• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Arabska rewolta



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Młodoturcy (tur. Jön Türkler lub Genç Türkler) – nacjonalistyczny i modernistyczny ruch polityczny w Turcji na przełomie wieku XIX i XX, dążący do obalenia monarchii osmańskiej i reorganizacji państwa.Abd Allah ibn Husajn, Abdullah I bin al-Hussein (ur. w lutym 1882 w Mekce, zm. 20 lipca 1951 w Jerozolimie) – emir Emiratu Transjordanii (1921-1946), a następnie król Królestwa Transjordanii (od 1949 Jordańskie Królestwo Haszymidzkie). Pochodził z dynastii Haszymidów.

    Powstanie arabskie (rewolta arabska) 1916–1918 (arab. الثورة العربية, As-Saura al-arabijja) – powstanie wywołane w trakcie I wojny światowej przez szarifa Mekki, Husajna ibn Alego, w celu uniezależnienia się od Imperium Osmańskiego i utworzenia jednolitego państwa arabskiego, które miało obejmować tereny od Aleppo w Syrii po Aden w Jemenie.

    Ali ibn al-Husajn al-Ali al-Haszimi (ar. علي بن الحسين بن علي الهاشمي; ur. 1879, zm. 1935) – król Hidżazu i szarif Mekki w latach 1924-1925.Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.

    Wspierana przez Ententę rewolta rozpoczęła się w czerwcu 1916 r. atakiem na turecki garnizon Mekki, a zakończyła w październiku 1918 r. zajęciem przez buntowników Damaszku i Aleppo. Siły powstańcze, przeprowadzając akcje partyzanckie za linią frontu, związały część osmańskiego wojska i pomogły gen. Edmundowi Allenby’emu w podboju Palestyny. Po zakończeniu wojny interesy kolonialne Francji i Imperium brytyjskiego nie pozwoliły jednak na pełną realizację niepodległościowych ambicji Arabów.

    Rozejm w Mudros – układ rozejmowy kończący działania wojenne I wojny światowej pomiędzy Imperium Osmańskim a Ententą, podpisany 30 października 1918 na pokładzie okrętu liniowego Royal Navy HMS Agamemnon, stojącego na kotwicy w porcie Mudros na greckiej wyspie Lemnos.Kolej Hidżaska (arab. سكة حديد الحجاز, Sikkat Hadid al-Hidżaz; tur. Hicaz Demiryolu) – linia kolei wąskotorowej z Damaszku do Medyny, biegnąca przez krainę Hidżaz w Arabii Saudyjskiej, od której bierze swoją nazwę. Obecnie znajduje się na terenie Syrii, Jordanii i Arabii Saudyjskiej. Łączna długość 1320 km, rozstaw szyn 1050 mm.

    Geneza[ | edytuj kod]

    Rządy postępowych młodoturków w Imperium Osmańskim obudziły świadomość narodową arabskiej inteligencji, która zaczęła domagać się udziału w budowie nowoczesnego Bliskiego Wschodu. W 1911 r. grupa syryjskich działaczy utworzyła organizację Al-Fatat, której postulatem była przebudowa Imperium Osmańskiego w państwo turecko-arabskie. Jej dążenia spotkały się jednak ze sprzeciwem władz i doprowadziły do prześladowań arabskich nacjonalistów. W 1915 r., kiedy pod kierunkiem osmańskiego gubernatora Syrii Dżemala Paszy, represje przybrały na sile (od 1915 do 1916 kilkuset arabskich działaczy zostało aresztowanych, deportowanych, poddanych torturom, kilkudziesięciu skazano na śmierć), członkowie arabskich organizacji niepodległościowych, w tym pozostali na wolności działacze Al-Fatat poprosili szarifa Husajna ibn Alego (Haszymitę, który z ramienia Turcji rządził Hidżazem) o wywołanie powstania przeciwko Imperium.

    Otto Liman von Sanders (ur. 17 lutego 1855 w Słupsku - zm. 22 sierpnia 1929 w Monachium), niemiecki generał, dowódca wojsk niemieckich i tureckich podczas I wojny światowej. Zwycięzca spod Gallipoli.Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.

    Husajn już od jesieni 1914 r. prowadził z brytyjskim ministrem wojny, lordem Kitchenerem, rozmowy na temat rozpoczęcia buntu w Arabii. Rokowania te nabrały rozpędu w następnym roku, kiedy szarif zrozumiał, że osmański rząd planuje się go pozbyć. W zamian za poparcie wysiłków Ententy w wojnie z Turcją, Husajn zażądał dla siebie niepodległego państwa, obejmującego większość arabskiego Bliskiego Wschodu. W imieniu rządu brytyjskiego, Wysoki Komisarz w Egipcie sir Henry McMahon, przyrzekł Arabom te terytoria, zastrzegając jednak, że ostateczne granice zostaną ustalone wraz z pozostałymi sojusznikami dopiero po zakończeniu wojny. Mimo tych obietnic, 16 maja 1916 r. rządy Wielkiej Brytanii i Francji podpisały tajną umowę Sykes-Picot o podziale Imperium Osmańskiego między własne strefy wpływów.

    Lewant (od wł. levante – wschód) – pochodzące z języka włoskiego określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Granice wyznaczają: Morze Śródziemne, Taurus, Mezopotamia, pustynie Półwyspu Arabskiego i Morze Czerwone. Obszar ten obejmuje dzisiejsze państwa: Syrię, Jordanię, Liban, Izrael oraz Autonomię Palestyńską. W szerszym znaczeniu do Lewantu zalicza się również Azję Mniejszą (Turcja) i Egipt.Rabigh (arab. رابغ) - miasto położone w saudyjskiej prowincji Mekka. Populacja ok. 100 000 osób (2004 rok). Ośrodek przemysłowy. Do początków XVII wieku nazywane Al-Johfa. Lokalizacja: 22°48′N 39°02′E.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Aleppo (arab. حلب Halab, tur. Haleb) – miasto w północno-zachodniej Syrii, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego, na krańcach Pustyni Syryjskiej, w okolicy półpustynnej, o ostrym klimacie. Siedziba władz prowincji Halab. Największe miasto Syrii - 1,4 mln mieszkańców (1990), 1,7 mln mieszkańców (1999), 2,0 mln mieszkańców (dane szacunkowe z 2003). Jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miast Bliskiego Wschodu - od co najmniej 1800 p.n.e. Zamieszkane głównie przez Arabów, dość liczni są Turcy i Ormianie, oprócz nich mieszkają w Aleppo Grecy, Kurdowie i Żydzi. Ośrodek przemysłu włókienniczego i spożywczego, ośrodek tkactwa dywanów. Jedno z większych centrów handlowych Bliskiego Wschodu. Węzeł komunikacyjny - skrzyżowanie szlaków kolejowych i drogowych, międzynarodowy port lotniczy, przez miasto przebiega rurociąg z Homsu do Latakii. Ośrodek nauki i kultury - uniwersytet, muzułmańska szkoła teologiczna, szkoła muzyczna.
    Sir Edmund Henry Hynman Allenby, 1 Wicehrabia Allenby, ps. „Bloody Bull” (ur. 23 kwietnia 1861, zm. 14 maja 1936), GCB, GCMG, GCVO – brytyjski marszałek polny (Field Marshal), znany zwłaszcza z dowodzenia podczas I wojny światowej, podczas której prowadził Egipski Korpus Ekspedycyjny w kampanii na półwyspie Synaj i w Palestynie.
    Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīya al-Lubnānīya, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.
    Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.
    Imperium brytyjskie – imperium kolonialne obejmujące dominia, kolonie, protektoraty, terytoria mandatowe i inne terytoria zależne należące do Wielkiej Brytanii lub przez nią zarządzane. Rozwinęło się z kolonii i placówek handlowych zakładanych przez Anglię pomiędzy końcem XVI a początkiem XVIII wieku. U szczytu swojej potęgi było największym imperium w historii świata i przez ponad stulecie było jedynym supermocarstwem. W 1925 roku imperium brytyjskie zamieszkiwało około 478 milionów ludzi, co stanowiło jedną czwartą ówczesnej ludności świata. Liczyło około 35,8 mln km² powierzchni, tj. prawie jedną czwartą powierzchni lądowej Ziemi. W rezultacie jego dziedzictwo polityczne, prawne i kulturowe, podobnie jak język angielski, rozprzestrzeniło się w wielu częściach świata. U szczytu swojej potęgi było często określane jako „imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce”, gdyż dzięki jego rozległości zawsze istniało takie terytorium do niego należące, gdzie trwał dzień.
    Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).
    Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.971 sek.