, gadów lub nietoperzy. Przy opisywaniu pozostałych zwierząt stosowane są określenia legowisko zimowe, zimowisko albo kryjówka zimowa.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Lista awifauny krajowej [dostęp 2017-03-17] (pol.).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Przemysław Busse (red.): Mały słownik zoologiczny. Ptaki T.I. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 25–26. ISBN 83-214-0043-4.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Rozmieszczenie geograficzne ptaków – rozmieszczenie ptaków w różnych regionach geograficznych. Pod względem rozmieszczenia geograficznego zwierząt świat dzielony jest na kilka rejonów zwanych krainami zoogeograficznymi. Zostały one wyznaczone po stwierdzeniu bardzo dużych różnic w morfologii zwierząt oraz na podstawie występowania odrębnych linii ewolucyjnych w poszczególnych rejonach. Każdy z tych obszarów ma jakieś charakterystyczne rodziny lub gatunki. Ze względu na mobilność gatunków granice krain nie są ściśle ustalone, z wyjątkiem bardzo wyraźnych barier, a w strefach przejściowych współwystępują gatunki typowe dla obu sąsiednich regionów. Różne systemy wydzielania krain zoogeograficznych nieco różnią się w szczegółach. Ponieważ ptaki łatwiej pokonują bariery niż ssaki czy płazy, przy wydzielaniu krain ze względu na ich występowanie nie wyróżnia się niektórych krain (np. madagaskarskiej).

    Reklama