Artabanus I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Artabanus I lub Artabanos I (według dawniejszej numeracji Artabanus II) – władca Partów panujący w latach ok. 127–124/123 p.n.e.

Mitrydates I (ur. ok. 195 p.n.e., zm. 138 p.n.e.) – król Partii z dynastii Arsacydów (Arsakidów) od 171 p.n.e. Jeden z budowniczych imperium partyjskiego.Babilon (sum. ká.dingir.ra /"brama boga"/; akad. Bāb-ilim /"brama boga"/ lub Bāb-ilāni /"brama bogów"/; gr. Βαβυλών Babylōn; bibl. בָּבֶל Bābel; arab. بابل Bābil) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad Eufratem, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne Atlal Babil w Iraku.

Był synem Priapatiusa i bratem Mitrydatesa I. Wstąpił na tron po śmierci swojego bratanka Fraatesa II w bitwie z Sakami, którym Artabanus był zmuszony płacić trybut. Sądząc po datach panowania jego ojca Priapatiusa w chwili obejmowania tronu musiał być już raczej w podeszłym wieku. Podobnie jak jego poprzednik Artabanus I musiał walczyć z koczowniczymi Sakami i Tocharami – ci ostatni prawdopodobnie byli tożsami z Yuezhi z chińskich źródeł. Ta koncentracja sił na wschodzie pozwoliła Hyspaosynesowi, władcy państwa Characene w południowej Mezopotamii, na uniezależnienie się, a nawet zdobycie kosztem Partów Babilonu. Panowanie Artabanusa I było zatem trudnym okresem dla monarchii Arsacydów, skończyło się zaś jego śmiercią w walce z Tocharami w 124 lub 123 p.n.e.

Bobodżan Gafurowicz Gafurow (ros. Бободжан Гафурович Гафуров, ur. 18 grudnia 1908 w Ispisar k. Chodżentu, zm. 12 lipca 1977 w Duszanbe) - tadżycki historyk, publicysta i polityk Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego.Przez starożytny Iran należy rozumieć nie terytorium tożsame z dzisiejszym Iranem, ale tzw. Wielki Iran, wyodrębniany ze względu na wspólnotę kulturową i historyczną, a w starożytności przede wszystkim językową. W tej epoce obejmował on oprócz dzisiejszego Iranu także Azję Środkową po Syr-Darię, stepy dzisiejszej południowej Rosji i Ukrainy zamieszkane od VIII/VII wieku p.n.e. przez irańskich koczowników oraz zachodni i środkowy Afganistan łącznie z pakistańską częścią Beludżystanu. Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy Scytowie i Sarmaci znaleźli się już w V wieku p.n.e. pod silnym wpływem kultury greckiej i zaangażowani w sprawy europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Olbrycht 2010 ↓, s. 240.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Bobodżan Gafurow: Dzieje i kultura ludów Azji Centralnej. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1978.
  • Marek Jan Olbrycht: Mithradates I of Parthia and His Conquests up to 141 B.C. W: Hortus historiae. Księga pamiątkowa ku czci profesora Józefa Wolskiego w setną rocznicę urodzin. Pod redakcją Edwarda Dąbrowy, Marii Dzielskiej, Macieja Salamona, Sławomira Sprawskiego. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze "Historia Iagellonica", 2010, s. 229–245. ISBN 978-83-62261-01-7. (ang.)
  • K. Schippmann: ARTABANUS (ang.). Encyclopaedia Iranica. [dostęp 29 lipca 2010].
  • Bogdan Składanek: Historia Persji. T. I. Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2008, s. 192. ISBN 83-88238-09-4.
  • Tocharowie (stgr. Τόχαροι Tócharoi, łac. Tochari) – w starożytności indoeuropejska grupa plemion, posługująca się językami tocharskimi.Priapatius (Priapatias, Friapites, part. pryptk 215 r. p.n.e.–176 r. p.n.e.) – król Partów w latach ok. 191 p.n.e. do ok. 176 p.n.e.




    Warto wiedzieć że... beta

    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.
    Sakowie, Śakowie (sanskryt: शक Śaka, staropers.: Sakā, grecki Σάκαι; zwani też Scytami ałtajskimi, wschodnimi lub środkowoazjatyckimi) – koczownicze i osiadłe plemiona spokrewnione ze Scytami i Sarmatami, zamieszkujące w I tysiącleciu p.n.e. tereny Azji Środkowej.
    Yuezhi – lud koczowniczy pochodzenia indoeuropejskiego, który ok. 130 p.n.e. zajął Baktrię i założył w niej państwo, przekształcone następnie w Królestwo Kuszanów.
    Bogdan Składanek (ur. 1931) - polski iranista, profesor i pracownik naukowy Zakładu Iranistyki Wydziału Orientalistycznego UW, a także Przewodniczący Rady Naukowej Zakładu Krajów Pozaeuropejskich PAN.
    Mezopotamia (gr.: Μεσοποταμία Mesopotamia – Międzyrzecze, nazwa przejęta z języka perskiego Miyanrudan i aramejskiego Beth-Nahrain) to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu. Na obszarze tym w starożytności rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy), kontynuujące jednak wspólne dziedzictwo kulturowe. Powszechnie uważa się, że właśnie na terenach Mezopotamii narodziła się pierwsza cywilizacja.

    Reklama