Autor nazwy (zoologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Autor nazwy naukowej taksonu w nomenklaturze zoologicznej to osoba lub osoby, które jako pierwsze opublikują w publikacji naukowej nazwę dla danego taksonu spełniającą określone warunki formalne.

Plemię, tryb (łac. tribus) – pomocnicza kategoria systematyczna szczebla rodzinowego, niższa od rodziny (familia), a wyższa od rodzaju (genus). Dodatkowymi kategoriami pomocniczymi dla plemienia są nadplemię (supertribus) i podplemię (subtribus), a w literaturze anglojęzycznej również infratribus.Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

Zgodnie z Międzynarodowym Kodeksem Nomenklatury Zoologicznej znaczenie dla cytowania nazwy naukowej ma ranga jednostki systemu klasyfikacyjnego. Nazwy dzielone są na trzy grupy:

  • o randze wyższej od rodzaju (plemię, podrodzina, rodzina itd.),
  • dotyczące rodzaju i podrodzaju,
  • dotyczące gatunku i jednostek niższych od gatunku.
  • W obrębie każdej z wymienionych grup jednostek taksonomicznych obowiązuje to samo autorstwo nazwy taksonów niezależnie od ich rangi. Przykładowo przynależność taksonomiczna rusałki admirał w nomenklaturze zoologicznej jest następująca:

    Nomenklatura zoologiczna – zbiór zebranych w Międzynarodowym Kodeksie Nomenklatury Zoologicznej (ICZN) zasad i zaleceń obowiązujących przy tworzeniu i stosowaniu nazw naukowych taksonów zwierząt.Alfabetyczna lista skrótów nazwisk niektórych zoologów umieszczanych w nazwach naukowych zwierząt. Najczęściej są to autorzy, którzy w publikacjach jako pierwsi opisali dany takson i nadali mu nazwę systematyczną.
  • rodzina: Nymphalidae Swainson, 1827
  • podrodzina: Nymphalinae Swainson, 1827
  • plemię Nymphalini Swainson, 1827
  • rodzaj: Vanessa Fabricius, 1807
  • gatunek: Vanessa atalanta (Linnaeus, 1758)
  • W nawiasach okrągłych podawany jest autor ważnej diagnozy taksonomicznej, który jednak wskazał odmienną od uznawanej aktualnie przynależność systematyczną. W tym przypadku Karol Linneusz umieścił gatunek w obrębie rodzaju Papilio, jako Papilio atalanta Linnaeus, 1758.

    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

    Przy podawaniu autora nazwy podaje się nazwisko w pełnym brzmieniu, bez jego skracania i bez podawania imion. Jeśli nazwisko jest popularne i przez to niejednoznaczne, podaje się inicjały imienia lub imion. Po nazwisku podaje się datę pierwszej publikacji oddzieloną od nazwiska przecinkiem. Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Zoologicznej nie wymaga wprawdzie stawiania przecinka pomiędzy nazwiskiem autora a datą publikacji, a jedynie sugeruje taką formę zapisu. W praktyce spotykane są zatem obydwie formy zapisu, w zależności od przyjętej konwencji: z przecinkiem lub bez.

    Skrót – skrócony zapis wyrazu lub wyrażenia, zbudowany z jednej lub kilku liter (inna nazwa to: abrewiatura). Skróty zapisuje się stosownie do obowiązujących dla danego języka norm ortograficznych, przyjętych zwyczajowo konwencji pisowni dla konkretnych skrótów (różne znaczenia, wyjątki) lub w sposób swoisty dla skrótów nazw własnych – szczególnie jeśli są to skróty stosowane w odniesieniu do podmiotów gospodarczych i instytucji.Gęś białoczelna, gęś białoczółka (Anser albifrons) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący północną Eurazję i Amerykę Północną. Przeloty w lutym – maju i wrześniu – grudniu. Zimuje w południowej Europie, Azji Środkowej i Ameryce Środkowej. W Polsce pojawia się licznie podczas przelotów, na północy i zachodzie kraju.

    Przykłady:

  • Balaena mysticetus Linnaeus, 1758
  • Zapis taki oznacza, że wieloryb grenlandzki, którego nazwa dotyczy, opisany został po raz pierwszy poprawnie pod względem formalnym (z punktu widzenia kodeksu nomenklatury zoologicznej) przez Linneusza w jego Systema Naturae w 1758 roku. W dodatku zarówno pod względem nomenklatorycznym i taksonomicznym diagnoza taksonomiczna nie uległa zmianie.
  • Anser albifrons (Scopoli, 1769)
  • Gęś białoczelna została po raz pierwszy opisana w publikacji naukowej przez Giovanniego Scopolego jako Branta albifrons Scopoli, 1769. Takson ten został później przez taksonomów przesunięty do rodzaju Anser. Zmiana ujęcia nie ma wpływu na podawanie nazwiska autora nazwy (inaczej jest w nomenklaturze botanicznej). Zmianę ujęcia uwidacznia się tylko objęciem nawiasami nazwiska i daty publikacji.

    Pełne cytowanie nazwy naukowej rozszerzone o wskazanie miejsca publikacji diagnozy taksonomicznej stosowane jest w publikacjach taksonomicznych. Przykład:

    Karol Linneusz, szw. Carl von Linné, łac. Carolus Linnaeus (ur. 23 maja 1707 w Råshult, zm. 10 stycznia 1778 w Uppsali) — szwedzki przyrodnik, profesor Uniwersytetu w Uppsali.Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Zoologicznej (ang. International Code of Zoological Nomenclature) – zbiór zasad i zaleceń mających za zadanie promować stabilność i uniwersalność nomenklatury zoologicznej oraz zapewnić odrębność nazw wszystkich taksonów, opracowany przez Międzynarodową Komisję Nomenklatury Zoologicznej. Pierwsza oficjalna edycja pochodzi z 1961, jakkolwiek początki wydawania tego typu zbioru sięgają 1842 roku. Obecna edycja pochodzi z 1999 roku i jest czwartą w kolejności (obowiązuje od 1 stycznia 2000), jednak przygotowywane jest nowe wydanie Kodeksu.
  • Branta albifrons Scopoli, 1769, Annus I Hist.-Nat. 69.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Lista skrótów nazwisk zoologów
  • Autor nazwy (botanika)
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • International Code of Zoological Nnomenclature online. International Commission on Zoological Nomenclature. [Chapter 11: Authorship]
  • Systema Naturae (1735-1770) – jedna z głównych prac szwedzkiego lekarza medycyny i przyrodnika Karola Linneusza. Jej pełny tytuł to:Imię (łac. nomen) – osobista nazwa nadawana osobie przez grupę, do której należy. Wraz (z ewentualnym drugim i następnymi imionami oraz) z nazwiskiem, czasem patronimikiem (ros. отчество (trans.) otcziestwo), a rzadziej przydomkiem stanowi u większości ludów podstawowe określenie danej osoby.




    Warto wiedzieć że... beta

    Publikacja naukowa – artykuł w czasopiśmie naukowym lub w formie książki, spełniający określone, ostre kryteria poprawności, opisujący oryginalne badania naukowe i wynikające z nich wnioski, lub zbierający w formie przeglądu wnioski z wcześniej opublikowanych prac. Publikacje naukowe są zazwyczaj naukowym źródłem pierwotnym.
    Autor nazwy naukowej taksonu w nomenklaturze botanicznej i mikologicznej – osoba lub osoby, które jako pierwsze opublikują w publikacji naukowej diagnozę taksonomiczną dla danego taksonu spełniającą określone warunki formalne zawarte w Międzynarodowym Kodeksie Nomenklatury Botanicznej. Wskazywanie autora nazwy naukowej, zwykle w zapisie skróconym, nazywane jest "cytowaniem" i stosowane jest zwłaszcza w odniesieniu do taksonów rangi rodzaju i niższych. Cytowanie pozwala na dokładne ustalenie co oznacza dana nazwa, bowiem w taksonomii nierzadko te same nazwy używane były w różnych kombinacjach i znaczeniu.
    Diagnoza taksonomiczna, diagnoza systematyczna, diagnoza różnicująca – zestaw najważniejszych, wyróżniających cech lub kombinacji cech danego taksonu, które stanowią jego charakterystykę i pozwalają na odróżnienie go od innych, blisko spokrewnionych taksonów.
    Rodzina (łac. familia) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa niż rząd (ordo), a wyższa niż rodzaj (genus). W kodeksach nomenklatury biologicznej nie określono kryteriów wydzielania rodzin, poza przyporządkowaniem: rodzina grupuje rodzaje, grupa rodzin tworzy rząd. W praktyce rodziny zwykle łączą grupy rodzajów różniące się morfologicznie od innych grup.
    Giovanni Antonio Scopoli (łac. Johannes Antonius Scopoli; ur. 3 czerwca 1723 r. w Cavalese w dzisiejszym regionie Trydent-Górna Adyga – zm. 8 maja 1788 r. w Pawii) – włoski lekarz i naturalista, znany ze swych prac z zakresu chemii, mineralogii, botaniki, entomologii i ornitologii.
    Nazwisko – nazwa rodziny, do której dana osoba należy. Wraz z imieniem stanowi u większości ludów podstawę identyfikacji danej osoby.

    Reklama