Artoksares

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Artoksares (staroperski: *Artaxšara) – eunuch z Paflagonii, który odegrał znaczącą rolę w wydarzeniach mających miejsce w państwie Achemenidów za czasów panowania Artakserksesa I i Dariusza II. Urodził się około 465 roku p.n.e. a zmarł w 419 roku p.n.e.

Eunuch (gr. strażnik łoża, od eune – łoże i echein – trzymać, mieć) – wykastrowany mężczyzna lub chłopiec. Inne dawne określenia to trzebieniec i rzezaniec.Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.

Wiedzę o Artoksaresie czerpiemy głównie z pism Ktezjasza. Pierwsza wzmianka o Artoksaresie opisuje jego udział w poselstwie jakie Wielki Król wysłał do zbuntowanego satrapy Megabyzusa w 445 roku p.n.e. Artoksares miał wówczas 20 lat. Posłom udało się doprowadzić do porozumienia, ale wkrótce potem Megabyzus popadł w niełaskę i został wezwany do Persji. Artoksaresa, którego uważano za jednego z głównych sprawców porozumienia wysłano do Armenii. Jest prawdopodobne, że został on mianowany satrapą tego regionu, ale Ktezjasz nie wspomina o tym wprost.

Artakserkses I Długoręki – król perski z dynastii Achemenidów, syn Kserksesa, panował w latach 464 p.n.e. - 424 p.n.e. Znany z łagodnej polityki wewnętrznej oraz ugodowej polityki wobec krajów sąsiednich.Achemenidzi (staropers. 𐎧𐏁𐏂, pers. هخامنشیان) – dynastia panująca w Persji w latach 550–330 p.n.e.

W 424 roku p.n.e. rozpoczęła się wojna o sukcesję między synami Artakserksesa I: Kserksesem II, Sogdianusem i Dariuszem II Ochosem, która wyniosła Artoksaresa na jedną z najważniejszych osób w państwie. Poparł on bowiem, zwycięskiego jak się miało okazać Dariusza, wchodząc w sojusz z dowódcą jazdy Arbariusem i satrapą Egiptu, Arsamesem. Nie tylko zyskał sobie mocną pozycję na dworze, ale Dariusz II nadał mu najprawdopodobniej część ziem zdobytych na zwolennikach innych pretendentów. O fakcie tym wspominają archiwa rodziny Muraszu z Nippur, które mówią o Artaszarze (Artahŝar), identyfikowanym przez historyków z Artoksaresem, który dostał ziemie Manustanu (identyfikowanym z Menostanesem), zwolennika Sogdianusa.

Nippur (sum. nibru(EN.LÍL); akad. Nippur, Nippuru) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, pradawna stolica religijna Sumeru i główne miejsce kultu boga Enlila (w świątyni E-kur); obecnie stanowisko archeologiczne Niffar położone w prowincji Al-Kadisijja w Iraku, nieco na północ od miasta Afak i ok. 180 km. na południowy zachód od Bagdadu.Parysatis (zm. ok. 395 p.n.e.) – córka króla Persji Artakserksesa I z dynastii Achemenidów i jego konkubiny Andii z Babilonu; siostra przyrodnia królów Persji: Kserksesa II, Sogdianosa i Dariusza II; żona tego ostatniego.

Pasmo sukcesów zakończyło się w 419 roku p.n.e., kiedy to oskarżony o spiskowanie Artoksares został ścięty na rozkaz królowej Parysatis, żony Dariusza II. Oskarżenie i egzekucja miały miejsce zaraz po rewolcie grupy możnych i satrapów, możliwe więc że Artoksares brał w niej udział lub też w jakiś sposób jej sprzyjał. Możliwe jednak, że jego śmierć była efektem rywalizacji o wpływy na dworze perskim a Parysatis, która w zasadzie współrządziła z Dariuszem II, oskarżyła go fałszywie, chcąc w ten sposób wyeliminować przeciwnika.

Ktezjasz (stgr. Κτησίας Ktesias, łac. Ctesias, ur. po 440 p.n.e., zm. po 380 p.n.e.) – grecki historyk i lekarz, pochodzący z Knidos w Karii w Azji Mniejszej. Znajdując się w perskiej niewoli, przez 17 lat był lekarzem króla perskiego Artakserksesa II. Był autorem Historii perskiej (Περσικά Persika - w 23 księgach) i monografii O Indiach (Ἰνδικά Indika), w której zawarł wiele fantastycznych informacji o faunie i florze tamtego regionu. Dzieło to zachowało się we fragmentach głównie u Diodora Sycylijskiego i w Bibliotece Focjusza. Napisał również Opłynięcie Azji, które się nie zachowało.Satrapa – namiestnik prowincji (satrapii) w starożytnej Persji. Nominowany przez króla. Początkowo posiadał uprawnienia administracyjne i sądowe, później wojskowe. Sprawował w imieniu Króla Królów całokształt władzy.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Livius.org. [dostęp 2011-02-20].
  • Encyclopaedia Iranica. [dostęp 2011-02-20].




  • Reklama