Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, ASRR – jednostka podziału polityczno-administracyjnego ZSRR, stanowiąca formę autonomii przyznawanej narodom, których liczebność była zbyt niska, by utworzyć republikę związkową.

Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Tuwińska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Tuwińska ASRR – republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

Lista Autonomicznych Socjalistycznych Republik Radzieckich[ | edytuj kod]

Związek Radziecki składał się z pewnej, zmieniającej się w czasie, liczby republik związkowych, w skład których mogły wchodzić republiki autonomiczne. Republiki te były zawsze częściami republik związkowych. W latach 1962–1990 ich lista wyglądała następująco:

Karakałpacka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Karakałpacka ASRR (ros. Каракалпакская Автономная Советская Социалистическая Республика, Каракалпакская АССР, karakałpacki Қарақалпақстан Автономиялы Совет Социалистлик Республикасы, Қарақалпақстан АССР uzb. Қорақалпоғистон Автоном Совет Социалистлик Республикаси, Қорақалпоғистон АССР) - republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład początkowo Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, a następnie Uzbeckiej Socjalistycznej Republiki RadzieckiejTatarstan, Republika Tatarstanu (ros. Респу́блика Татарста́н lub Тата́рия; tatar. Татарстан Республикасы / Tatarstan Respublikası) – podmiot (republika) Federacji Rosyjskiej wchodząca w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.

W Rosyjskiej FSRR:

  • Baszkirska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1919 r.)
  • Buriacka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, początkowo jako Buriacko-Mongolska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1923 r.)
  • Czeczeńsko-Inguska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1934–1944; w 1944 zlikwidowana; ponownie od 1957 r.)
  • Czuwaska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1925 r.)
  • Dagestańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1921 r.)
  • Jakucka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1922 r.)
  • Kabardyno-Bałkarska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1936–1944; w 1944 przekształcona w Kabardyjską Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka; ponownie od 1957 r.)
  • Kałmucka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1935–1943, w 1943 zlikwidowana; ponownie od 1958 r.)
  • Karelska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1923–1940; w 1940 przekształcona w Karelo-Fińską SRR; ponownie od 1956 r.)
  • Komijska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1936 r.)
  • Maryjska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1936 r.)
  • Mordwińska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1934 r.)
  • Północnoosetyjska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1936 r.)
  • Tatarska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1921 r.)
  • Tuwińska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1962 r.)
  • Udmurcka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1934 r.)
  • W Uzbeckiej SRR (w latach 1932–1936 w składzie Rosyjskiej FSRR):

    Rewolucja róż – pokojowe protesty, które w listopadzie 2003 doprowadziły w Gruzji do ustąpienia prezydenta Eduarda Szewardnadze i zastąpienia go przez prozachodniego reformatora Michaiła Saakaszwilego.Karakałpacki Obwód Autonomiczny, Karakałpacki OA - obwód autonomiczny w Związku Radzieckim, istniejący w latach 1924 - 1932, wchodzący w skład Kazachskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, która z kolei była częścią Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
  • Karakałpacka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1932 r.)
  • W Gruzińskiej SRR:

  • Abchaska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1931 r.)
  • Adżarska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1921 r.)
  • W Azerbejdżańskiej SRR:

  • Nachiczewańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1924 r.)
  • W latach 1962–1990 istniało 20 republik autonomicznych. W okresie poprzednim ich liczba była różna. Powodem zmiany ilości republik autonomicznych było tworzenie kolejnych republik lub ich likwidacja, poprzez zmianę ich statusu na republiki związkowe, lub też w wyniku wysiedlenia danego narodu.
    I tak w czasie istnienia ZSRR poprzez przekształcenie republik autonomicznych powstały republiki związkowe: Turkmeńska SRR, Kazachska SRR, Karelo-Fińska SRR, Kirgiska SRR oraz częściowo Mołdawska SRR.
    Kilka republik zlikwidowano, a ich ludność wysiedlono (m.in. ASRR Niemców Nadwołżańskich po wybuchu II wojny światowej, czy Krymską Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka po wysiedleniu Tatarów). Niektóre zlikwidowane republiki zostały ponownie utworzone po śmierci Stalina (np. Czeczeńsko-Inguska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Kałmucka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka).
    Jedynie jedna republika autonomiczna powstała poprzez zmianę statusu z republiki związkowej – Karelska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka w 1956 r. z przekształcenia Karelo-Fińską SRR, co było powrotem do stanu sprzed 1940 r.

    Nachiczewańska Republika Autonomiczna – eksklawa Azerbejdżanu. Graniczy z Armenią (221 km), Turcją (9 km) i Iranem (179 km).Karaczajo-Czerkieska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Karaczajo-Czerkieska – republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

    Republiki powołane do życia w ostatnim roku istnienia ZSRR[ | edytuj kod]

    Tuż przed rozwiązaniem ZSRR, na fali dążeń różnych narodów do uzyskania szerszej autonomii lub zgoła niepodległości (co ostatecznie doprowadziło do rozpadu Związku Radzieckiego), powołano do życia kilka kolejnych republik autonomicznych. Nastąpiło to w drodze poszerzenia autonomii i podniesienia rangi dotychczasowych obwodów autonomicznych Rosyjskiej FSRR oraz utworzenia rosyjskiej Krymskiej ASSR. Tak powstałe republiki istniały zaledwie kilka lub kilkanaście miesięcy, a następnie przekształcono je w inne twory polityczno-administracyjne (w Rosji w republiki, na Ukrainie w republikę autonomiczną). Zalicza się tutaj:
    W składzie Rosyjskiej FSRR:

    Niemiecka Nadwołżańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (niem. Autonome Sozialistische Sowjetrepublik der Wolgadeutschen, ros. Автономная Советская Социалистическая Республика немцев Поволжья) – była utworzoną w Związku Radzieckim, w wyniku rewolucji październikowej, autonomią ze stolicą w nadwołżańskim porcie Engels (do 1931 roku Pokrowsk).Baszkirska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Baszkirska ASRR (ros. Башкирская Автономная Советская Социалистическая Республика, Башкирская АССР, baszk. Башкорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаhы, Башкорт АССР) – republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
  • Adygejska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1991 r.)
  • Chakaska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1990 r.)
  • Gorno-Ałtajska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1990 r.)
  • Karaczajo-Czerkieska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1991 r.)
  • W składzie Ukraińskiej SRR:

    Chakaska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Chakaska ASRR – republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.Autonomiczna Republika Krymu (ukr. Автономна Республіка Крим, ros. Автономная Республика Крым, kr-tat. Qırım Muhtar Cumhuriyeti) jest autonomiczną republiką znajdującą się na terenie Ukrainy. Znajduje się na leżącym na północnym wybrzeżu Morza Czarnego półwyspie Krym. Stolicą republiki jest Symferopol.
  • Krymska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (od 1991 r.)
  • Republiki autonomiczne zlikwidowane przed rozpadem ZSRR[ | edytuj kod]

    W okresie przed 1957 r. na terenie ZSRR istniały także następujące republiki:
    W składzie Rosyjskiej FSRR:

  • Górska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1921–1924); w 1924 podzielona między kilka narodowych obwodów autonomicznych
  • Kabardyjska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1944–1957); w 1957 r. przekształcona w Kabardyno-Bałkarską Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka
  • Kazachska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1920–1936), do 1925 r. pod nazwą Kirgiska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka; w 1936 r. przekształcona w Kazachską SRR
  • Kirgiska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1926–1936); w 1936 r. przekształcona w Kirgiską SRR
  • Krymska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1921–1945); zlikwidowana
  • Niemiecka Nadwołżańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1918–1941); zlikwidowana
  • Turkiestańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1924–1924); w 1924 r. zlikwidowana; jej obszary weszły w skład nowo utworzonych: Uzbeckiej SRR, Turkmeńskiej SRR, oraz Rosyjskiej FSRR (Karakałpacki Obwód Autonomiczny)
  • W składzie Ukraińskiej SRR:

    Górska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Górska ASRR – republika autonomiczna w Związku Radzieckim, istniejąca w latach 1921–1924, wchodząca w skład Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.Mordwińska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Mordwińska ASRR – republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
  • Mołdawska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1924–1940); w 1940 r. zlikwidowana; ok. połowy jej obszaru weszło w skład Mołdawskiej SRR, resztę wcielono do Ukraińskiej SRR
  • W składzie Uzbeckiej SRR:

  • Tadżycka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1924–1929); w 1929 r. przekształcona w Tadżycką SRR


  • Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Karelo-Fińska Socjalistyczna Republika Radziecka, Karelo-Fińska SRR (fin. Karjalais-suomalainen sosialistinen neuvostotasavalta, ros. Карело-Финская Советская Социалистическая Республика) – republika ZSRR istniejąca od 1940 do 1956. Stolicą kraju był Pietrozawodsk (w latach 1941–1944, gdy miasto to było okupowane, stolicą republiki był Biełomorsk).
    Jakucja, Republika Sacha, dawniej także: Republika Jakucka, ros. Республика Саха (Якутия), jakuc. Саха Республиката – republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej (od roku 2000), położona w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym, geograficznie stanowi wschodnią część Syberii.
    Mołdawska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (mołd. i rum.: Republica Autonomă Socialistă Sovietică Moldovenească, ros.: Молдавская Автономная Советская Социалистическая Республика) – republika autonomiczna w składzie Ukraińskiej SRR, należącej do Związku Radzieckiego. Istniała w latach 1924–1940.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Turkmeńska Socjalistyczna Republika Radziecka, Turkmenia (ros. Туркменская Советская Социалистическая Республика, turkm. Түркменистан Совет Социалистик Республикасы) – jedna z byłych republik nieistniejącego dziś Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. 7 sierpnia 1921 została włączona do ZSRR jako obwód turkmeński w Turkiestańskiej ASRR, 13 maja 1925 została jedną z republik jako Turkmeńska Socjalistyczna Republika Radziecka. 27 października 1991 r. uzyskała niepodległość jako Turkmenistan. Stolicą był Aszchabad.
    Czeczeńsko-Inguska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Czeczeńsko-Inguska ASRR – republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
    Udmurcka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Udmurcka ASRR – republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

    Reklama