Arboretum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Różaneczniki, z których słynie Arboretum w Kórniku

Arboretum (łac. arbor, arboris – drzewo), ogród dendrologiczny, dendrarium – miejsce, w którym kolekcjonuje się drzewa i krzewy oraz zwykle prowadzi się badania nad nimi. Przy arboretach działają często placówki naukowe badające morfologię, anatomię, ekologię, fizjologię i genetykę roślin drzewiastych oraz możliwości aklimatyzacji gatunków obcych. Arboreta funkcjonować mogą jako placówki samodzielne, ale stanowić też mogą część ogrodów botanicznych o wszechstronnych kolekcjach. Gatunki dawniej nasadzano w kolekcjach arboretów głównie kierując się względami estetycznymi. Współczesne kolekcje gromadzą różne gatunki według kryterium ekologicznego (tworząc grupy o podobnych wymaganiach siedliskowych) lub systematycznego (grupując gatunki i rodzaje spokrewnione).

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody – polska ustawa uchwalona przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, regulująca kwestie prawne związane z ochroną przyrody w Polsce. Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu – państwowa szkoła wyższa, jedna z dziesięciu funkcjonujących w stolicy Dolnego Śląska. Uczelnia działa w budynkach dawnego Instytutu Rolniczego niemieckiego Uniwersytetu we Wrocławiu. Powojenne początki uczelni to jesień 1945 roku, kiedy w połączonych organizacyjnie Uniwersytecie i Politechnice zaczęły funkcjonować Wydziały: Rolniczy i Medycyny Weterynaryjnej. W 1951 roku wyodrębniła się z nich samodzielna uczelnia – Wyższa Szkoła Rolnicza, która od 1971 roku funkcjonuje jako Akademia Rolnicza we Wrocławiu. W listopadzie 2006 roku, zgodnie z podpisaną przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego ustawą (treść ogłoszonej ustawy (Dz. U. z 2006 r. Nr 202, poz. 1483)) uczelnia zmieniła nazwę na Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.

Według definicji formalnej arboretum jest szczególnym rodzajem ogrodu botanicznego, którego zasady tworzenia i funkcjonowania w Polsce definiuje ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Kolekcje drzew i krzewów w oficjalnym wykazie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska definiowane są jako ogrody botaniczne. W szerszym ujęciu arboretum to dowolna powierzchnia służąca uprawie kolekcji drzew i krzewów.

Arboretum, Ogród dendrologiczny w Glinnej – arboretum znajdujące się w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo.Arboretum w Lipnie – park dendrologiczny w Lipnie koło Niemodlina, najstarsze arboretum w Polsce. Założony został około 1783 roku przez Jana Nepomucena Karola Praschma, właściciela dóbr Niemodlińskich. Obecnie wchodzi w skład administrowanego przez Nadleśnictwo Tułowice Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego w Lipnie i zajmuje obszar 4,18 ha, położony w oddziale 154 g, leśnictwa Goszczyce. Na terenie ogrodu rośnie wiele gatunków drzew ze strefy umiarkowanej Ameryki Północnej, Azji, Europy Południowej, sprzyjają temu panujące tu warunki klimatyczne i gruntowe. Park jest najcieplejszym miejscem Opolszczyzny – średnia roczna temperatura wynosi 8,6 °C, a śródleśne położenie ogrodu sprawia, że rosnące tu rośliny są osłonięte od mrozu i wiatru. Jest to obszar, który we wczesnym średniowieczu zajmowała Przesieka Śląska, puszcza oddzielająca Śląsk Dolny od Górnego, gdzie w XVIII wieku urządzono krajobrazowy park angielski.

Arboreta w Polsce[ | edytuj kod]

Autostrada liliowców (Hemerocallis) w Arboretum w Wojsławicach
  1. Arboretum – Ogród Botaniczny Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
  2. Arboretum w Bolestraszycach
  3. Arboretum w Glinnej
  4. Arboretum w Gołuchowie – jeden z najstarszych i największych ogrodów założonych w stylu angielskim w II połowie XIX w.
  5. Arboretum w Karnieszewicach
  6. Arboretum w Kopnej Górze
  7. Arboretum w Kórniku – ok. 3000 gatunków drzew i krzewów; najstarsze i najbogatsze w gatunki arboretum w Polsce;
  8. Arboretum w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
  9. Arboretum w Kudypach
  10. Arboretum Leśne w Laskach
  11. Arboretum w Lądku-Zdroju
  12. Arboretum w Lipnie
  13. Arboretum w Lusławicach
  14. Arboretum w Luzinie
  15. Arboretum w Łódzkim Ogrodzie Botanicznym
  16. Ogród Dendrologiczny Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
  17. Arboretum w MarculachRegionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu
  18. Arboretum przy Nadleśnictwie Narol
  19. Arboretum w Nietkowie
  20. Arboretum – Ośrodek Badań Dendrologicznych w Pawłowicach – Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
  21. Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
  22. Arboretum Bramy Morawskiej w Raciborzu
  23. Arboretum w Rogowie
  24. Arboretum Leśne im. Prof. Stefana Białoboka w Nadleśnictwie Syców
  25. Arboretum w Ogrodzie botanicznym PAN w Warszawie
  26. Arboretum Wirty
  27. Arboretum w Wojnowicach
  28. Arboretum w Wojsławicach – filia Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego
  29. Arboretum w Zielonce – 870 taksonów drzew i krzewów

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Palmiarnia
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 38. ISBN 83-214-1305-6.
    2. Ewa Mochtak: Tajemnice ogrodów botanicznych. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989, s. 7. ISBN 83-10-09184-2.
    3. Dz.U. z 2020 r. poz. 55
    4. Wykaz ogrodów botanicznych w Polsce. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, 2017-03-30. [dostęp 2018-08-23].
    5. Marian Kiełbaska (red.): Mała Encyklopedia Leśna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1991, s. 14. ISBN 83-01-08938-5.
    6. Czekalski M.. Arboretum Leśne w Laskach. „Erica Polonica. Rocznik Roślin Wrzosowatych”. 14, s. 19-24, 2003. 
    7. Wojciech Starzyk: Arboretum przy Nadleśnictwie Narol. W: Nadleśnictwo Narol [on-line]. Lasy Państwowe, 14.09.2016. [dostęp 2018-08-23].
    8. Arboretum – Ośrodek Badań Dendrologicznych w Pawłowicach Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. Centrum Edukacyjno-Rozwojowe Pałac Wrocław Pawłowice. [dostęp 2018-08-23].
    Łódzki Ogród Botaniczny im. Jakuba Mowszowicza – ogród w Łodzi, powstał w roku 1929 na terenie parku Źródliska. Po zakończeniu II wojny światowej na obszarze przyległym do Parku na Zdrowiu rozpoczęto tworzenie nowego ogrodu botanicznego. Od 1988 patronem ogrodu jest Jakub Mowszowicz.Arboretum Wirty – ogród dendrologiczny położony w miejscowości Wirty nad Jeziorem Borzechowskim, w gminie Zblewo, Powiat starogardzki, Województwo pomorskie. Znajduje się pod zarządem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku, leży na terenie Nadleśnictwa Kaliska – Leśnictwo Wirty, oddział 37.




    Warto wiedzieć że... beta

    Fizjologia roślin, fitofizjologia – nauka zajmująca się badaniem procesów życiowych roślin, funkcjami ich organów oraz warunków w jakich realizowane są funkcje życiowe roślin. Fizjolodzy roślin zajmują się badaniem procesów biofizycznych, takich jak transpiracja, procesów biochemicznych takich jak fotosynteza, oddychanie komórkowe oraz procesów wzrostu i rozwoju. Jest jedną z gałęzi botaniki i fizjologii. Jest też mocno powiązana z biochemią i biofizyką. Fizjologia roślin zajmuje się badaniem zjawisk i procesów zachodzących na różnych poziomach organizacji biologicznej:
    Roślina drzewiasta – roślina wieloletnia o silnie zdrewniałych, trwałych łodygach nadziemnych, często także i korzeniach. W przeciwieństwie do bylin, u których cała część nadziemna zamiera na zimę, zdrewniałe nadziemne części roślin drzewiastych nie zamierają w okresie zimy. Nie jest to takson, ale grupa roślin o zbliżonej budowie morfologicznej. Rośliny drzewiaste to zazwyczaj rośliny długowieczne.
    Krzew – roślina drzewiasta o zdrewniałej łodydze, która od nasady rozgałęzia się na wiele pędów równorzędnych. W przeciwieństwie do drzew u krzewów brak osi głównej – pnia.
    Arboretum w Kórniku – znajduje się w województwie wielkopolskim w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik. Arboretum jest największym i najstarszym w Polsce i czwartym co do wielkości kolekcji w Europie.
    Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – centralny organ administracji rządowej ds. ochrony środowiska oraz ochrony przyrody, wykonujący swoje zadania przy pomocy Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.
    Drzewa – grupa roślin, do której zaliczają się największe rośliny lądowe. Grupa ta nie jest taksonem – grupuje tylko organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie. Drzewa są roślinami wieloletnimi o zdrewniałych łodygach (i zwykle też korzeniach). Od innych roślin drzewiastych (krzewów i krzewinek) różnią się posiadaniem łodygi głównej (pnia) rozgałęziającej się dopiero od pewnej wysokości. Liczne rozgałęzienia wraz z listowiem tworzą koronę drzewa. Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające kłodzinę zamiast pnia zakończoną pękiem liści tj. paprocie drzewiaste, sagowcowe, palmy, pandany, juki i draceny. Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody. W leksykonach lub spisach gatunków roślin drzewa bywają oznaczane symbolem przypominającym symbol Saturna lub alchemiczny symbol ołowiu, tj. podwójnie kreślone h. (Pojedynczo kreślone h, czyli ħ, oznacza krzew)
    Dendrologia (gr. déndron – drzewo, lógos – słowo, nauka), drzewoznawstwo – dział botaniki zajmujący się drzewami i krzewami, w tym m.in. ich morfologią, anatomią, geografią, genetyką. Zajmuje się też introdukcją – wprowadzeniem do uprawy obcych gatunków roślin oraz ich aklimatyzacją.

    Reklama