Armia Ludowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kwatera żołnierzy Armii Ludowej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Armia Ludowa (AL) – konspiracyjna organizacja zbrojna Polskiej Partii Robotniczej, powstała z przekształcenia Gwardii Ludowej, działająca w okupowanej przez III Rzeszę Polsce, utworzona w celu walki zbrojnej z okupantem niemieckim na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej z 1 stycznia 1944 i formalnie tej Radzie podporządkowana. Naczelnym dowódcą AL został gen. Michał Rola-Żymierski, szefem sztabu Franciszek Jóźwiak, dotychczasowy dowódca Gwardii Ludowej.

Lasy Janowskie – wielki obszar leśny położony w północnej części Kotliny Sandomierskiej, na pograniczu województw: lubelskiego i podkarpackiego. Stanowi zachodnią część kompleksu leśnego Puszczy Solskiej. Lasy Janowskie rozciągają się od okolic Borowa nad Wisłą do okolic Biłgoraja, gdzie graniczą z właściwą Puszczą Solską. Położone na Równinie Biłgorajskiej, ciągną się szerokim pasem, równoległym do Doliny Sanu na południu i Wzniesień Urzędowskich na północy. Największymi miastami regionu są Biłgoraj i Janów Lubelski.Franciszek Księżarczyk, ps. "Michał" (ur. 4 grudnia 1906 w Jeleniu, zm. 3 grudnia 1991 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego, zastępca komendanta głównego Milicji Obywatelskiej (1948–1954), zastępca szefa Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego (1962–1969), prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju (1962–1969), członek Komitetu Centralnego PZPR (1981–1986), wieloletni prezes Związku Inwalidów Wojennych (1971-1991)

Powstanie Armii Ludowej i jej symbole[ | edytuj kod]

Armia Ludowa powstała na bazie Gwardii Ludowej na podstawie dekretu nr 1 KRN z 1 stycznia 1944 roku.

Ulica Freta – ulica w Warszawie, wzdłuż której ciągnie się Nowe Miasto. Biegnie od ulicy Nowomiejskiej (przy zbiegu z ulicą Mostową i Długą) do połączenia ulic: Zakroczymskiej, Franciszkańskiej i Kościelnej. Jest zamknięta dla samochodów.Stanisław Gębala, pseud. Kaleka (ur. 13 marca 1906 w Suchej powiat olkuski, zm. 7 lipca 1971 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny, oficer Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, funkcjonariusz Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.
W jej skład weszły:
  • Gwardia Ludowa PPR (całościowo)
  • Związek Walki Młodych (całościowo)
  • część pododdziałów Batalionów Chłopskich
  • część pododdziałów Milicji Ludowej RPPS
  • część bojowników Armii Krajowej (Okręg Częstochowski Socjalistycznej Organizacji Bojowej, IV pluton Oddziału Partyzanckiego Obwodu Radomsko AK-OW PPS, pluton partyzancki Inspektoratu Lublin AK „Zbyszka” oraz pojedynczy partyzanci zmieniający przynależność organizacyjną)
  • Gwardia Ludowa WRN, od 2 maja 1944 Oddziały Wojskowe Powstańczego Pogotowia Socjalistów (OW PPS) – wojskowe ugrupowanie konspiracyjne 1939-1945 związane z PPS-WRN. Od 1941 scalana z ZWZ z zachowaniem autonomii (od 1942 w AK). W 1944 oddziały GL WRN (OW PPS) liczyły ok. 42 tys. żołnierzy. Oddziały PPS wzięły udział w powstaniu warszawskim w składzie oddziałów okręgu warszawskiego AK na Woli, Żoliborzu, Ochocie, Mokotowie i Śródmieściu.Polski Sztab Partyzancki (PSzP) – został utworzony w kwietniu 1944 w Szpanowie z inicjatywy Centralnego Biura Komunistów Polskich (CBKP). Rozpoczął działalność 5 maja 1944.

    15 lipca 1943 r. ukazał się artykuł w organie centralnym PPR "Trybuna Wolności" gdzie została rzucona myśl przekształcenia Gwardii Ludowej w Armię Ludową. Po tym terminie niektóre oddziały GL PPR po dokonaniu akcji zostawiały pokwitowania jako Armia Ludowa.

    Dowództwo Główne GL już 10 czerwca 1943 r. wystąpiło z propozycją współpracy, zawartą w liście wystosowanym do SL i BCh, RPPS, Związku Syndykalistów Polskich i Stronnictwa Demokratycznego. W imię walki o Polskę demokratyczną apelowano o zacieśnienie współpracy i połączenie wszystkich sił demokratycznych organizacji podziemnych w regularną, zdyscyplinowaną Armię Ludową. Kiedy próby porozumienia odgórnego nie dały wyników KC PPR postanowił tworzyć jednostki Armii Ludowej poprzez oddolne porozumienie z demokratycznymi organizacjami wojskowymi i grupami bojowymi działającymi na danym terenie.

    Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.Puszcza Solska – wielki kompleks leśny w południowej części województwa lubelskiego, złożony głównie z borów sosnowych, w części sztucznie nasadzonych. Zajmuje obszar około 1240 km².

    Wbrew pierwotnym planom nie udało się zjednoczyć wszystkich sił polskiej lewicy w Armii Ludowej. Nie powiodła się akcja scaleniowa ani nie utworzono wspólnej komendy z Polską Armią Ludową (organizacja wierna RPPS szukającej kompromisu między KRN a RJN), Korpusem Bezpieczeństwa i Związkiem Syndykalistów Polskich, z którymi jednak postanowiono rozpocząć współpracę polityczną na wszystkich szczeblach organizacyjnych, zaprzestać wzajemnych ataków oraz ustalono sposoby stałych kontaktów międzyorganizacyjnych, a w czasie trwania Powstania warszawskiego podpisano porozumienie tworząc Połączone Siły Zbrojne. Druga pod względem liczby członków po AL organizacja lewicowa tj. Organizacja Wojskowa Powstańczego Pogotowia Socjalistów (dawna GL WRN), oprócz jednego plutonu z ziemi radomszczańskiej i pojedynczych przypadków zmiany organizacji przez jej bojowników, w całości zachowała wierność wobec RJN i rządu RP w Londynie.

    2 Północnolubelska (lub Lubelska) Brygada Armii Ludowej im. Jana Hołoda (wcześniej 1 Batalion Gwardii Ludowej/5 Batalion Armii Ludowej im. Jana Hołoda) – związek partyzancki Armii Ludowej sformowany w lasach parczewskich w lipcu 1944 (decyzję podjęto w maju) na bazie istniejącego od września 1943 batalionu GL/AL. Głównym zadaniem brygady powstałej w końcowej fazie okupacji Lubelszczyzny były ataki na wycofujące się pod naporem wojsk radzieckich sił Wehrmachtu oraz sabotaż dróg, mostów i linii kolejowych. Patronem jednostki był kapitan Jan Hołod ps. Kirpiczny - jej pierwszy dowódca. Starszy szeregowy (do 1977 r. starszy szeregowiec) – najwyższy stopień w korpusie szeregowych w Wojsku Polskim. Obecnie żeby go posiadać trzeba m.in. mieć ukończone przynajmniej gimnazjum i posiadać przygotowanie zawodowe, np. zasadniczą szkołę zawodową, odbytą zasadniczą służbę wojskową w pełnym wymiarze (są wyjątki zwalniające z tego obowiązku), przejść testy sprawnościowe i psychologiczne, być osobą niekaraną.

    Według historyka Norberta Michty faktyczna liczba żołnierzy, którzy przeszli do Armii Ludowej z OW PPS i innych organizacji konspiracyjnych takich jak Bataliony Chłopskie czy ZWZ-AK była jednak większa, a pomijanie przez byłych członków GL-AL wcześniejszej przynależności miało związek z trwającymi w Polsce represjami stalinowskimi.

    Bitwa pod Gruszką w powiecie koneckim stoczona 29-30 września 1944 między 1500 partyzantami zgrupowania AL (w tym ponad 700 żołnierzy 1 Brygady AL im. Ziemi Kieleckiej) oraz siłami AK ze zgrupowania "Szarego" oraz oddziału "Chytrego", a kilkutysięczną formacją niemieckiego wojska i policji. Największa bitwa partyzancka na Kielecczyźnie.Przyczółek baranowsko-sandomierski – utworzony z końcem lipca 1944 r. przez jednostki 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej, obejmował teren długości 70 km i szerokości 40 km między Baranowem a Sandomierzem. Największy z przyczółków uchwyconych przez armię radziecką na zachodnim brzegu Wisły o powierzchni około 2200 km kw. i długości wzdłuż frontu 120 km.

    Samodzielność do lipca 1944 wobec Armii Ludowej zachowywały oddziały Polskiego Sztabu Partyzanckiego przy Radzie Wojennej 1 Armii Polskiej w ZSRR. Generał Michał Rola Żymierski, w depeszy radiowej z 23 lipca 1944 r., skierowanej do dowódców oddziałów partyzanckich, poinformował o objęciu stanowiska Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego, jak również zwierzchnictwa nad Polskim Sztabem Partyzanckim, nakazując przejścia oddziałów będących dotychczas pod rozkazami PSzP pod zwierzchnictwo dowódców obwodów i okręgów Armii Ludowej.

    Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.Rada Jedności Narodowej – reprezentacja polityczna Polskiego Państwa Podziemnego powstała z 8 stycznia na 9 stycznia 1944 w wyniku przekształcenia Krajowej Reprezentacji Politycznej, działała do 1 lipca 1945.

    Pierwsze czerwone trójkąciki, jeszcze z napisem GL pojawiły się latem 1942 r. W rejonie Płocka i Gór Świętokrzyskich zaczęto je stosować na przełomie końca 1942/ początku 1943 r. Wprowadzono je w trybie niepisanej dyrektywy rozprowadzanej w drodze osobistych kontaktów bądź przez łączników. Nie były one nakazywane rygorystycznie, a raczej pozostawione w pewnej mierze inicjatywie oddziałów. Symbol trójkąta był uproszczonym symbolem Brygad Międzynarodowych z okresu hiszpańskiej wojny domowej. Był noszony na czapkach i furażerkach(aczkolwiek na południowej Lubelszczyznie na lewym ramieniu, patrząc z perspektywy pierwszej osoby), choć i tak nie był noszony przez wszystkich wszystkich. Symbolika ta była niejasna dla ogółu społeczeństwa (i dla części żołnierzy GL-AL), zamiast niej chętniej noszono przedwojenne orły(wz.19, wz.23), najczęściej pozbawiane korony lub też chałupniczo wycinane z blachy/odlewane orły na wzór przedwojennych. Stąd też trójkąty te nie były częste, choć troche ich można wypatrzeć na zdjęciach z Lubelszczyzny(przy czym czasem nie są widoczne z powodu ustawienia aparatu względem żołnierzy tak że nie do końca było widać trójkąty bądź z powodu stłoczenia gwardzistów na jednym zdjęciu przez co jedni częściowo zasłaniali drugich a także dlatego, że jakość części zdjęć nie jest zbyt dobra). Z publikowanych w książce "Emblematy, godło i symbole GL i AL" K. Satory zdjęć grupowych wynika, że w 1 Brygadzie im. Ziemi Lubelskiej i oddziałów które późnie ją stworzyły, trójkąt na ramieniu nosiło sporo partyzantów

    Tomasz Romuald Strzembosz (ur. 11 września 1930, zm. 16 października 2004) – polski historyk, brat Teresy i Adama Strzemboszów. Mieszkał w Warszawie.Pułkownik – stopień oficerski. W SZ RP jest to najwyższy stopień wojskowy korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości sił zbrojnych po stopniu pułkownika (ang. i fr. – colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są stopnie generalskie.

    W AL czerwony trójkąt nie był już regulaminową naszywką, choć bywał dalej noszona. Oprócz inicjałów haftowanych nicią/kordonkiem lub bajorkiem były też wycinane z blachy mosiężnej i przyszywane .Naszywka w formie trójkąta równobocznego(czasem równoramiennego), w zależności od wykonania boki miały po ok.3 bądź 4,2 albo 5 cm długości, czasem też 6(dolna krawędź)x5cm(wg oryginału z powiatu krasnystawskiego). Inicjały były najczęściej żółte bądź białe, choć zdarzały sie też ciemno i jasnoszare oraz wycinane z cienkiej blachy. Czasem krawędzie trójkącika też były haftowane. W Muzeum WP prezentowany jest jeden jasnobeżowy trójkąt z blaszanymi literami GL z rejonu Mińska Mazowieckiego z oddziału im. B.Głowackiego z 1943 r.

    Batalion Armii Ludowej im. Czwartaków – elitarny oddział szturmowy Gwardii Ludowej, a następnie Armii Ludowej, przeznaczony do zadań specjalnych, stworzony na bazie oddziału zbrojnego Związku Walki Młodych. Powstał w październiku 1943, w założeniu jako pluton GL, cztery miesiące później funkcjonował jako kadrowa kompania AL. W lipcu 1944 roku przekształcony został formalnie w batalion. W trakcie powstania warszawskiego występował jako „4 Batalion AL im. Czwartaków”. Liczył kilkudziesięciu żołnierzy w wieku od 17 do 23 lat.Franciszek Kucybała ps. "Stary Franek" (ur. 2 listopada 1908 w Wojsławicach, zm. 19 listopada 1968 w Warszawwie) – działacz ruchu oporu, od 1942 dowódca pińczowskiego okręgu Gwardii Ludowej, następnie Armii Ludowej. Współorganizator Republiki Pińczowskiej.

    1 lipca 1943 r. w regulaminie GL pojawił się orzeł organizacyjny na tarczy amazonek, przy czym jego produkcje rozpoczęto na przełomie 1943/44 r. i w oddziałach używany był tylko częściowo(produkowano go w Warszawie, Radomiu i Lublinie. Był zapinany na wąsy, które czasem sie odłamywały.) Regulamin z 1 lipca określał naszycie trójkąta po lewej stronie od orła, choć tylko część żołnierzy je naszywała z uwagi na ich niedużą popularność z powodów wymienionych wyżej. Oprócz kurtek mundurowych i płaszczy(wojskowych i skórzanych) trójkąciki były też naszywane na cywilne marynarki(widać to po zdjęciach wyżej wspomnianej 1 Brygady AL oraz oddziału Konstantego Mastalerza "Starego". Nie był to z resztą wyjątek w partyzantce - to samo widać na zdjęciach z 2 pułku piechoty legionów AK). Czerwone trójkąciki noszone były też w oddziałach AL w powstaniu warszawskim(od 10 sierpnia 1944 r.), gdzie wielu oficerów(złote/żółte litery) i podoficerów oraz część szeregowych(srebrne/szare litery) na Starym Mieście i w Śródmieściu nosiła je na berecie, furażerce lub innej wojskowej czapce na lewo od orła. Oczywiście aelowcy w powstaniu nosili też na lewym ramieniu biało-czerwone opaski z literami AL(zarówno na całej wysokości opaski jak i tylko na białym tle). W Śródmieściu po 15 września w kompaniach Edwina Rozłubirskiego "Gustawa" i Leszka Szelubskiego "Leszka" zaczęły być noszone opaski z napisem WP na białym tle i "AL PAL KB" na czerwonym. Było to związane z utworzeniem Połączonych Sił Zbrojnych AL-PAL-KB

    Bolesław Boruta psued. Hanicz (ur. 11 września 1906 w Radomsku, zm. 1976) – oficer polskiego podziemia w II wojnie światowej.Związek Walki Młodych (ZWM) – polska komunistyczna, podziemna organizacja młodzieżowa, utworzona pomiędzy styczniem a sierpniem 1943 roku przez byłych członków Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej, OMS "Życie" oraz Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej "Spartakus" z inicjatywy Hanny Szapiro-Sawickiej. ZWM stanowił młodzieżową przybudówkę Polskiej Partii Robotniczej, realizującą priorytety radzieckiej racji stanu – jej podporządkował swoją taktykę propagandową i realizowane akcje, w tym akcje zbrojne. We wrześniu 1943 roku Zarząd Główny ZWM wydał swoją Deklarację programową, w której określił podstawowe cele działalności Związku. Związek Walki Młodych rozwiązany został 21 lipca 1948 roku, wchodząc w skład nowo założonego Związku Młodzieży Polskiej.

    Nie każdy oddział GL/AL stosował czerwone trójkąty- w 1 Brygadzie Ziemi Krakowskiej im. B. Głowackiego, w 2 Brygadzie "Świt"(stosowali czerwone opaski z napisem nazwą oddziału w półsłońcu, choć w 1944 było ich tylko mniej-więcej kilkanaście sztuk),w 1 Brygadzie im. Ziemi Kieleckiej(były tu zielone trójkąty z białą obwódką i czerwonymi literami AL, z uwagi na braki materiałowe w sierpniu 1944 r. te naszywki miała 1/3 lub 1/4 żołnierzy, w pierwszej kolejności trafiały do oficerów i podoficerów) oraz od maja/czerwca 1944 r. w 3. Brygadzie im. J.Bema - zaczęła być wówczas tam stosowana czerwona tarczka z orłem bez korony i napisem AL na tarczy amazonek, choć było ich tylko ok. 80 sztuk na oddział liczący 10.09.1944 531 żołnierzy)

    Bitwa pod Ewiną – walka stoczona w dniach 12-13 września 1944 roku przez 3 Brygadę Armii Ludowej im. Józefa Bema pod dowództwem Bolesława Hanicza-Boruty z jednostkami niemieckimi.Bitwa pod Rąblowem - jedna z większych bitew stoczona 14 maja 1944 r. pomiędzy polsko-radzieckimi oddziałami partyzanckimi a doborowymi oddziałami Wehrmachtu i zmotoryzowanej piechoty 5 Dywizji Pancernej SS Wiking.

    Co ciekawe zrzutowe "kurice"(orły tzw. wz.43) na rogatywkach "wz.43"/furażerkach wz.35 też były stosowane u partyzantów AL na Lubelszczyźnie i Kielecczyźnie od odpowiednio marca(wówczas do Lasów Janowskich z wschodniej Kielecczyzny udał się oddział AL im. Czachowskiego i po odebraniu nadwyżek broni wrócił 20 maja("Lewicowy ruch oporu na wschodnim Mazowszu" 2005) i sierpnia 1944 r. Takich kompletów - bryczesy wz.35,kurtki tzw. wz.43 i rogatywki wz."43"/furażerki wz.35 - AL otrzymała łącznie 799, do tego pewną liczbe butów(trzewików radzieckich. Mundury szyto też z zasobników(worków) zrzutowych z zielonego drelichu. Z jednego worka wychodził jeden komplet umundurowania. Koszule szyto ze spadochronów.

    Ivor Norman Richard Davies (ur. 8 czerwca 1939 w Bolton) – brytyjski historyk walijskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Londyńskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Akademii Brytyjskiej, autor prac dotyczących historii Europy, Polski i Wysp Brytyjskich. Kawaler Orderu Orła Białego.Stefan Korboński pseud. Nowak, Zieliński, Stefan Zieliński (ur. 2 marca 1901 w Praszce, zm. 23 kwietnia 1989 w Waszyngtonie) – polski polityk ruchu ludowego, prawnik, publicysta, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, Delegat Rządu na Kraj od 27 marca do 28 czerwca 1945, poseł na Sejm Ustawodawczy z listy PSL.

    W Warszawie i pod Częstochową używano też orzełków strzeleckich, z literami AL na tarczy.

    Zadania[ | edytuj kod]

    Zadaniem Armii Ludowej była walka z niemieckim okupantem oraz dywersja na korzyść Armii Czerwonej, co oznaczało niejednokrotnie rabunkowe rekwizycje na polskiej ludności, a także fizyczną eliminację żołnierzy Armii Krajowej i innych organizacji podziemnych, nieuznających dominacji sowieckiej. Na kontrolowanym przez siebie terenie AL zwalczała działalność band rabunkowych. Jan Trzaska dowodzący oddziałem AL, po odkryciu, że jeden z jego członków zajmuje się bandytyzmem, osobiście wykonał na nim wyrok śmierci. W ramach działalności dywersyjnej partyzanci AL niszczyli niemieckie linie komunikacyjne, obiekty łączności, dokonywali akcji sabotażowych, niszczących gospodarkę okupanta niemieckiego na obszarze Polski. Armia Ludowa także zdecydowanie zwalczała niemieckie akcje pacyfikacyjne. W wyniku tych wielokierunkowych działań doszło do kilku dużych bitew z oddziałami niemieckimi: pod Rąblowem, pod Ewiną, pod Gruszką, w lasach lipskich i janowskich oraz w Puszczy Solskiej.

    Płock – miasto na prawach powiatu na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, siedziba ziemskiego powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza oraz stolica Polski w latach 1079-1138; siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.Józef Kuraś, ps. Orzeł, Ogień (ur. 23 października 1915 w Waksmundzie, zm. 22 lutego 1947 w Nowym Targu) – porucznik UB, partyzant na Podhalu w czasie II wojny światowej, jeden z dowódców oddziałów podziemia antykomunistycznego.

    Po wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej głównym zadaniem AL stał się udział w organizowaniu i obronie tworzonego przez Polską Partię Robotniczą systemu władzy opartej na wzorcach sowieckich. W związku z tym żołnierze AL stanowili główną grupę, z której rekrutowano funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Milicji Obywatelskiej. Duża liczba partyzantów AL zasiliła także oddziały Armii Berlinga.

    Jan Jaakow (Jakub) Szelubski ps. Leszek, Janek (ur. 25 marca 1916 w Lidzie - zm. 4 czerwca 1985 w Izraelu) – uczestnik wojny 1939, jeniec a następnie uczestnik ruchu oporu w szeregach Milicji Ludowej RPPS. Uczestnik Powstania warszawskiego. Odznaczony w trakcie walk powstańczych Krzyżem Virtuti Militari przez gen. Bora-Komorowskiego. Po wojnie od 1946 do 1968 dyplomata.Zbrodnia w Owczarni - zbrodnia dokonana w dniu 4 maja 1944 przez oddział Armii Ludowej dowodzony przez Bolesława Kaźmiraka (Kowalskiego), ps. "Cień" w Owczarni na podstępnie zaatakowanych żołnierzach z 3. kompanii 15. pułku piechoty AK ppor. rez. Mieczysława Zielińskiego (ps. "Moczar") , którzy czekali na zrzut broni.

    Bieżące stosunki Armii Ludowej z Armią Krajową nie obejmowały planów dotyczących ustroju powojennej Polski, a ograniczały się tylko do sporadycznej współpracy wojskowej i wspólnej walki z Niemcami, czego przykładem są bitwy i potyczki: na Porytowym Wzgórzu, pod Wojsławicami i o Skalbmierz.

    W instrukcji dowódcy Armii Krajowej Tadeusza Bora-Komorowskiego z 12 lipca 1944 roku, pomimo że oddziały AL, podobnie jak PPR, nazwane zostały bandami komunistycznymi, zabroniono AK z nimi walczyć, określając tę walkę niepożądaną ostatecznością. W swoich raportach AK informowała o donosach NSZ-owców na oddziały partyzantki komunistycznej funkcjonariuszom gestapo.

    Ignacy Borkowski (wcześniej Ignacy Burek) pseud. Wicek, Długi, Wysoki (ur. 17 czerwca 1907 w Mińsku Mazowieckim, zm. 20 sierpnia 1970 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny, oficer Armii Ludowej (AL), pułkownik Milicji Obywatelskiej (MO), główny inspektor ORMO.Sturmwind II (niem. Wicher II) – niemiecka akcja przeciwpartyzancka przeprowadzona w dniach 16 - 25 czerwca 1944 w lasach Puszczy Solskiej. Przeprowadzono ją po fiasku operacji Sturmwind I w Lasach Janowskich. Jej zasadniczym celem było zniszczenie niezwykle licznych na tym terenie polskich i sowieckich oddziałów partyzanckich, które paraliżowały niemiecką komunikację i niemalże całkowicie kontrolowały sytuację na terenie lasów, w takich miejscowościach jak Józefów Biłgorajski czy Aleksandrów. Partyzanci stanowili zagrożenie również dla Niemców w dużych miastach - np. w Biłgoraju przeprowadzili wiele akcji dywersyjnych i sabotażowych; poza tym komunikację z tym miastem okupanci musieli utrzymywać przez wysyłanie silnie bronionych konwojów czy nawet lotnictwa. Liczne oddziały partyzanckie na tych terenach były efektem niemieckiego terroru, który na Zamojszczyźnie przybierał największe rozmiary w skali kraju i Europy.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]




    Warto wiedzieć że... beta

    Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych – wielośrodowiskowa organizacja kombatancka, zrzeszająca obywateli polskich, którzy walczyli o wolność, suwerenność i niepodległość kraju w formacjach Wojska Polskiego, sojuszniczych armii państw koalicji antyhitlerowskiej, podziemnych organizacjach ruchu oporu oraz byłych więźniów hitlerowskich obozów koncentracyjnych i stalinowskich łagrów.
    Barwy broni i służb ludowego Wojska Polskiego - opis proporczyków i patek (łapek) broni i służb ludowego Wojska Polskiego.
    Józef Saturn ps. „Bartek”, „Włoch”, „Józef Włoch” (ur. 1899, zm. 1971) – uczestnik kampanii wrześniowej, członek ZWZ i PPR, organizator batalionu GL im. „Webera”, dowódca brygady Armii Ludowej, major WP.
    Bitwa o Skalbmierz – zwycięska bitwa partyzancka stoczona 5 sierpnia 1944 roku w Skalbmierzu przez oddziały Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej przeciw niemieckiej ekspedycji karnej złożonej z formacji policyjnych i wojskowych w sile około 900 ludzi.
    Bitwa na Porytowym Wzgórzu – bitwa między wojskiem niemieckim (dowodzonym przez gen. Siegfrieda Haenicke) a polskimi i radzieckimi partyzantami (pod dow. Nikołaja Prokopiuka), która miała miejsce 14 czerwca 1944.
    Branew, niewielka rzeka dorzecza Sanu, prawy dopływ Bukowej, o długości ok. 21 km. Wypływa we wsi Branewka i kierując się na południe mija miejscowości: Branewka-Kolonia, Krzemień Drugi (gdzie przepływa pod drogą krajową nr 74), Gwizdów, Flisy i w okolicach wsi Momoty Dolne wpada do Bukowej.
    Jan Hołod pseud. Kirpiczny (ur. 21 lipca 1909 w Rusiłach w powiecie włodawskim, zm. 6 stycznia 1944 pod Ostrowem Lubelskim) – rolnik, działacz KPP, PPR, oficer Gwardii Ludowej (GL) i Armii Ludowej (AL).

    Reklama