Artur Gold

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Artur Gold (ur. 17 marca 1897 w Warszawie, zm. 1943 w Treblince) – polski kompozytor, dyrygent i skrzypek pochodzenia żydowskiego, współtwórca popularnej w dwudziestoleciu międzywojennym orkiestry tanecznej, ofiara Zagłady.

Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Columbia Records – najstarsza na świecie wciąż działająca firma fonograficzna, założona w 1888 roku w Stanach Zjednoczonych. Obecnie jest częścią koncernu Sony Music – jednak płyty pod szyldem Columbia Records nadal są wydawane.

Życiorys[ | edytuj kod]

Był synem Michała Golda, muzyka Opery Warszawskiej, i jego żony Heleny. Jego bratem był Henryk Gold.

Studiował w Londynie, gdzie również występował wraz z orkiestrami brytyjskimi. W 1924 roku nagrał płyty w studiu wytwórni Columbia Records w Hayes. Jego miejscem zamieszkania i działalności artystycznej stała się jednak Warszawa.

W 1922 roku wraz ze swym kuzynem Jerzym Petersburskim założył zespół jazzowy, który szybko zdobył sobie dużą popularność. Wspólnie prowadzili też orkiestry, które występowały w teatrzyku Qui Pro Quo (1922) oraz w lokalu Adria (1931–1939). W latach 30. współpracował z firmą fonograficzną Odeon, dla której nagrał kilka płyt.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Loda Halama, właśc. Leokadia Halama (ur. 20 lipca 1911 w Czerwińsku nad Wisłą, zm. 13 lipca 1996 w Warszawie) – polska tancerka, aktorka, choreograf, primabalerina Teatru Wielkiego w Warszawie; siostra Zizi i Alicji.

W okresie międzywojennym skomponował wiele popularnych szlagierów, spośród których wymienić można m.in. fokstrot Gdy Petersburski razem z Goldem gra, tanga Jaśminy, Jesienne róże, Kwiaciarka z Barcelony i Nie odchodź ode mnie oraz tango apaszowskie Pragnę twoją być. Był także autorem melodii do piosenek Czarne oczy, Opium, Przy kominku, Szkoda twoich łez, dziewczyno, Ta mała piła dziś. Skomponowana przezeń melodia piosenki Chodź na Pragę stała się hejnałem stołecznej dzielnicy Praga-Północ. Współpracował z największymi gwiazdami międzywojennej sceny muzycznej i kabaretowej. Wśród wykonawców skomponowanych przez niego utworów znajdowali się m.in. Eugeniusz Bodo, Tadeusz Faliszewski, Loda Halama, Stanisława Nowicka, Tadeusz Olsza, Zula Pogorzelska, Janusz Popławski i Stefan Witas.

Jesienne róże – znany polski szlagier z okresu międzywojennego z repertuaru Toli Mankiewiczówny oraz Mieczysława Fogga. Utwór ten, który powstał w 1932 roku, uważany jest za jedno z najlepszych polskich tang. Muzykę skomponował Artur Gold do tekstu Andrzeja Własta.Ulica Nowolipki w Warszawie – jedna z głównych ulic osiedla Muranów, biegnąca od gen. Władysława Andersa do ul. Wolność.

Od 1940 roku przebywał w getcie warszawskim. Wraz ze swą orkiestrą dawał koncerty m.in. w kawiarni „Nowoczesna” przy ul. Nowolipki 10, w której występował również Władysław Szpilman.

Podczas akcji wysiedleńczej w styczniu 1943 roku został wywieziony przez Niemców do ośrodka zagłady w Treblince. Po przyjeździe do obozu został rozpoznany; w ostatniej chwili wyciągnięto go z tłumu pędzonego do komór gazowych. Zastępca komendanta Treblinki SS-Untersturmführer Kurt Franz polecił mu zorganizować orkiestrę spośród więźniów. Zespół ten występował przy różnych okazjach, m.in. na przyjęciach urządzanych przez członków więźniarskiej elity oraz podczas wieczornych apeli, w których trakcie przeprowadzano selekcję lub wykonywano kary chłosty i „gimnastyki”. Gold skomponował także melodię do piosenki zwanej hymnem Treblinki. Był lubiany przez esesmanów, którzy dopuszczali go wręcz do pewnej zażyłości. Z tego powodu, a także ze względu na jego uprzywilejowaną pozycję, wielu więźniów nie darzyło go sympatią. Niemniej Gold wykorzystywał swą pozycję, by wspomóc członków swojej orkiestry. Dzielił się z nimi dodatkowymi racjami żywności otrzymywanymi od Niemców oraz wynegocjował, by na czas prób byli zwolnieni od niewolniczej pracy.

Tadeusz Olsza, właściwie Tadeusz Blomberg (ur. 3 grudnia 1895, zm. 1 czerwca 1975) – polski aktor filmowy, kabaretowy i sceniczny; śpiewak, tancerz, reżyser. W latach 1915–1917 uczył śpiewu w Konserwatorium Warszawskim. W 1921 zdał eksternistyczny egzamin aktorski w „ZASP-ie”.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Nie przeżył pobytu w Treblince. Został zamordowany w 1943 roku, w ostatnim okresie funkcjonowania obozu.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Jerzy Petersburski (ur. 20 kwietnia 1895 w Warszawie, zm. 7 października 1979 tamże) - kompozytor muzyki popularnej, także do wielu znanych przebojów, takich jak To ostatnia niedziela czy Tango milonga (Oh Donna Clara).
Janusz Popławski (ur. 26 października 1898 w Ostrowcu Świętokrzyskim, zm. 10 marca 1971 w Gliwicach) – polski śpiewak operowy, operetkowy i filmowy.
Holocaust („całopalenie”, spolszczenie: Holokaust) – pierwotnie termin religijny oznaczający ofiarę całopalną (w tym znaczeniu może być stosowane również dziś), obecnie najpowszechniejszym znaczeniem tego słowa są prześladowania i zagłada prawie 6 milionów Żydów przez władze niemieckiej III Rzeszy oraz jej sojuszników w okresie II wojny światowej (w tym znaczeniu, jako nazwa własna, słowo Holocaust/Holokaust pisane jest wielką literą).
Henryk Gold (ur. 3 września 1899 w Warszawie - zm. wg różnych źródeł 9 stycznia lub 6 lipca 1977 w Nowym Jorku) - polski pochodzenia żydowskiego muzyk i kompozytor muzyki rozrywkowej, pioner polskiego jazzu. Ukończył Konserwatorium Warszawskie w klasie Stanisława Barcewicza.
SS (niem. Die Schutzstaffel der NSDAP, pol. "eskadra ochronna NSDAP") – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP).
Obóz zagłady w Treblince (również Treblinka II, niem. Vernichtungslager Treblinka, SS-Sonderkommando Treblinka) – niemiecki nazistowski obóz zagłady istniejący w latach 1942–1943 w lasach nad Bugiem, przy linii kolejowej Siedlce – Małkinia, niedaleko wsi Poniatowo. Nazwa pochodzi od nazwy stacji kolejowej znajdującej się w pobliżu obozu.
Orkiestra Artura Golda i Jerzego Petersburskiego - orkiestra taneczna założona około 1925 roku przez Artura Golda i Jerzego Petersburskiego. Oprócz nich do orkiestry należeli m.in.: Bronisław Bykowski, Bazyli Jakowenko, Kazimierz Roczyński oraz Leon Szulc. Zespół zakończył działalność około 1935 roku.

Reklama