Archidiecezja praska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output table.administratura-nieepiskopalny td.naglowek{background:#EEE8AA!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-patriarchat td.naglowek{background:#E61C66!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-arcybiskupstwo td.naglowek{background:#FF2400!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-metropolia td.naglowek{background:#FF2400!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-egzarchat td.naglowek{background:#FF2400!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-diecezja td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-administratura apostolska td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-wikariat apostolski td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-prałatura personalna td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-prefektura apostolska td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-prefektura terytorialna td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-archiprezbiterat td.naglowek{background:#C185D5!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-dekanat td.naglowek{background:#C185D5!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-wikariat td.naglowek{background:#E6E6FA!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-opactwo td.naglowek{background:#E6E6FA!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-grupa td.naglowek{background:#E6E6FA!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-prowincja td.naglowek{background:#E6E6FA!important;color:black!important}
Archidiecezja praska (ciemnoniebieski) i metropolia czeska (niebieski)

Archidiecezja praska (łac. Archidioecesis Pragensis, cze. Arcidiecéze pražská) – rzymskokatolicka archidiecezja czeska, obejmującą swoim zasięgiem środkową część Czech. Siedziba arcybiskupa znajduje się w katedrze św. Wita w Pradze. Jest on równocześnie metropolitą metropolii czeskiej.

Diecezja Czeskie Budziejowice (łac. Dioecesis Budovicensis, cze. Diecéze českobudějovická) - rzymskokatolicka diecezja czeska położona w południowo-zachodniej części kraju, obejmująca swoim zasięgiem terytorium kraju południowoczeskiego. Siedziba biskupa znajduje się w katedrze św. Mikołaja w Czeskich Budziejowicach.Bolesław II Pobożny (ur. przed 935, zm. 7 lutego 999) – książę czeski od 972 (ewentualnie od 967) z dynastii Przemyślidów.

Arcybiskupom praskim przysługuje tytuł prymasa Czech. Obecnie jest to godność tytularna („pierwsi między równymi”), ale w przeszłości prymas był najważniejszym biskupem w kraju.

Do 28 czerwca 1972 archidiecezji praskiej formalnie podlegał teren ziemi kłodzkiej.

Historia[ | edytuj kod]

Od diecezji do archidiecezji[ | edytuj kod]

Diecezja praska powstała jako pierwsze biskupstwo w Czechach w 973. Dotychczas te tereny podlegały diecezji ratyzbońskiej, która podlegała arcybiskupstwu mogunckiemu.

Vlašim (niem. Wlaschim) - miasto w Czechach, w kraju środkowoczeskim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 4 144 ha, a liczba jego mieszkańców 12 225 osób.Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – pierwszy koronowany król Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 także książę Czech jako Bolesław IV, książę Polski od 992 roku.

Najbardziej znanym, szczególnie w Polsce, biskupem praskim jest św. Wojciech, patron Polski. Od 3 kwietnia 983 stał na czele diecezji praskiej mimo nieosiągnięcia wieku episkopalnego (30 lat). Wobec wywołanych swą bezkompromisowością konfliktów z wiernymi około 989 wyjechał do Rzymu, gdzie zrzekł się urzędu biskupa Pragi. Od 992 po śmierci swego następcy biskupa Falkolda ponownie skierowany do Pragi przez arcybiskupa Moguncji Willigisa. Rozpoczął także działania misyjne na podbitej przez Węgry Słowacji, co doprowadziło do kontaktów z wciąż pogańskim dworem Arpadów. Głośny był jego spór w obronie chrześcijańskich niewolników wysyłanych do krajów muzułmańskich i ich wykupywanie (Słowiańszczyzna była wówczas ważnym źródłem niewolników). Po konflikcie jego rodu Sławnikowiców z rządzącym księciem Bolesławem II musiał opuścić Pragę. Następnie przebywał na dworze Bolesława I Chrobrego. Zginął śmiercią męczeńską 23 kwietnia 997 z rąk pogańskich Prusów.

Wojciech Sławnikowic (czes. Vojtěch Slavníkovec, niem. Adalbert; ur. ok. 956 w Libicach, zm. 23 kwietnia 997 w Świętym Gaju w okolicach Pasłęka lub Tękit, Tenkitten, obecnie Letnoje; inne źródła podają pruski Chollin) – czeski duchowny katolicki, biskup praski, benedyktyn, misjonarz, męczennik, święty Kościoła katolickiego.Litomyšl (niem. Leitomischl) - miasto w Czechach, w kraju pardubickim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 3 345 ha, a liczba jego mieszkańców 10 146 osób.

W 1063 została erygowana druga diecezja w Czechach - ołomuniecka, początkowo jako diecezja w ramach metropolii Moguncji, w 1344 przeniesiona do metropolii praskiej.

30 kwietnia 1344 odłączyła się diecezja litomyska. W tym samym dniu biskupstwo praskie zostało podniesione do godności archidiecezji. Sufraganami zostali biskupi Litomyśla i Ołomuńca. Arcybiskup był uprawniony do namaszczania i koronacji królów Czech.

Schizma husytów[ | edytuj kod]

Herb archidiecezji

Rozprzestrzenienie husytów spowodowało kryzys w archidiecezji. Arcybiskup praski Konrád z Vechty w 1421 przeszedł na husytyzm. W kwietniu 1421 przyjął Cztery artykuły praskie czym zraził do siebie kapitułę katedry praskiej. Wypowiedziała mu ona posłuszeństwo i zdjęła z urzędu. Powołano praskiego administratora diecezjalnego, którym został biskup ołomuniecki, Jan Železný. Arcybiskup nie podporządkował się jednak decyzji o sekularyzacji i zaczął wyświęcać utrakwistycznych księży, co zakończyło się jego ekskomuniką w 1426.

Annuario Pontificio – wydawany od 1912 jeden z oficjalnych organów informacyjnych Stolicy Świętej, rocznik statystyczny Stolicy Apostolskiej.Josef Beran (ur. 29 grudnia 1888 w Pilźnie, zm. 17 maja 1969 w Rzymie) – czeski duchowny katolicki, Sługa Boży Kościoła katolickiego, arcybiskup Pragi, kardynał.

Po schizmie Konráda z Vechty arcybiskupstwo praskie w latach 1421 - 1561 pozostawało formalnie nie obsadzone. Rolę naczelnego organu sądowo-administracyjnego dla Kościoła rzymskokatolickiego w Czechach na ten czas pełniła kapituła katedry praskiej.

W 1474 diecezja Litomyśl została zlikwidowana, a jej terytorium powróciło do archidiecezji praskiej.

Rozwój Kościoła w Czechach[ | edytuj kod]

W 1627 arcybiskupom praskim przyznano szerokie uprawnienia kościelne i tytuł prymasa.

Towarzystwo Salezjańskie (Towarzystwo św. Franciszka Salezego) zostało założone w 1859 przez ks. Jana Bosko (1815-1888) w celu kontynuowania jego pracy z młodzieżą i dziećmi.Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

3 lipca 1655 na terytorium biskupstwa powstała diecezja litomierzycka, a 10 listopada 1664 diecezja hradecka.

W 1729 w Pradze odbyły się wielkie uroczystości kanonizacyjne Jana Nepomucena, patrona Czech.

20 września 1785 odłączyła się część arcybiskupstwa, na której powstała diecezja czeskobudziejowicka.

Czasy współczesne[ | edytuj kod]

4 listopada 1946 arcybiskupem mianowany został Josef Beran. Odmówił on poddania Kościoła komunistycznej władzy oraz ekskomunikował ks. Josefa Plojhara, który zdradził Kościół zostając jedną ważniejszych osób w aparacie partyjnym. Mimo licznych nacisków władz arcybiskup nie odwołał ekskomuniki. W 1949 abp Beran ponownie został uwięziony (był więziony w czasie wojny przez gestapo), tym razem przez władze komunistyczne; do 1963 był przetrzymywany w więzieniach w Mukarovie (koło Pragi) i Radvanovie. Lata 1963–1965 spędził na wolności, ale uniemożliwiono mu wykonywanie obowiązków biskupich. W lutym 1965 zezwolono mu na wyjazd do Rzymu po odbiór nominacji kardynalskiej, lecz nie pozwolono mu powrócić do kraju. Resztę życia spędził w Rzymie, gdzie zmarł.

Konrád z Vechty (ur. ok. 1364, zm. 26 grudnia 1431) – niemiecki duchowny katolicki, biskup ordynariusz ołomuniecki w latach 1408-1413, arcybiskup metropolita praski w latach 1413-1431.Stefan Wyszyński (ur. 3 sierpnia 1901 w Zuzeli, zm. 28 maja 1981 w Warszawie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny lubelski w latach 1946–1948, arcybiskup metropolita gnieźnieński i warszawski oraz prymas Polski w latach 1948–1981, kardynał prezbiter od 1953. Zwany Prymasem Tysiąclecia, sługa Boży Kościoła katolickiego.

Kolejny arcybiskup, mianowany 30 grudnia 1977, František Tomášek również okazał się nieugięty wobec władzy komunistycznej. Popadł w konflikty z władzami walcząc przeciwko komunistycznej interwencji w życie Kościoła i obronie wolności wyznania. W 1978 wziął udział w konklawe, które wybrało nowego papieża Jana Pawła II. Był jednym z dwóch kardynałów (obok Stefana Wyszyńskiego), któremu Jan Paweł II nie zezwolił uklęknąć przez sobą podczas swojego ingresu. Poparł aksamitną rewolucję, choć wcześniej odmówił podpisania Karty 77. Przyczynił się do obalenia reżimu komunistycznego w Czechosłowacji. 26 marca 1991 z racji wieku złożył dymisję. Miał wtedy 92 lata i był najstarszym urzędującym biskupem.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.Beroun (niem. Beraun) − miasto w Czechach, w kraju środkowoczeskim. Leży u zbiegu rzek Berounka i Litavka. Według danych z 31 grudnia 2006 powierzchnia miasta wynosiła 3 131 ha, a liczba jego mieszkańców 18 206 osób.

Biskupi i arcybiskupi prascy[ | edytuj kod]

Pałac arcybiskupów praskich
 Osobny artykuł: Biskupi i arcybiskupi prascy.
  • Biskup ordynariusz: Kardynał Dominik Duka, OP
  • Biskup pomocniczy: Bp Václav Malý
  • Biskup pomocniczy: Zdenek Wasserbauer
  • Biskup senior: Bp Karel Herbst, SDB


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Diecezja litomierzycka (łac.: Dioecesis Litomericensis, cz.: Diecéze litoměřická) - katolicka diecezja czeska położona w północno-zachodniej części kraju, obejmująca swoim zasięgiem terytorium krajów: usteckiego i libereckiego. Siedziba biskupa znajduje się w katedrze św. Stefana w Litomierzycach.
    Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").
    Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.
    Diecezja litomyska, czeski: Diecéze Litomyšl, niem.: Bistum Leitomischl – historyczna diecezja katolicka we wschodnich Czechach, istniejąca w średniowieczu, wchodząca w skład czeskiej prowincji kościelnej.
    Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus PP. II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski, a następnie arcybiskup metropolita krakowski, kardynał, zastępca przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969-1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Miasto Watykan (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), kawaler Orderu Orła Białego, błogosławiony Kościoła katolickiego.
    Biskup diecezjalny – biskup, któremu powierzono aktualnie istniejącą diecezję. Potocznie wobec biskupa diecezjalnego używa się również określenia biskup ordynariusz.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Reklama