Aroania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Masyw Aroania. Chelmos i wodospad Mavroneri

Aroania (nowogr.: Αροάνια) – masyw górski w Grecji Zachodniej (jednostka regionalna Achaja, gmina Kalawrita), w północnej Arkadii na północnym Peloponezie, 50 km na południowy wschód od Patras, 12 km na południe od brzegu Zatoki Korynckiej ze szczytem Chelmos (nowogr.: Χελμός – od scs.: Хълм, Chełm; w języku angielskim transkrybowane jako Helmos) o wysokości 2341 m n.p.m. Masyw ma długość 15–20 km (z północnego zachodu na południowy wschód) i szerokości 5–10 km (z południowego zachodu na północny wschód), południowo-wschodni kraniec leży w nomosie Koryntia.

Ikona (gr. εικων, eikón oznaczające obraz) – obraz sakralny, powstały w kręgu kultury bizantyńskiej wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne. Charakterystyczna dla chrześcijańskich Kościołów wschodnich, w tym prawosławnego i greckokatolickiego. Pierwowzorem ikon, były prawdopodobnie, ponieważ nie ma pewności wśród historyków sztuki portrety grobowe z Fajum bądź wczesnochrześcijańskie malarstwo katakumbowe.Oliwka (Olea L.) – rodzaj drzew należący do rodziny oliwkowatych. Zalicza się do niego około 35 gatunków drzew rosnących w strefie ciepłej umiarkowanej i strefie tropikalnej południowej Europy, Afryki, południowej Azji i w Australii.

Na szczycie obserwatorium astronomiczne z teleskopem zwierciadlanym (obiektyw Zeiss 2,3 m) "Helmos Observatory Aristarchos Telescope" Ateńskiego Obserwatorium Narodowego (finansowane przez Uniwersytety Patras i Manchester).

Schronisko turystyczne "V.Leontopoulos" (2100 m n.p.m., 16 miejsc noclegowych) – około 3 km na zachód od szczytu, przy czerwonym szlaku.

100 m na południowy wschód od szczytu 200-metrowy wodospad Mawroneri (Czarna Woda), początek potoku Stiga (nowogr.: Στύγα – Stýga, od gr. klas. ΣτύξStyks) z niemal pionowej ściany grzbietu Neraidorachi (2238 m n.p.m.), w podnóżu wodospadu wąwóz z jaskinią położony na wysokości 1600 m n.p.m. Powyżej wodospadu przebiega czarwony szlak turystyczny.

Stalaktyt, sopleniec, nawis – grawitacyjny naciek jaskiniowy mający zazwyczaj kształt wydłużonego, odwróconego stożka (sopla), narastającego od stropu jaskini krasowej ku jej spągowi.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

Tuż pod szczytem, na Wathia Lakka – Kalavrita Ski Center (Narciarski Ośrodek Kalawrita, 1650-2300 m n.p.m., 10 km na południowy wschód od Kalawrity): 12 narciarskich tras zjazdowych o różnym stopniu trudności (długość 20 km), 7 wyciągów narciarskich, w tym dwa krzesełkowe, szkółka narciarska i stacja ratownictwa górskiego. U podnóża góry, 9 km na północny zachód od szczytu, miejscowość Kalawrita (740 m n.p.m.), w sezonie bardzo modny, zatłoczony ośrodek wypoczynkowy. 13 km na południe-południowy zachód Klitoria.

Matka Boża (skr. MB), Theotokos (gr. Θεοτόκος), pot. Matka Boska, Boża Rodzicielka, Bogurodzica a. Bogarodzica – jeden z dwóch (obok „Najświętsza Maryja Panna”) oficjalnych tytułów Marii z Nazaretu, matki Jezusa, używany m.in. w Kościele katolickim i Kościołach prawosławnych (cs. Boharodzica). W wersji współczesnej tytuł ten brzmiałby Matka Boga.Charilaos Trikupis (gr. Χαρίλαος Τρικούπης) (11 lipca 1832 (starego stylu) w Nauplion, zm. kwiecień 1896) – grecki polityk, siedmiokrotny premier Grecji w latach 1875–1895.
  • Wąwóz Wuraikos (nowogr.: Φαράγγι Βουραϊκού), głęboka i stroma dolina rzeki Wuraikos. Dolną partię porastają w przewadze lasy sosnowe i gaje oliwne, wyższe piętro lasy jodłowe. W latach 1889-1896 (dzięki zaangażowaniu Charilaosa Trikupisa zbudowano do zwożenia z góry rudy żelaza trasę kolejki zębatej (szerokość torów 750 mm; na dystansie 3,4 km pośrodku dodatkowa trzecia szyna – "zębata" systemu Abta). Niezwykle malownicza trasa (przepaście, strome skalne ściany, 6 tuneli, 55 mostów i wiaduktów) jest jedną z największych atrakcji turystycznych Peloponezu. 22 km z Diakopto do Kalawrity pociąg wspina się około jednej godziny.
  • Mega Spileo (nowogr.: Мέγα Σπήλαιο, Wielka Grota) – monaster na wysokości 1000 m n.p.m., 8 km od Kalawrity, dojście od stacji kolejowej Mega Spileo (nowogr.: Мέγα Σπήλαιο; jedyna pośrednia stacja wąskotorówki Diakopto-Kalawryta) około 45 minut znakowanym szlakiem pieszym, wąską ścieżką wzdłuż skał. Do monasteru wchodzi się przez 60-metrową jaskinię u podnóża skalnej ściany, o wysokości 120 metrów. Monaster założony w 362 uchodzi za najstarszy w Grecji. W okresie największej świetności, mieszkało tu do 450 mnichów. Przez wieki bogato uposażony, przeżył wiele pożarów i grabieży. Do dziś jedno z ważniejszych świętych miejsc greckich pielgrzymów. W małym muzeum wśród świętych relikwii, skarbów i wielu eksponatów – niepozorna ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus na prawym ręku, relief wykończony temperą woskową, według tradycji przez św. Łukasza. Z okien monasteru piękne widoki na cały Wąwóz Vouraikos.
  • Ajia Lawra (nowogr.: Αγίας Λαύρας, Monaster Świętej Ławry) – monaster z 961, położony na wysokości 961 m n.p.m., 4 km na południowy zachód od Kalawrity. Jedno z najważniejszych miejsc pamięci narodowej Greków. Całkowicie spalony dwukrotnie przez Turków (1585, 1715) i raz przez Niemców w 1943. Za każdym razem pieczołowicie odbudowywany. W niewielkim skarbcu najcenniejszym eksponatem jest powstańczy sztandar z walk narodowowyzwoleńczych 1821.
  • Spileo Limnon Kastrion (nowogr.: Σπήλαιο Λιμνών Καστρίων, Kastryjska Jeziorna Jaskinia) – jaskinia położona na wysokości 827 m n.p.m., 8 km na południowy zachód od szczytu masywu, 1 km na północny zachód od Kastrii, 9 km na południe od Kalawrity. 2 km podziemnych rzek z 15 jeziorami, stalagmitami i stalaktytami, część udostępniona do zwiedzania efektownie podświetlona.
  • Galeria[ | edytuj kod]

  • Masyw Aroania na antycznej mapie
    - z atlasu wydanego w 1926

    Potok – niewielki ciek wodny o wartkim nurcie, płynący w terenie o znacznych deniwelacjach. Jest wodą płynącą, zwykle w korycie wyerodowanym w skałach. Charakteryzują go duże spadki zwierciadła wody i burzliwy nurt. W Polsce potokami nazywane są przeważnie cieki płynące w górach i na wyżynach. Cechą potoków górskich są spadki koryt od 5% do 30%, a potoków wysokogórskich nawet do 80% i więcej. Na wyżynach, potoki charakteryzują się spadkami od 5% do 10%. Zlewnia potoku zwykle nie przekracza 100 km². Podłoże w potokach wysokogórskich stanowią lite skały, niżej głazy, następnie kamienie przemieszane ze żwirem, a jeszcze niżej żwir i wreszcie piasek i muł.Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia.
  • Chelmos, 200-metrowy wodospad Mawroneri

  • Wąwóz Wuraikos

  • Wąwóz Wuraikos

  • Wąwóz Wuraikos

  • Wąwóz Wuraikos

  • Wąwóz Wuraikos

  • Monaster Mega Spileo

  • Monaster Ajia Lawra

    Manchester – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Greater Manchester. W sensie formalnym stanowi samodzielny dystrykt metropolitalny.Jednostka regionalna Achaja (nwgr.: Περιφερειακή ενότητα Αχαΐας) – jednostka administracyjna Grecji powołana do życia 1 stycznia 2011.
  • Literatura[ | edytuj kod]

  • Ellingham M., Dubin M., Jansz N., Fisher J., Grecja. Praktyczny przewodnik, Pascal, Bielsko Biała 2000, ​ISBN 83-87696-97-8
  • Grecja kontynentalna. Przewodnik Wiedzy i Życia, pod redakcją M. Dubina, Wiedza i Życie, Warszawa 1999, ​ISBN 83-7184-905-2
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Obserwatorium astronomiczne na Aroanii
  • Narciarski Ośrodek Kalawryta
  • Kastryjska Jeziorna Jaskinia
  • Klitoria (Clitoria L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje co najmniej 66 gatunków, występujących dziko w strefie tropikalnej i subtropikalnej, z kilkoma gatunkami sięgającymi do strefy klimatu umiarkowanego. Nazwa naukowa nadana została z powodu podobieństwa kwiatów do łechtaczki (clitoris). Z tych samych powodów rośliny wykorzystywane były w medycynie tradycyjnej jako afrodyzjak i w leczeniu chorób wenerycznych.Łukasz Ewangelista – wierny towarzysz i współpracownik Pawła Apostoła, któremu towarzyszył w wielu podróżach misyjnych. Według tradycji wczesnochrześcijańskiej jest autorem trzeciej Ewangelii, co potwierdzają Ireneusz z Lyonu (ok. 130–ok. 202) i Orygenes (185–254), oraz Dziejów Apostolskich – trzeciej i piątej księgi Nowego Testamentu; święty Kościoła katolickiego i prawosławnego (apostoł).




    Warto wiedzieć że... beta

    Kolej wąskotorowa – kolej o prześwicie mniejszym niż określany jako normalny, czyli 1435 mm. Kolej wąskotorowa cechuje się mniejszą zdolnością przewozową od kolei normalnotorowej, jednak można na niej stosować większe pochylenia i łuki o mniejszym promieniu, dzięki czemu jest nawet kilkakrotnie tańsza w budowie. Koleje wąskotorowe, początkowo niemal wyłącznie konne, rozpowszechniły się w przemyśle wydobywczym, hutnictwie, leśnictwie. Od połowy XIX wieku zaznacza się zróżnicowanie funkcji kolei wąskotorowych w zależności od prześwitu, następuje także częściowa unifikacja standardów k.w. Od połowy XIX wieku na k.w. stosuje się powszechnie trakcję parową, od końca XIX wieku wprowadza się na niektóre k. w. trakcję elektryczną, od połowy XX wieku także spalinową. Najstarsza nieprzerwanie funkcjonująca kolej wąskotorowa na świecie istnieje w Polsce – są to Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.
    Gmina Kalawrita (nwgr.: Δήμος Καλαβρύτων) - jednostka administracyjna Grecji, w regionie Grecja Zachodnia. Jej centrum administracyjne stanowi miejscowość Kalawrita. Formacje geologiczne, bogata przyroda plus silny związek tej okolicy z historią i legendą nowożytnej greckiej państwowości przesądzają o przybywaniu licznych wycieczek. Atrakcją jest górska kolej wąskotorowa, z położonej nad Zatoką Koryncką miejscowości Diakofto, wiodąca przez i urwiska oraz przystosowane do zwiedzania jaskinie. Zimą - centrum sportów zimowych, z licznymi trasami i wyciągami.
    Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.
    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.
    Język nowogrecki, język grecki nowożytny, greka nowożytna, demotyk(a) (nowogr. η Ελληνική γλώσσα, i Ellinikí glóssa; τα Ελληνικά, ta Elliniká) – język indoeuropejski, używany współcześnie w Grecji (ok. 11 mln mówiących) i na Cyprze (ok. 750 tys.). Jest on jednocześnie językiem urzędowym tych państw (na Cyprze obok tureckiego).
    Kalawrita (gr. Δήμος Καλαβρύτων, Dimos Kalawriton) – gmina w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Grecja Zachodnia, w jednostce regionalnej Achaja. Siedzibą gminy jest Kalawrita. W 2011 roku liczyła 11 045 mieszkańców. Powstała 1 stycznia 2011 roku w wyniku połączenia dotychczasowych gmin: Kalawrita, Aroania, Paion i Lefkasi.
    Sosna (Pinus L. 1753) – rodzaj roślin z rodziny sosnowatych (Pinaceae Lindl.) obejmujący niemal 115 gatunków drzew i krzewów. Występują przeważnie w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, choć niektóre gatunki rosną również w strefach cieplejszych (tu jednak zwykle w górach). W Ameryce Środkowej najdalej na południe sięgają do Gwatemali, Salwadoru i Nikaragui, zaś w Azji do Archipelagu Malajskiego. Jedyne naturalne stanowisko na półkuli południowej znajduje się na Sumatrze (P. merkusii).

    Reklama