Materiały archiwalne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Archiwalia)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Materiał archiwalny (oryginał aktu Unii lubelskiej)

Materiały archiwalne (archiwalia) – zgodnie z polskim prawem archiwalnym, dokumenty przechowywane wieczyście, oznaczane symbolem kategorii archiwalnej „A”; materiały archiwalne powstają m.in. w jednostkach organizacyjnych wytypowanych i znajdujących się pod nadzorem właściwego archiwum państwowego. Zgodnie z Ustawą archiwa państwowe mają prawo objąć nadzorem jedynie państwowe jednostki organizacyjne. Przy obejmowaniu nadzorem archiwalnym jednostek organizacyjnych uwzględniany jest m.in.: rodzaj jednostki organizacyjnej, przedmiot i charakter jej działalności, znaczenie dla regionu lub kraju. W momencie objęcia nadzorem archiwum państwowego jednostka taka staje się wytwórcą materiałów archiwalnych.

Archiwum państwowe w Polsce – instytucja (jednostka) prowadząca działalność archiwalną w zakresie państwowego zasobu archiwalnego w rozumieniu ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2011 r. Nr 123, poz. 698), działająca w oparciu o przepisy tej ustawy, innych przepisów powszechnie obowiązujących oraz nadanego jej statutu. Archiwa państwowe w Polsce wchodzą w skład państwowej sieci archiwalnej i podlegają Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych. Działają w formie jednostek budżetowych i są zaliczane do sektora finansów publicznych.Dokumentacja niearchiwalna – dokumentacja, która ma tylko czasowe praktyczne znaczenie i podlega wybrakowaniu po upływie określonego przepisami okresu jej przechowywania. Oznaczana jest symbolami: B, Bc, BE i stanowi odrębną niż materiały archiwalne grupę dokumentacji. Przykładem takiej dokumentacji może być dokumentacja kadrowo-płacowa pracownika, dokumentacja szkolna i szkoleniowa tj. arkusze ocen, protokoły egzaminów końcowych (np. maturalnych), oryginały świadectw szkolnych.

Do materiałów archiwalnych zalicza się m.in. następujące rodzaje dokumentów wytwarzanych przez w/w jednostki:

  • statuty, regulaminy, schematy organizacyjne,
  • protokoły z posiedzeń organów kolegialnych,
  • sprawozdania, plany, analizy,
  • dokumentację kadrową w przypadku osób mających znaczenie dla regionu lub kraju,
  • księgi stanu cywilnego,
  • rejestry publiczne (hipoteki; notariaty, rejestry zastawów),
  • akta sądowe,
  • oryginały map, planów,
  • dokumentację techniczną o istotnym znaczeniu,
  • a także:

    Instrukcja archiwalna – akt normatywny, określający organizację, zadania i zakres działania archiwum zakładowego, a także szczegółowe zasady i tryb postępowania z dokumentacją tam przechowywaną tj. wszelką dokumentacją spraw zakończonych, niezależnie od techniki jej wytworzenia, postaci fizycznej oraz zawartych w niej informacji (z wyjątkiem sytuacji, w których zastosowanie mają przepisy szczególne). Stanowi załącznik nr 6 do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych.Materiał archiwalny (ang. archival material) – termin obejmujący materiały piśmienne o wysokiej trwałości, nieulegające starzeniu podczas długiego przechowywania. Są to materiały polecane do sporządzania dokumentów, które mają mieć wartość archiwalną. Pojęcie obejmuje sam papier oraz przybory piśmienne, tusze i techniki druku.
  • Instrukcję kancelaryjną i Instrukcję archiwalną oraz ewidencję zasobu archiwum zakładowego.
  • Szczegółowe zasady postępowania z współcześnie powstającymi materiałami archiwalnymi określają: Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach z 14 lipca 1983 (Dz.U. z 2020 r. poz. 164) i akty wykonawcze do niej.

    Instrukcja kancelaryjna – zbiór zasad i przepisów ustalających sposób postępowania z dokumentem, który wpływa do urzędu lub jednostki organizacyjnej przedsiębiorstwa (procedura obiegu dokumentu w administracji publicznej).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • materiał archiwalny
  • dokumentacja niearchiwalna
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Archiwistyka praktyczna dla archiwów zakładowych, pod red. St. Kłysa, Poznań 1986.
  • Kancelaria i archiwum zakładowe. Podręcznik, pod red. Z. Pustuły, Warszawa 2001.




  • Reklama