Aris Weluchiotis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

Aris Weluchiotis (gr. Άρης Βελουχιώτης), wł. Atanasios Klaras (ur. 1905, zm. 1945) – grecki uczestnik antyhitlerowskiego ruchu oporu, jeden z twórców ELAS, działacz komunistyczny.

{{Państwo infobox}} Nieznane pola: "język_używany". Macedonia (Macedonia Grecka, Macedonia Egejska, gr. Μακεδονία Makedonia) – kraina historyczna w Grecji. Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

Pochodził z Lamii, z wykształcenia był agronomem. Do Komunistycznej Partii Grecji (KKE) wstąpił w wieku dziewiętnastu lat. W czasie dyktatury Metaksasa został aresztowany i zwolniony po podpisaniu deklaracji, iż publicznie wyrazi skruchę i potępienie wobec komunizmu i działań wywrotowych. Uczestniczył jeszcze w działalności partii, lecz odtąd traktowany był z rezerwą, jak wszystkie osoby, podpisujące analogiczne oświadczenia. Według niektórych historyków, deklarację tę podpisał z polecenia Komunistycznej Partii Grecji (KKE). W okresie pomiędzy zamachem stanu 1936 a okupacją Grecji w II wojnie światowej, stopniowo, praktyczne ustała działalność KKE, wobec wieloletniego uwięzienia ponad 2.000 jej członków i krwawych represji wobec strajkujących robotników.

Markos Wafiadis (gr. Μάρκος Βαφειάδης; ur. 1906 w Theodosiopolis, dziś Erzurum w Azji Mniejszej, zm. 23 lutego 1992 w Atenach) – działacz polityczny Komunistycznej Partii Grecji (KKE), dowódca macedońskiego zgrupowania partyzantów ELAS - centrolewicowej organizacji partyzanckiej, stanowiącej główną siłę greckiego ruchu oporu w okresie okupacji włosko-niemieckiej, pierwszy Naczelny Dowódca DSE podczas greckiej wojny domowej toczonej w latach 1946-1949, od 1989 dwukrotnie poseł do parlamentu Republiki Grecji.Agronom (gr. agronomos wiejski rządca, włodarz) – rolnik, specjalista w dziedzinie agronomii, teoretycznej i praktycznej nauki o gospodarstwie rolnym.

Walczył w wojnie grecko-włoskiej lat 1940–1941. Powracając w stopniu kapitana artylerii, niezwłocznie podjął organizację ruchu oporu. Zebranie założycielskie nowej organizacji bojowej odbyło się 15 maja 1941, w Atenach, w azylu klasztoru Kesariani. Wraz z szybko postępującą odbudową KKE konspiratorzy zgłosili swój akces.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. ELAS (gr. ΕΛΑΣ – Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός – Ellinikos Laikos Apeleftherotikos Stratos, wierny przekład: Greckie Ludowe Wyzwoleńcze Wojsko) – masowa formacja partyzancka, związana z Narodowym Frontem Wyzwoleńczym (EAM), czyli lewicową, republikańską siłą polityczną, powołaną w 1941 przez Komunistyczną Partię Grecji (KKE) i trzy inne, małe partie. Była to najsilniejsza i najbardziej aktywna formacja greckiego ruchu oporu, jedyna zdolna do samodzielnego działania niezależnie od pomocy aliantów.

Na początku 1942 utworzył pierwszy oddział ELAS, stając na jego czele pod pseudonimem Aris Weluchiotis, ukutym od góry Weluchi i mitycznego boga wojny Aresa. W nocy z 25 na 26 listopada 1942 na czele swojego zgrupowania, razem z oddziałem zbrojnym organizacji EDES Napoleona Zerwasa i grupą komandosów brytyjskich przeprowadził jedną z najbardziej spektakularnych akcji ruchu oporu w okupowanej Europie – wysadzenie wiaduktu w Gorgopotamos. Stał się najsłynniejszym dowódcą ELAS, wprowadzając w całym ruchu wielką dyscyplinę. Zarzucano mu sadyzm wobec podwładnych (przy osobistej odwadze), a według innych źródeł okrucieństwo, jednak nigdy w stopniu wyższym, niż ten niezbędny do realizacji celów Uznawany był za protokapetaniosa ELAS. „Kapetanios” to w greckiej tradycji emocjonalny przywódca oddziału, „ojciec” partyzantów, niekoniecznie polityk, niekoniecznie dowódca ds taktyki wojskowej. Jako protokapetanios, uczestniczył w kierowaniu całym ruchem partyzanckim, obok dowódcy ds taktyki wojennej gen. Stefanosa Sarafisa, dowódcy partyzantów w Macedonii Markosa Wafiadisa i komisarza politycznego Jeorjosa Siandosa. Od wiosny 1944 walczył na Peloponezie z greckimi etnicznie lecz hitlerowskimi ideowo Batalionami Bezpieczeństwa, uzbrajanymi przez Niemców, podlegających kolaboracyjnemu rządowi Grecji. Od jesieni 1944 uczestniczył w walkach i grupowych represjach ELAS przeciwko greckim hitlerowcom, m.in. dowodząc oddziałem zdobywającym ich garnizony w miastach Kalamata i Meligalas, na Peloponezie.

Kalamata (gr. Καλαμάτα) - miasto w Grecji, na południowo-zachodnim Peloponezie, stolica prefektury Mesenia, około 57,6 tys. mieszkańców (stan z roku 2001).International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Jako kapetanios ELAS, Weluchiotis podkreślał wielopokoleniowy patriotyzm Hellenów, tradycję walk o wolność, potrzebę suwerenności Ojczyzny, sprawiedliwości społecznej i także, że lud winien stać się gospodarzem w swoim domu. Wyjaśniał: komuniści zmierzają w stronę komunizmu, który kiedyś nadejdzie. Jednak nie jest to system właściwy dla Grecji już na teraz. Obecnie należy wprowadzać rozwiązania demokratyczne. Propaganda ta okazywała się hipnotycznie atrakcyjna. Welouchiotis, podobnie jak drugi z komunistycznych dowódców ELAS Markos Wafiadis, znacznie wykraczali poza horyznoty myślowe większości działaczy KKE. Trzeci z trójki głównych dowódców ELAS, Stefanos Sarafis, był niekomunistą, wysoko ocenianym przez wszystkie strony, a przewodniczącym Komitetu Centralnego ELAS był gen. Neokosmos Grigoriadis - także niekomunista.

Komunistyczna Partia Grecji (nwgr. Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας ΚΚΕ / Kommounistikό Kόmma Elládas, ΚΚΕ) – grecka partia polityczna, założona w 1918 (do 1924 pod nazwą Socjalistyczna Partia Robotnicza Grecji) jako sekcja Międzynarodówki Komunistycznej. Zdelegalizowana w 1936, wskutek zamachu stanu, przeprowadzonego, z poparciem monarchy, przez propagującego faszyzm generała Ioannisa Metaksasa. Bezpośrednią przyczyną zamachu stała się możliwość wejścia posłów KPG w koalicję, tworzącą przyszły rząd. Rozwiązano parlament, w praktyce uniemożliwiona została też działalność związkowa, strajki tłumiono przy użyciu dużych oddziałów wojska, czasem też ostrej amunicji. Członkowie KPG podlegali pobiciom i więzieniu, jednak proponowano im zwolnienie, w zamian za publiczne wyrażenie skruchy i zobowiązanie się do zaprzestania krytyki władz. Antykomunistyczne represje nie przybrały ówcześnie skrajnych form, znanych z Niemiec czy Hiszpanii, mimo identycznej, typowo faszystowskiej zewnętrznej szaty władzy oraz faszystowskiej propagandy.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Przeciwnik porozumienia z Warkizy, do którego szczerości intencji, podobnie jak dla intencji Wielkiej Brytanii nie miał żadnego zaufania; był zdania, że tylko nieskładanie broni i gotowość do dalszej walki zbrojnej pozwolą na realizację statutowych celów ELAS. Nie zgodził się ze stanowiskiem przywódców KPG, którzy postanowili dążyć do zdobycia władzy drogą parlamentarną. Wraz z niewielkim oddziałem towarzyszy z ruchu oporu, odmówił ujawnienia się, pozostając w górach, gdy większa część dowództwa ELAS i działaczy EAM, początkowo korzystając z brytyjskiej ochrony, przeniosła się z miast zajmowanych na prowincji, do Aten. 17 czerwca 1945 został z tego powodu oskarżony o zdradę KKE. 18 czerwca partyjny organ prasowy „Rizospastis” informował o wydaleniu Weluchiotisa z szeregów KPG. 18 czerwca 1945 w pobliżu wsi Mesunda, wskutek czyjejś zdrady, jego siły zostały zaatakowane przez oddział Gwardii Narodowej. Najprawdopodobniej popełnił wówczas samobójstwo, chociaż istnieje również wersja, by został zdradzony i zabity z powodu przeciwstawienia się oficjalnemu stanowisku partii. Głowy jego i jego adiutanta zostały na okres wielu dni wystawione na rynku w wojewódzkim mieście Trikala, do niedawna jeszcze goszczącym siedzibę naczelnego dowództwa ELAS.

Samobójstwo (łac. suicidium, od sui caedere, „zabić się”) – celowe działanie mające na celu odebranie sobie życia. Samobójstwo wynika często z uczucia smutku, które w wielu przypadkach jest rezultatem zaburzeń psychicznych takich jak depresja, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, schizofrenia, alkoholizm lub uzależnienie od środków odurzających. Stresory takie jak problemy finansowe lub problemy w zakresie relacji międzyludzkich również odgrywają istotną rolę. Próby zapobiegnięcia samobójstwu obejmują ograniczenie dostępu do broni palnej, leczenie zaburzeń psychicznych, w tym uzależnienia od środków odurzających, a także poprawę sytuacji ekonomicznej.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Transliteracja za Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S.: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005, s. 695. ISBN 83-08-03819-0.
  2. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 312-313. ISBN 83-05-13465-2.
  3. Woodhouse C.M.: The Struggle for Greece 1941-49. Londyn: Hurst & Company, 2002. ISBN 978-1-85065-487-2. str.4
  4. S.N.Grigoriadis, t.1, prócz liczby 2000 komunistów odbywających kary więzienia, podaje przykład zastrzelenia 12 robotników, w trakcie tłumienia strajku w zakładach tytoniowych.
  5. Manolis Glezos - Εθνική Αντίσταση 1940–1945, wydanie 4, tom2, str. 1087, Wyd. ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ,www.stochastis.gr , Ateny, data wydania I 2006r., ISBN (SET) 960-303-147-X
  6. wierne rozwinięcie skrótu EDES brzmi: Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος - Ethnikos Dimokratikos Ellinikos Syndesmos, czyli Narodowa Republikańska Grecka Liga lub Narodowa Demokratyczna Grecka Liga.W języku greckim to samo słowo dimokratikos może łączyć dwa, różne znaczenia, lub odpowiadać tylko jednemu z nich. Spotykane sa obie interpretacje, a np. Encyclopedia Britannica rozwija skrót EDES jeszcze inaczej jako Greek Democratic National Army.
  7. Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S.: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005, s. 585. ISBN 83-08-03819-0.
  8. ocena C.M.Woodhouse’a, dowódcy brytyjskiej misji wojskowej do partyzantów, przedstawiana w raportach wywiadu.
  9. C.M.Woodhouse, str.4-5.
  10. C.M.Woodhouse, str.6.
  11. C.M.Woodhouse, str.6-7.
  12. Neutralnemu wtedy jeszcze, republikańskiemu oficerowi i partyzantowi S.Sarafisowi królewski rząd, przez swych emisariuszy, usiłował powierzyć zadanie wywarcia decydującego, antykomunistycznego wpływu na ELAS. Źródło: C.M.Woodhouse, str. 30.
  13. .S.N.Grigoriadis, t.2 str.46
  14. S.I.Grigoriadis: Historia Grecji 1941-1974, tom 2
  15. C.M. Woodhouse, The Struggle for Greece, 1941-1949, ​ISBN 1-85065-487-5​, s. 4-5
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Bataliony Bezpieczeństwa (gr. Τάγματα Ασφαλείας, Tágmata Asfalías) – kolaboracyjna formacja zbrojna złożona z Greków w służbie Niemiec podczas II wojny światowej.




Warto wiedzieć że... beta

Peloponez (Półwysep Peloponeski, nwgr. Πελοπόννησος, Peloponnisos, w średniowieczu znany pod nazwą Morea, gr. Μωρέας lub Μωριάς) – półwysep i kraina historyczna w Grecji. Stanowi najdalej na południe wysuniętą część Półwyspu Bałkańskiego i kontynentalnej Grecji. Znajduje się między Morzem Jońskim a Egejskim. Połączony jest z lądem Przesmykiem Korynckim przeciętym Kanałem Korynckim. Od północy Peloponez ograniczony jest Zatoką Koryncką i Patraską. Silnie rozczłonkowana linia brzegowa tworzy liczne mniejsze półwyspy: Argolidzki, Lakoński, Mani, Mesyński i zatoki: Sarońską, Argolidzką, Meseńska, Kiparysyjską. Powierzchnia Peloponezu wynosi 21,4 tys. km².
Lamia (gr. Λαμία, transliteracja Lamía, tur. Itzin) to miasto w centralnej Grecji, stolica prefektury Ftiotyda i regionu administracyjnego Grecja Środkowa, w skład której wchodzi 5 prefektur. Ludność: 58 601 mieszkańców. Miasto partnerskie Rzeszowa.
Wojna grecko-włoska 1940–1941 – konflikt zbrojny pomiędzy Zjednoczonym Królestwem Włoch a Królestwem Grecji, zapoczątkowany atakiem Włoch 28 października 1940 roku. Po początkowych sukcesach atakujących z terytorium Albanii wojsk włoskich, Grecy przeprowadzili skuteczną kontrofensywę, odrzucając przeciwnika poza granicę kraju. 6 kwietnia 1941 roku do walk po stronie Włoch włączyła się armia III Rzeszy, co doprowadziło do odwrotu wojsk greckich i ich kapitulacji 23 kwietnia 1941 roku.
Stefanos Sarafis, gr. Στέφανος Σαράφης (ur. 26 października 1890 Trikala, zm. 31 maja 1957 Ateny) – grecki wojskowy, generał, zwolennik ustroju republikańskiego, w okresie II wojny światowej naczelny dowódca Greckiego Ludowego Wojska Wyzwoleńczego (ELAS), wielokrotnie więziony za przekonania. Od 1951 r., do dnia tragicznej śmierci, poseł do parlamentu Królestwa Grecji, z ramienia demokratycznej lewicy.
Klasztor Kesariani (gr. Μονή Καισαριανής – Moni Kesarianis) – XI-wieczny klasztor bizantyński pod wezwaniem Ofiarowania Matki Bożej, położony w Attyce, w Grecji, na zachodnim zboczu góry Imittos, na wysokości 545 m n.p.m., na terenie Parku Krajobrazowego Kesariani, obecnie dzielnicy Aten.
Ares (gr. Ἄρης Árēs, łac. Mars) – w mitologii greckiej bóg wojny, syn Zeusa i Hery. Jego odpowiednikiem w mitologii rzymskiej jest Mars. W astrologii identyfikowany z Baranem. Jeden z dwunastu bogów olimpijskich.
SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.

Reklama