• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aszanti



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Imperium Ghany – średniowieczne państwo w zachodniej Afryce, które istniało w latach 750-1036 i było zlokalizowane w rejonie dzisiejszej południowo-wschodniej Mauretanii i części Mali.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Geografia[ | edytuj kod]

    Aszanti osiedlali się w centralnej części dzisiejszej Ghany, około 300 km od wybrzeża. Ogromne terytorium jakie zajmują jest najgęściej zalesione i właśnie z powodu bogactwa lasów, ziem i minerałów (złoto) jest najbogatsze w kraju. Region Aszanti jest teraz regionem administracyjnym w granicach Ghany i miejscem, gdzie większością mieszkańców są Aszanti. Kumasi, stolica dzisiejszego regionu Ashanti, była też historyczną stolicą Królestwa Aszanti. Aktualnie w regionie Ashanti mieszka około 2 milionów ludzi, głównie Akan, Akuapem, Fante i inne grupy etniczne, co stanowi około 44% populacji Ghany. Aszanti mają znaczny wpływ na współczesną politykę Ghany.

    Cape Coast lub Cabo Corso (pierwotnie znane jako Oguaa) jest stolicą dystryktu i Regionu Centralnego Ghany, położone 165 km na zachód od Akry nad Zatoką Gwinejską. Populacja według spisu w roku 2000 wynosiła 82291 mieszkańców. Od XVI stulecia miasto kilkukrotnie zmieniało właściciela (Wielka Brytania, Portugalia, Szwecja, Dania i Holandia).Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.

    Historia i kultura[ | edytuj kod]

    Królestwo Aszanti[ | edytuj kod]

    Aszanti przeszli drogę od państwa lennego do konfederacji państw i ostatecznie zostali scentralizowanym i hierarchicznym królestwem. Początkowo jako poddany państwa Denkyira, głównej potęgi Akan w XVI wieku, Królestwo Aszanti albo Asante wyrosło z konfederacji państw mówiących językiem akan prowadzonych przez Osei Tutu, pierwszego Asantehene. Wykorzystując Kumasi jako centralną bazę oraz przymierze z niższymi przybrzeżnymi stanami Akan w celach handlowych, Osei Tutu sprowokował i ostatecznie pokonał Denkyira w roku 1701.

    Biurokracja (od słów fr. bureau – urząd i gr. kratos – władza) – scentralizowany system organizacyjny, w którym władza powiązana jest z urzędem, lub ogół ludzi zajmujących się administrowaniem. Pojęcie to oznacza oderwanie władzy od obywateli, czy wręcz urzędników podejmujących szkodliwe decyzje dla społeczeństwa.Elmina miasto na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego w Ghanie, leży na zachód od Cape Coast, pierwsza europejska osada w zachodniej Afryce.

    Rozumiejąc słabość luźnej konfederacji państw Akan, Osei Tutu wzmocnił centralizację sąsiednich grup Akan i rozszerzył kompetencje sądownictwa wewnątrz scentralizowanego rządu. W ten sposób ta luźna konfederacja małych miast-państw wyrosła na królestwo albo imperium, zamierzające rozszerzyć swoje granice. Nowo zdobyte obszary otrzymały alternatywę dołączenia do imperium albo pozostania stanami lennymi.

    Okomfo Anokye był tradycyjnym duchownym, który w historii Aszanti zajmował pozycję jak Merlin w Anglii. Według szczepowej legendy sprowadził z niebios Złoty Stolec, by postawić go przed człowiekiem, który stałby się pierwszym królem Aszanti – Asantehene. To miejsce jest oznakowane do dzisiaj mieczem Okomfo Anokye zakopanym po rękojeść w ziemi na terenie szpitala Komfo Anokye Teaching Hospital. Legenda mówi, że królestwo Aszanti zostanie zniszczone jeżeli miecz kiedykolwiek zostanie usunięty.Lista istniejących monarchii przedstawia współczesne byty prawne o ustroju monarchicznym na świecie, ich typy, a także obecnie panujących władców (monarchów).

    Złoty Stolec[ | edytuj kod]

    Synonimem Aszanti jest legenda o Złotym Stolcu (Sika 'dwa). Legenda faktycznie mówi o narodzeniu Królestwa Aszanti. W XVII wieku, kiedy Aszanti uniezależnili się od Denkyira, inny silny stan, Akan, zwołał spotkanie władców wszystkich klanów związanych umową. Podczas tego spotkania Złoty Stolec został sprowadzony z niebios przez Okomfo Anokye, wielkiego Guru i mędrca, aby ustanowić pierwszego Asantehene, którym był Osei Tutu I. Złoty Stolec spłynął w dół prosto do łona Osei Tutu. Okomfo Anokye oznajmił, że stolec ten ma być symbolem lojalności wobec nowej Unii Aszanti (Asanteman), a Osei Tutu został zaprzysiężony jako Asantehene. Nowo powstała Unia rozpoczęła walkę z Denkyira, pokonując ich.

    Język twi – jeden z nigero-kongijskich języków Afryki Zachodniej, uważany za odmianę języka akan, używany na terytorium Ghany.Ministerstwo – urząd administracji rządowej kierowany przez ministra odpowiedzialnego za wyodrębniony dział administracji rządowej.

    Złoty Stolec jest święty dla Aszanti, którzy wierzą, że mieści w sobie duszę narodu Asante, żyjących, martwych i nienarodzonych. Tak jak człowiek nie może żyć bez duszy, tak Aszanti przestaliby istnieć, gdyby Złoty Stolec został im odebrany. On nie jest tylko świętością, on jest symbolem narodowości, symbolem, który wiąże albo jednoczy wszystkich Aszanti.

    Złote Wybrzeże – nazwa byłej brytyjskiej kolonii nad Zatoką Gwinejską na zachodzie Afryki. W roku 1957 stało się niezależnym państwem Ghaną.Wieloryb – potoczna nazwa niektórych ssaków z rzędu waleni o większych rozmiarach. Wieloryby są największymi zwierzętami zamieszkującymi Ziemię. Od wieków poławiane dla mięsa, a przede wszystkim dla tłuszczu i spermacetu. Wieloryby, w odróżnieniu od ryb, mają płetwy poziome, a nie pionowe, dzięki czemu szybciej pływają.

    W roku 1900 miała miejsce próba przejęcia Złotego Stolca przez gubernatora brytyjskiego Złotego Wybrzeża Fredericka Hodgsona, która doprowadziła do powstania prowadzonego przez Yaa Asantewaa, trwającego kilka miesięcy, a znanego jako Wojna o Złoty Stolec.

    Geografia[ | edytuj kod]

    Konfederacja była jednym z szeregu królestw na całej długości wybrzeża włączając Dahomej, Benin i Joruba. Wszystkie z tych stanów opierały się na handlu, szczególnie złota, kości słoniowej i niewolników, którzy byli sprzedawani najpierw portugalskim, a później holenderskim i brytyjskim kupcom. Region był też gęsto zaludniony i miał wielkie nadwyżki produkcji rolnej, pozwalające na tworzenie bogatych obszarów miejskich.

    Region Aszanti – region administracyjny w centralnej Ghanie. Największą grupa etniczną są ludzie Aszanti, jedna najważniejszych w kraju. Region ten jest największym producentem kakao w Ghanie, jest też ważnym miejscem przemysłu wydobywczego złota.Fante albo Fanti jest grupą etniczna w południowej Ghanie i częściowo na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Aktualnie liczy około 1.850.000 ludzi. W XVIII wieku zawiązali Konfederację, byli sprzymierzeni z Brytyjczykami podczas wojny w latach 1873-1874.

    Osei Tutu i jego następcy nadzorowali kierunek politycznego i kulturalnego ujednolicenia i unia osiągnęła swój pełny obszar w roku 1750, pozostając przymierzem kilku dużych miast, które uznały zwierzchnictwo władcy Kumasi, znanego jak Asantehene.

    Nowy kraj Aszanti był też bogaty w złotonośne rzeki i orzechy koli, wkrótce zaczęli handlować z Imperium Songhay, stanami Hausa i do roku 1482 z Portugalczykami w przybrzeżnym forcie São Jorge da Mina, późniejszym miastem Elmina.

    Rząd[ | edytuj kod]

    Na szczycie hierarchii Aszanti zasiadał Asantehene, król Aszanti. Każdy Asantehene był koronowany na świętym Złotym Stolcu, przedmiocie, który stał się symbolem absolutnej potęgi króla.

    Gubernator (łac. „sternik, kierownik, rządca” od gubernare „sterować, kierować, rządzić” z gr. kybernán „sterować, kontrolować”) – tytuł wysokich urzędników w niektórych państwach. Benin lub Edo – tradycyjne królestwo afrykańskie leżące na terenie stanu Edo w południowej części państwa Nigeria, zamieszkane przez lud Edo.

    Jako król, Asantehene dysponował ogromną władzą, ale nie absolutną i był zobowiązany dzielić władzę ustawodawczą i wykonawczą z wyrafinowaną biurokracją Asante. Asantehene był jedyną osobą w Aszanti, która mogła wydawać wyroki śmierci. Podczas wojny król działał jako najwyższy dowódca armii, jakkolwiek w XIX wieku faktyczną władzę sprawowało Ministerstwo Wojny w Kumasi.

    Oyo, znane także jako Ojo – nieistniejące obecnie państwo w Afryce. Powstało około XIV w. na terenie dzisiejszej Nigerii.Etnolingwistyka jest to dziedzina badań lingwistycznych, której przedmiotem są wzajemne związki między językami, myśleniem, zachowaniem się człowieka i rzeczywistością, to znaczy między formalną strukturą języka panującą powszechnie a resztą kultury społeczności posługującej się danym językiem.

    Każdy członek konfederacji był też zobowiązany oddawać roczną daninę do Kumasi.

    Unikatowy w Afryce Zachodniej rząd Aszanti oparty był na wyrafinowanej biurokracji w Kumasi, z oddzielnymi ministerstwami zajmującymi się sprawami stanu. Godnym uwagi było Ministerstwo Spraw Zagranicznych Aszanti w Kumasi; mimo jego małego rozmiaru Ministerstwo pozwoliło, żeby stan realizował skomplikowane umowy z obcymi mocarstwami, a sam urząd indywidualnie zajął się załatwianiem innych spraw w stosunkach z Brytyjczykami, Francuzami, Holendrami i Arabami.

    Indie Zachodnie (obecnie Karaiby) – najwcześniejsza z nazw używanych w odniesieniu do wysp położonych w basenie Morza Karaibskiego. Z upływem czasu zaczęto używać innych nazw, takich jak Antyle czy Karaiby. Dzisiaj nazwą Indie Zachodnie określa się jedynie wyspy należące do Małych Antyli i Bahamów.Pra to rzeka w Ghanie, położona najbardziej na wschód z trzech największych głównych rzek, które osuszają obszar na południe od jeziora Wolta. Powstaje na południe od płaskowyżu Kwahu i płynie dalej na południe, wpływając do Zatoki Gwinejskiej na wschód od Takoradi. W XIX stuleciu odgrywała rolę granicy pomiędzy Konfederacją Aszanti i Złotym Wybrzeżem. We wczesnych latach XX wieku wykorzystywana była do spławiania eksportowanego drewna w kierunku wybrzeża. Teraz drewno przewożone jest drogą lądową i koleją.

    Niższą od Asantehene lokalną władzą w każdej miejscowości był mianowany obirempon (dosłownie „duży człowiek”), osobiście wybierany przez Asantehene i pochodził przeważnie z lojalnego, szlachetnego rodu, często był z nim spokrewniony. Obirempon posiadał sporą władzę ustawodawczą w swoim regionie, większą niż miejscowi szlachcice z Dahomeju, ale mniejszą niż regionalni gubernatorzy Imperium Oyo. W dodatku przy załatwianiu spraw administracyjnych i ekonomicznych regionu obirempon działał też jako Najwyższy Sędzia regionu, przewodnicząc w procesach sądowych.

    Guru (dewanagari गुरु) – w religiach dharmicznych przywódca wspólnoty, przewodnik duchowy i nauczyciel, szanowany, a czasem nawet czczony jako wcielenie bóstwa.Liczba ludności – liczba osób zamieszkujących dany obszar (np. jednostkę osadniczą, jednostkę administracyjną, państwo, kontynent itp.) w danym momencie.

    Kolonizacja europejska[ | edytuj kod]

    Przeszłością konfederacji była jej powolna centralizacja. Na początku XIX stulecia Asantehene korzystał z rocznej daniny by utrzymać stałą, uzbrojoną w karabiny armię, która pozwoliłaby na lepszą kontrolę konfederacji. Pomimo używanej nazwy „konfederacja” był to jeden z najbardziej scentralizowanych stanów subsaharyjskiej Afryki.

    Wojna Aszanti z Fante trwała w latach 1806-1807 i toczona była między Konfederacją Aszanti a Konfederacją Fante na terenie dzisiejszej Ghany.Denkyira był narodem ludzi Akan żyjącym w dzisiejszej południowej Ghanie od roku 1620, wcześniej nazywani byli Agona od nazwy miasta Agona. Władcą Denkyira był Denkyirahene, a ich stolicą była Jukwaa. Pierwszym Denkyirahene był Mumunumfi.

    Aszanti silnie sprzeciwiali się próbom ich podbicia przez Europejczyków, głównie Brytyjczyków. Stanęli więc w jednym szeregu z Holendrami by ograniczyć brytyjski wpływ w regionie. Wielka Brytania jednak zaanektowała sąsiednie obszary, w tym Fante. W roku 1807 zatargi z Fante doprowadziły do wojny, w której Aszanti pod wodzą Osei Bonsu (Osei wieloryb) odnieśli zwycięstwo. W roku 1811 w wojnie Ga z Fante, odnieśli mniejsze sukcesy, mimo to zdobyli brytyjski fort. W 1814 rozpoczęli inwazję na Złote Wybrzeże z różnymi wynikami, zdołali jednak pokonać kilka plemion Fante wzdłuż wybrzeża.

    Wojna Ga z Fante wybuchła w roku 1811 i była plemienną wojną w afrykańskiej Konfederacji Aszanti położonej na obszarze dzisiejszej Ghany.Władza wykonawcza, egzekutywa – działalność polegająca na wykonywaniu zadań państwowych mających na celu realizację dobra ogółu (społeczeństwa).

    W roku 1821 Korona brytyjska przejęła kontrolę nad przybrzeżnymi składami handlowymi od spółki Africa Company. W 1823 Asantehene Osei Bonsu zmarł i został zastąpiony przez Osei Yaw Akoto. Następnie Aszanti przypuścili atak na brytyjskie placówki przybrzeżne. W styczniu 1824 walczyli przeciw połączonym oddziałom Afrykanów i Brytyjczyków dowodzonych przez sir Charlesa McCarthy’ego. Z bitwy tej Aszanti wyszli zwycięsko, a McCarthy został zabity (jego odcięta głowa była trzymana jako trofeum przez wiele lat).

    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Maxim – rodzina karabinów maszynowych, której pierwowzorem był ciężki karabin maszynowy Hirama Maxima skonstruowany w 1883 roku. Była to broń skomplikowana, droga w produkcji i wymagająca dobrze wyszkolonej obsługi, ale przewyższająca pod każdym względem używane wcześniej kartaczownice.

    W roku 1826 Aszanti walczyli przeciwko Brytyjczykom i ich sprzymierzonym przybrzeżnym plemionom. Tę kampanię Aszanti przegrali. Podpisany przez dwie strony w roku 1831 traktat zaprowadził 30 lat pokoju. Granice Aszanti zostały uznane przez Brytyjczyków, ale Aszanti byli zmuszeni uznać brytyjską kontrolę nad większą częścią wybrzeża. Bezsporną granicą była rzeka Pra.

    Imperium (od łac. imperium) – struktura polityczna, władająca na wielkim obszarze terytorialnym. Pochodzi od łac. słowa imperium oznaczającego zakres władzy rzymskich najwyższych urzędników.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Podczas potyczek ze szczepami sprzymierzonymi z Brytyjczykami, Aszanti dwukrotnie w latach 1853 i 1854 przekroczyli rzekę Pra. W roku 1863 wielu Aszanti przekroczyło Pra w pogoni za zbiegiem Kwesi Gyani. Gubernator brytyjski przestraszył się i poprosił wojska z Anglii o dokonanie inwazji na Konfederację Aszanti. Prośba została odrzucona. Brytyjczycy wysłali wojsko z Indii Zachodnich, by chronić terytorium brytyjskie, ale z powodu chorób wywołanych porą deszczową kilka miesięcy później zostało wycofane.

    Jorubowie, Joruba, Ọmọ Yorùbá – lud afrykański (populacja ok. 27 milionów osób – 2005), posługujący się językiem joruba z wielkiej rodziny nigero-kongijskiej (według niektórych klasyfikacji język ten należy do podrodziny kwa). Zamieszkują zachodnią część Afryki, największe skupiska w Nigerii, Beninie i Togo. Większość Jorubów mieszka obecnie w miastach, trudniąc się handlem i rzemiosłem (tkactwo, kowalstwo, rzeźba). Jorubowie mieszkający na wsi oprócz rolnictwa zajmują się tradycyjną sztuką ludową (rękodziełem).Konfederacja – związek; grupa utworzona przez partie, państwa lub miasta dla osiągnięcia określonych celów. Taka forma stowarzyszenia zakłada zachowanie pełnej równości.

    W roku 1874 Brytyjczycy przeprowadzili ofensywę i wkroczyli do ojczyzny Aszanti. Kolumna składająca się z 2500 żołnierzy brytyjskich, kilku tysięcy z Indii Zachodnich i afrykańskich, którą dowodził sir Garnet Wolseley złupiła, a następnie spaliła Kumasi. Brytyjczycy formalnie zamienili regiony przybrzeżne na Kolonię Złotego Wybrzeża.

    Akan są grupą językową zachodniej Afryki, składającą się z plemion Akuapem, Aszanti, Akyem, Baoulé, Brong, Fante i Nzema zaludniających Ghanę i Wybrzeże Kości Słoniowej. Od XV do XIX wieku ludzie Akan zdominowali kopalnie i handel złota w regionie. Gałęziami Akan są Abron i Afutu.Władza ustawodawcza, legislatywa, władza prawodawcza – element teorii podziału władz Johna Locke’a, a następnie Monteskiusza. Domeną władzy ustawodawczej jest według nich stanowienie powszechnie obowiązującego prawa.

    W roku 1891 Aszanti odrzucili nieoficjalną ofertę stania się protektoratem brytyjskim. W latach 1894–1895 rozpoczęli z Anglią negocjacje w tej sprawie oraz w sprawie przyjęcia rezydenta brytyjskiego w Kumasi, który byłby doradcą w podejmowaniu poważnych decyzji zapadających w Kumasi. W grudniu 1895 sir Francis Scott opuścił Cape Coast z siłami ekspedycyjnymi i przybył do Kumasi w styczniu 1896. Asantehene nakazał swym poddanym, aby nie sprzeciwiali się temu. Niebawem do Kumasi przybył również gubernator William Maxwell. Asantehene Agyeman Prempeh został usunięty i zatrzymany. Rezydent brytyjski został ulokowany w mieście na stałe.

    Strefa klimatów podzwrotnikowych (subtropikalnych) - w klasyfikacji klimatów Wincentego Okołowicza jest to jedna z pięciu głównych stref klimatycznych. Obejmuje obszary kuli ziemskiej, na którym średnia temperatura najchłodniejszego miesiąca wynosi +10 °C i więcej w klimatach morskich do 0 °C w klimatach kontynentalnych, zaś opady występują przeważnie w chłodnym półroczu (w klimatach monsunowych latem). Pory roku wyznacza roczny przebieg temperatury, opadów. Wyróżnia się pięć typów tego klimatu:Język akan − język występujący w środkowej Ghanie. Przynależy do grupy kwa rodziny języków nigero-kongijskich. W obrębie języków kwa wydziela się grupę 20 języków nazywanych Tano lub Volta-Comoe (przy czym, jak często w przypadku języków Afryki, spotkać można się z różnorodnymi i złożonymi kwalifikacjami), z których akan jest językiem największym . Dawniej termin "akan" stosowano do całej tej grupy, obecnie jedynie do omawianego tu największego języka. Posiada dwie główne odmiany: język twi, o kodzie SIL 639-3 twi, oraz język fanti o kodzie SIL 636-3 fat.

    Królestwo Aszanti odcięte od tradycyjnych szlaków handlowych powoli rozpadało się. W marcu 1900 gubernator Złotego Wybrzeża sir Frederick Hodgson przeniósł się do Kumasi i zażądał Złotego Stolca. To spowodowało wybuch Wojny o Złoty Stolec, a Hodgson wkrótce uciekł do pobliskiego fortu i znalazł się pod oblężeniem. Ostatecznie fort został uwolniony we wrześniu, a Aszanti zostali poskromieni. Sporadyczne walki partyzantów Aszanti były kontynuowane jeszcze przez kilka lat po tym, jak Asantehene został zmuszony do emigracji.

    Hausa – (inaczej: Hausańczycy, Hausowie, nazwa własna Hausawa) lud afrykański, którego tereny macierzyste obejmują północno-zachodnią Nigerię i południowy Niger. Skupiska Hausańczyków znajdują się w wielu krajach Afryki Zachodniej wskutek ich działalności handlowej i misjonarskiej. Posługują się językiem hausa.Songhaj – średniowieczne państwo istniejące w VII-XVI w. na terenie zachodniej Afryki. Od XII w. wpływy islamskie, następnie przejściowo uzależnione od Mali (XIV w.). Rozkwit i szczyt potęgi w drugiej połowie wieku XV oraz pierwszym ćwierćwieczu XVI, gdy Songhaj opanował ośrodki handlowe – Timbuktu i Dżenne, przejmując kontrolę nad szlakami handlowymi. W okresie tym państwem rządził Muhammad Ture. Po jego detronizacji kraj znalazł się w stanie kryzysu politycznego. Porządek w kraju przywrócił dopiero Daud (1549-1582), za którego rządów nastąpiło odrodzenie gospodarcze kraju. W roku 1590 sułtan Maroka Ahmad I al-Mansur rozpoczął wojnę z państwem Songhaj. Pretekstem stało się niedotrzymanie postanowień układów handlowych. Na czele armii sułtańskiej stanął Hiszpan Dżawdar. 4-tysięczna armia uzbrojona w broń palną i artylerię, rozbiła doszczętnie Songhajczyków w bitwie pod Tondibi.

    Niepodległość[ | edytuj kod]

    Stosunki się poprawiały i w roku 1926 Asantehene otrzymał ceremonialną kontrolę nad Kumasi. W roku 1935 przywrócona została całkowita rola lidera Aszanti, ale ograniczona do czysto ceremonialnych funkcji.

    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wybrzeże Kości Słoniowej (fr. Côte d’Ivoire, Republika Wybrzeża Kości Słoniowej, République de Côte d’Ivoire) – państwo w Zachodniej Afryce, położone nad Zatoką Gwinejską.
    Protektorat (z łac. protectio – osłona) – jedna z form zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora). Protektorat zachowuje jako kraj niektóre swoje instytucje, rząd i administrację, ale znajduje się pod kontrolą obcego państwa, które prowadzi jego sprawy zewnętrzne np. politykę zagraniczną i gospodarczą.
    Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.
    Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.
    Niger – trzecia pod względem długości i powierzchni dorzecza rzeka Afryki (po Nilu i Kongo). Od rzeki swoje nazwy wzięły państwa Niger oraz Nigeria. Jest najważniejszą rzeką Afryki Zachodniej, jej długość wynosi 4184 km, a powierzchnia dorzecza ok. 2 117 700 km². Płynie na terytorium Gwinei, Mali, Nigru, Beninu i Nigerii.
    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
    Kość słoniowa – pierwotnie kością słoniową nazywano wyłącznie ciosy, czyli siekacze słoni (w tym mamutów), obecnie termin ten odnosi się również do kłów morsa i hipopotama, zębów kaszalota, siekaczy narwala i dzikiej świni.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.