Archaik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Archaik (ang. Archean, od gr. arche ‛na przedzie’), archeozoik (z gr. dzoe ‛życie’), azoik (z gr. ‛bez życia’)

Paleontologia (od gr. palaios – stary + on – byt + logos – nauka) – dziedzina biologii zajmująca się organizmami kopalnymi, wyprowadzająca na podstawie skamieniałości i śladów działalności życiowej organizmów wnioski ogólne o życiu w przeszłości geologicznej. Ściśle związana z geologią, posługuje się często fizyką i chemią.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
  • w sensie geochronologicznym: najstarszy eon w dziejach Ziemi, trwający ok. półtora miliarda lat (od 4,0 do 2,5 mld lat temu). Archaik dzieli się na cztery ery: eoarchaik, paleoarchaik, mezoarchaik i neoarchaik.
  • w sensie chronostratygraficznym: najniższy eonotem, niższy od proterozoiku. Archaik dzieli się na cztery eratemy: eoarchaik, paleoarchaik, mezoarchaik i neoarchaik.
  • Pierwsze 600 milionów lat dziejów Ziemi zaliczane jest do hadeiku, jednak jest to jednostka nieformalna.

    Hadeik – nieformalna jednostka stratygraficzna w randze eonu, odpowiadająca okresowi w dziejach Ziemi przed uformowaniem się skorupy ziemskiej. Poprzedza archaik. Hadeik trwał około 0,6 mld lat (600 mln) – od około 4,6 do 4 mld lat temu.Geochronologia - dyscyplina naukowa zajmująca się ustalaniem wieku skał i skamieniałości skorupy ziemskiej oraz umieszczaniem w czasie pewnych wydarzeń geologicznych i biologicznych. Geochronologia umożliwia rekonstrukcję historii geologicznej Ziemi. Formalne jednostki geochronologiczne to:

    Geologia[ | edytuj kod]

    Archaik stanowi najstarszy etap dziejów litosfery. Bardzo często jest łączony z proterozoikiem i określany wspólną nazwą prekambru. Temperatura powierzchni we wczesnym archaiku wynosiła mniej niż 100 °C. Stygnąca lawa utworzyła cienką, pękającą skorupę, powstały pierwsze skały magmowe i metamorficzne, a później skały osadowe. Atmosfera składała się głównie z wodoru, metanu, amoniaku i pary wodnej. Trwały nieustanne procesy górotwórcze i wybuchy wulkanów. Skały archaiczne występują w najstarszych fragmentach skorupy kontynentalnej – tarczach. Rozpoznano w nich ślady deformacji – orogenez: saamijskiej, białomorskiej, kenorańskiej, a na pograniczu z proterozoikiem – algomijskiej. Następowały wtedy wielkie intruzje skał magmowych.

    Lawa – ciekły produkt działalności wulkanicznej, składający się głównie ze stopionych tlenków krzemu, żelaza, sodu, potasu, wapnia i innych metali. Ma podobny skład jak magma, z której stopienia powstaje, ale jest zubożona o składniki lotne.Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Jego izotop, prot, jest najprostszym możliwym atomem, zbudowanym z jednego protonu i jednego elektronu.

    Gęsta atmosfera, w skład której mogły wchodzić również takie związki jak: cyjanowodór, siarkowodór, dwutlenek i tlenek węgla, nie przepuszczała promieni słonecznych. Panowało przy tym olbrzymie ciśnienie rzędu 300–400 MPa. (Dla porównania obecnie ciśnienie atmosferyczne wynosi ok. 0,10 MPa.) Skały, niepokryte roślinnością, ulegały szybkiej erozji. Liczne wyładowania atmosferyczne i erupcje wulkaniczne były jedynymi źródłami światła na Ziemi.

    Eratem – formalna jednostka chronostratygraficzna (skalna), odpowiadająca jednostce geochronologicznej (czasowej) o nazwie era. Jest częścią eonotemu, dzieli się na systemy.Wiek (ang. Age) - formalna jednostka geochronologiczna (czasowa), niższa rangą od epoki a wyższa od chronu (doby). Czas trwania waha się od kilkuset tysięcy do kilkunastu milionów lat.

    W archaiku powstało życie na Ziemi. Pojawiły się archeany (archeobakterie) i bakterie (w tym sinice).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • tabela stratygraficzna
  • prekambr
  • Apex Chert
  • Isua
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Tabela stratygraficzna opublikowana przez International Commission on Stratigraphy (2013)
  • Tabela stratygraficzna – schemat obrazujący przebieg historii Ziemi na podstawie następstwa procesów i warstw skalnych. Obecnie przyjęta tabela stratygraficzna została ustalona przez Międzynarodową Komisję Stratygrafii (ICS).Paleozoologia (od. gr. palaios - dawny, stary + zoon - zwierzę) – dział paleontologii badający zachowane w skałach osadowych szczątki lub ślady aktywności życiowej zwierząt z minionych okresów geologicznych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Dwutlenek węgla (nazwa systematyczna: ditlenek węgla; nazwa Stocka: tlenek węgla(IV)), CO2 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym węgiel występuje na IV stopniu utlenienia.
    Paleoklimatologia - jedna z nauk geologicznych, która zajmuje się badaniem klimatów w różnych epokach geologicznych w celu poznania warunków klimatycznych, ich zmian oraz przyczyn tych zmian w dziejach Ziemi. W swych badaniach paleoklimatologia wykorzystuje różne charakterystyczne typy skał, szczątki roślin, zwierząt oraz porównuje je z obecnie żyjącymi w określonych warunkach klimatycznych, a także analizuje wszelkie źródła pisane oraz zabytki sztuki.
    Tarcza kontynentalna (tarcza krystaliczna) jest to rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się obszar zbudowany ze skał krystalicznych. Tarcza kontynentalna jest z reguły obnażona, nie pokryta osadami i niepoddająca się fałdowaniu. Stanowi rdzeń każdego kontynentu. Jeśli jest przykryta młodszymi skałami osadowymi lub wulkanicznymi, to wchodzi w skład platformy kontynentalnej, jako jej fundament. Tarcze kontynentalne i platformy kontynentalne oraz pasma orogeniczne budują płytę kontynentalną.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Paleoantropologia – dział antropologii zajmujący się zróżnicowaniem kopalnych form przedludzkich i ludzkich oraz ich filogenezą.
    Bakterie (łac. bacteria, od gr. bakterion – pałeczka) – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo. Są to jednokomórkowce lub zespoły komórek o budowie prokariotycznej. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia, gałąź mikrobiologii.
    Paleobiologia – nauka zajmująca się sposobem życia i formami współistnienia organizmów w minionych erach geologicznych. Jest nurtem w paleontologii. Mianem paleobiologii określana też bywa sama paleontologia, ale wówczas gdy zajmuje się zagadnieniami biologicznymi, a nie systematyką.

    Reklama