• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Apollo 15



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Promieniowanie gamma – wysokoenergetyczna forma promieniowania elektromagnetycznego. Za promieniowanie gamma uznaje się promieniowanie o energii kwantu większej od 50 keV. Zakres ten częściowo pokrywa się z zakresem promieniowania rentgenowskiego. W wielu publikacjach rozróżnienie promieniowania gamma oraz promieniowania X (rentgenowskiego) opiera się na ich źródłach, a nie na długości fali. Promieniowanie gamma wytwarzane jest w wyniku przemian jądrowych albo zderzeń jąder lub cząstek subatomowych, a promieniowanie rentgenowskie – w wyniku zderzeń elektronów z elektronami powłok wewnętrznych lub ich rozpraszaniu w polu jąder atomu. Promieniowanie gamma jest promieniowaniem jonizującym i przenikliwym. Promieniowania gamma oznacza się grecką literą γ, analogicznie do korpuskularnego promieniowania alfa (α) i beta (β).Lunar Roving Vehicle (LRV) – pojazd kołowy używany przez astronautów programu Apollo do przemieszczania się po powierzchni Księżyca. Służył do transportu narzędzi, sprzętu naukowego i łącznościowego oraz próbek gruntu księżycowego. Używany był podczas 3 ostatnich księżycowych lotów programu Apollo (Apollo 15, 16 i 17). Jedna z kamer LRV nakręciła moment odlotu załogi misji Apollo 17 z powierzchni Księżyca.
    Statek kosmiczny i rakieta nośna[ | edytuj kod] źródło

    Czas dostarczenia elementów do KSC:

    Statek kosmiczny[ | edytuj kod]

  • CSM: styczeń 1971
  • LM: listopad 1970
  • LRV: marzec 1971
  • Rakieta nośna[ | edytuj kod]

  • Pierwszy stopień (S-IC): lipiec 1970
  • Drugi stopień (S-II): maj 1970
  • Trzeci stopień (S-IVB): czerwiec 1970
  • Instrument Unit (UI): czerwiec 1970
  • Główne cele misji[ | edytuj kod]

    źródło
  • Przeprowadzenie badań i pobranie próbek gruntu w rejonie księżycowych Apeninów i Rima Hadley (Szczeliny Hadleya).
  • Ustawienie instrumentów ALSEP i innej aparatury naukowej.
  • Ocena efektywności wyposażenia podczas długotrwałego pobytu astronautów poza lądownikiem, pokonywania dużych odległości i przy rozszerzonym zakresie prac na powierzchni Księżyca.
  • Wykonanie eksperymentów w trakcie lotu i fotografowanie powierzchni Księżyca z orbity okołoksiężycowej.
  • Misja[ | edytuj kod]

    źródło

    Odliczanie przed startem i sam start miał wyjątkowo płynny przebieg. Zgodnie z planem wykonano umieszczenie Apollo 15 na trajektorii lotu w kierunku Księżyca (TLI), separację statku i dokowanie z lądownikiem. Niedługo później astronauci przeprowadzili oddzielenie członu S-IVB/IU i skierowali na kurs kolizyjny z Księżycem. Uderzenie miało miejsce 183 km na północny wschód od miejsca lądowania Apollo 14 i 356 km na północny wschód od miejsca lądowania Apollo 12. Powstałe wstrząsy dostarczyły informacji o strukturze Księżyca do głębokości 50-100 km. Uderzenia trzeciego stopnia podczas poprzednich misji umożliwiły sondowanie jedynie na głębokość 30 km.

    Moduł księżycowy ang. Lunar Module (LM) – dwuczłonowy statek kosmiczny zaprojektowany zgodnie z profilem programu Apollo do operacji kosmicznych w pobliżu Księżyca i na jego powierzchni, składający się z członu zniżania i członu wznoszenia. Moduł był produkowany przez firmę Grumman. Był on przeznaczony do przewozu dwóch astronautów z orbity Księżyca na jego powierzchnię i z powrotem. Masa pojazdu wynosiła 15 065 kg włączając astronautów, paliwo i inne materiały.Maskon (z ang. mass concentrations) – skupisko masy, ośrodek o większej niż przeciętna gęstości, znajdujący się względnie płytko pod powierzchnią ciała niebieskiego. Maskony zostały zaobserwowane na Księżycu, Marsie i Merkurym.

    Wkrótce po dokowaniu instrumenty pokładowe wykryły zwarcie w instalacji systemu sterowania silnikiem SPS. Opracowana zmodyfikowana procedura odpalenia silnika SPS, przetestowana w czasie drugiej korekty trajektorii, pozwoliła na kontynuowanie misji. Pokrywa wnęki SIM została odrzucona na 4,5 godziny przed wejściem na orbitę okołoksiężycową i instrumenty SIM zostały uruchomione. Po dalszych dwóch godzinach statek wykonał manewr wejścia na orbitę podejścia do lądowania. Ze względu na duże nachylenie orbity do równika, tor lotu statku przebiegał nad najsilniejszymi księżycowymi maskonami. Spowodowało to znacznie szybszą od zakładanej degradację orbity. Poprawka wykonana silnikami RCS statku Apollo zmieniła wysokość orbity z 108,3 km x 17,8 km na 111,7 km x 16,3 km. W wyniku drobnych problemów technicznych separacja Apollo i lądownika odbyła się z 25 minutowym opóźnieniem na wysokości zaledwie szesnastu kilometrów nad powierzchnią Księżyca. Separacja nastąpiła w setnej godzinie czasu misji, a cztery godziny później dowódca zaczął podejście do lądowania. Po 12 minutach i 20 sekundach Falcon miękko osiadł na powierzchni. W trakcie schodzenia musieli wytężać wzrok, aby odszukać charakterystyczne punkty. Specyficzne struktury w krajobrazie Księżyca są w tym rejonie mniej ostro zarysowane, niż przypuszczano. Kilka razy zmieniali miejsce lądowania, sterując lądownikiem w taki sposób, aby trzymać się blisko północnej krawędzi jedynej struktury, jaką rozpoznawali – Rima Hadley, szerokiej szczeliny kanionu, oddalonej o jedenaście kilometrów od wysokiego na 5400 metrów szczytu Mons Hadley. Ostatnie osiemdziesiąt metrów przelecieli prawie na ślepo, w tumanach księżycowego pyłu. Moduł LM, opadając, pokonał ostatni metr i zaczął przechylać się do tyłu i na swoją prawą stronę. Okazało się, że dwie podpory zagłębiły się w gruncie tuż przy krawędzi niedużego krateru.

    S-IC (wym. Es one see): pierwszy stopień rakiety Saturn V, produkowany przez zakłady Boeing w latach 1961-1973. Jak większość pierwszych stopni rakietowych i w przeciwieństwie do stopni S-II i S-IVB, napędzany był mieszaniną węglowodorów, w ilości 645 ton, o składzie bardzo zbliżonym do nafty, a utleniaczem był ciekły tlen, w ilości 1700 ton.Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o. (WSiP) – wydawnictwo, które wydaje głównie podręczniki szkolne i inne materiały edukacyjne. Powstało zarządzeniem ministra edukacji narodowej 9 kwietnia 1945 r., jako Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych (PZWS), z których w 1951 roku wydzielone zostało Państwowe Wydawnictwo Szkolnictwa Zawodowego. W 1974 roku oba wydawnictwa zostały połączone w wydawnictwo pod obecną nazwą i działały w formie przedsiębiorstwa państwowego. Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa zostało dokonane przez Ministra Skarbu Państwa w dniu 16 września 1998 r. Od 3 listopada 2004 do 30 sierpnia 2010 przedsiębiorstwo było notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

    Po rozdzieleniu Apollo przeszedł na orbitę o parametrach 120,8 x 101,5 km. Po lądowaniu, obserwacje dowódcy misji oraz obserwacje z pokładu Apollo pozwoliły na dokładne określenie położenia LM. Znajdował się 550 m na północny wschód od planowanego miejsca lądowania. Po wykonaniu zadań przewidzianych w planie misji Falcon uniósł się z powierzchni Księżyca i połączył na orbicie ze statkiem Endeavour. Dzięki energii z akumulatorów łazika, po raz pierwszy możliwa była telewizyjna transmisja startu lądownika.

    James Benson Irwin (ur. 17 marca 1930 w Pittsburghu, zm. 8 sierpnia 1991 w Glenwood Springs w stanie Kolorado) − amerykański astronauta, pułkownik United States Air Force. Ósmy człowiek, który stanął na powierzchni Księżyca.Tahiti – wyspa w południowej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Wysp Towarzystwa (Wyspy Na Wietrze); największa wśród wysp Polinezji Francuskiej, polityczne, gospodarcze i kulturalne jej centrum. Pierwotna nazwa Otaheiti.

    Niemniej ważne od prac przeprowadzonych na powierzchni Księżyca były eksperymenty przeprowadzone przez pilota modułu dowodzenia na orbicie. Worden wykonał ważne badania i obserwacje naukowe. Statek Apollo 15 został wyposażony w aparaturę, której masa wynosiła 476 kg. W poprzedniej wyprawie masa urządzeń badawczych była czterokrotnie mniejsza i wynosiła 113,4 kg. W skład tej aparatury wchodziły przyrządy do badania promieniowania gruntu księżycowego odznaczającego się znaczną energią. Na wysięgniku znajdował się spektrometr gamma przeznaczony do pomiarów w zakresie 0,1-10 MeV. Spektrometr rentgenowski służył do badań fluorescencji powierzchni Księżyca w tym zakresie widma. Inny spektrometr, wyposażony w detektory krzemowe, rejestrował cząstki alfa o energiach od 4,7 9,3 MeV. Przyrządy te umożliwiały identyfikację pewnych pierwiastków występujących na Księżycu i określenie pewnych ogólnych cech materiałów tworzących jego skorupę. Kolejny przyrząd to spektrometr masowy, znajdujący się na wysięgniku o długości 6,3 m, badał składniki ośrodka okołoksiężycowego. Natomiast układ kamer wysokiej klasy służył do uzyskania fotografii, które pozwalały wykonać dokładne mapy powierzchni Księżyca. Fotografie objęły obszar około trzech mln km², co stanowiło osiem procentów powierzchni. Kamera panoramiczna o ogniskowej 600 mm zawierała film o szerokości 12,5 cm i długości 2000 m. Zawierał on 1650 klatek. Jedna klatka obejmowała obszar o powierzchni 27 x 342 km. Fotografie odznaczały się dużą rozdzielczością – rzędu 1 m. kamera kartograficzna miała ogniskową 75 mm. Film miał szerokość 12,5 cm, lecz długość tylko 560 m i zawierał 3600 klatek, obejmujących każda pole 167 x 167 km. Zdolność rozdzielcza wynosiła około 20 metrów. Jednocześnie z kamerą kartograficzną uruchamiano kamerę gwiazdową, ustawioną pod kątem 96° do osi optycznej. na filmie o szerokości 35 mm były utrwalane fotografie gwiazd stanowiących punkt odniesienia przy precyzyjnym ustalaniu położeń poszczególnych punktów na powierzchni Księżyca. Potrzebną znajomość odległości kamery od powierzchni umożliwiały pomiary wykonane przy użyciu precyzyjnego wysokościomierza laserowego. Dzięki spektrometrowi promieniowania gamma wykryto wyższy poziom promieniowania na odwrotnej stronie Księżyca, a także ustalono, że średnie poziom ten jest niższy niż w przypadku próbek pobranych w rejonie Fra Mauro. Spektrometr rentgenowski pozwolił ustalić, że na terenach wyżynnych występują duże ilości glinu, szczególnie na odwrotnej stronie Księżyca, podczas gdy morza są bogate w magnez. Badania wykonane przy użyciu spektrometru cząstek alfa wykazały, że współczynnik dyfuzji radonu na Księżycu jest o trzy rzędy wielkości mniejszy niż na Ziemi. Stereometryczna kamera wykonała dużą ilość zdjęć wysokiej rozdzielczości, która zajęła około 2000 m klisz, natomiast kamera mapująca zużyła prawie 1400 m filmu. Wysokościomierz laserowy podczas 26. okrążenia zaczął sprawiać kłopoty, a w czasie 38. okrążenia przestał działać. Worden dokonał też interesujących obserwacji wizualnych, związanych z ukształtowaniem terenu, a także z potencjalnymi miejscami lądowania. Obserwacje te pozwoliły na uściślenie miejsca lądowania kolejnej ekspedycji. Apollo krążył wokół Księżyca przez pełnych sześć dób ziemskich. Już po powrocie Scotta i Irvina, zaledwie na godzinę przed odlotem, wyrzucono z niego małego satelitę. Subsatelita został umieszczony na orbicie o parametrach 141, x 102,0 km, dzięki czemu miał funkcjonować co najmniej przez rok. Detektory subsatelity pozwoliły między innymi wykryć nieznany wcześniej maskon na wschodnim skraju tarczy Księżyca. Zebrane dane pokazały również, że maskony nie są identyczne i różnią się natężeniem pola grawitacyjnego.

    Rima Hadley – rów na powierzchni Księżyca o długości około 80 km. Znajduje się na obszarze Palus Putredinis na współrzędnych selenograficznych ☾ 25,0°N 3,0°E/25,000000 3,000000. Nazwa tego kanału została nadana w 1964 roku przez Międzynarodową Unię Astronomiczną i pochodzi od pobliskiej góry księżycowej Mons Hadley.Richard Francis „Dick” Gordon, Jr. (ur. 5 października 1929 w Seattle) – amerykański astronauta, komandor United States Navy.

    W drodze powrotnej CMP Worden wykonał 39-minutowy spacer. W trakcie powrotu wykonano jedną korektę trajektorii. Separacja CM i SM oraz wyjście kapsuły w atmosferę nastąpiły zgodnie z planem, jednak ze względu na awarię jednego z głównych spadochronów wodowanie było nieco „twardsze”. Apollo 15 wodował w odległości około 1,9 km od wyznaczonego punktu, 530 km na północ od Hawajów i 9 km od okrętu ratowniczego.

    Mons Hadley – masyw w północnej części Montes Apenninus, pasma leżącego na północnej półkuli Księżyca. Góra wznosi się na wysokość 4,6 km, a maksymalna średnica przy podstawie to 25 km.Mons Hadley Delta – góra w północnej części widocznej strony Księżyca, w górach Montes Apenninus. Przejęła nazwę od leżącej zaraz na północny wschód góry Mons Hadley, która upamiętnia angielskiego wynalazcę Johna Hadleya. Jej średnica to około 15 km, wznosi się na wysokość 3,9 km i jest niższa od Mons Hadley (4,5 km). Góra jest najbardziej znana z tego, że u jej podnóża wylądował Apollo 15.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kwarantanna – czasowe odosobnienie (dawn. 40-dniowe z łac. quarantena czyli 40) ludzi, zwierząt, roślin lub towarów, co do których istnieje podejrzenie, że mogą być roznosicielami chorób zakaźnych.
    Kompleks startowy 39 (ang. Launch Complex 39, zazwyczaj używany jest skrót LC39) odnosi się do platform startowych LC39A i LC39B w Centrum Kosmicznym im. Johna F. Kennedy’ego na przylądku Canaveral w Stanach Zjednoczonych, które były używane w amerykańskich załogowych programach kosmicznych: Apollo i Space Transportation System.
    Niewidoczna lub odwrotna strona Księżyca – powierzchnia odwróconej od Ziemi półkuli Księżyca, która nigdy nie jest widoczna z Ziemi ze względu na rotację synchroniczną satelity. Libracja Księżyca powoduje, że brzegi odwróconej strony (łącznie ok. 18%) mogą być obserwowane z Ziemi, ale tylko pod małym kątem, co utrudnia rozpoznawanie rzeźby terenu. Odwrotna strona Księżyca pozostawała praktycznie nieznana do czasu lotów sond kosmicznych.
    Fluorescencja – jeden z rodzajów luminescencji – zjawiska emitowania światła przez wzbudzony atom lub cząsteczkę. Zjawisko uznaje się za fluorescencję, gdy po zaniku czynnika pobudzającego następuje szybki zanik emisji w czasie około 10 s. Gdy czas zaniku jest znacznie dłuższy, to zjawisko jest uznawane za fosforescencję.
    Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.
    Sojuz 1 (kod wywoławczy Рубин – „Rubin”) to misja kosmiczna ZSRR, pierwsza z serii Sojuz. Zakończona katastrofą, w której zginął pilot, kosmonauta Władimir Komarow.
    Eugene Francis „Gene” Kranz (ur. 17 sierpnia 1933) – inżynier, emerytowany administrator i kierownik lotu NASA. Służył jako kierownik lotu (ang. Flight Director – FLIGHT) podczas misji w programach Gemini i Apollo, na tym stanowisku zastąpił pierwszego kierownika lotu w historii NASA Chrisa Krafta. Kranz jest najbardziej znany z prowadzenia zespołu kontrolerów, któremu udało się uratować załogę Apollo 13, historia ta została później zekranizowana, Kranza w filmie zagrał Ed Harris. Kranz był także kierownikiem lotu podczas pierwszego lądowania człowieka na Księżycu w trakcie misji Apollo 11. Charakterystycznymi cechami jego wyglądu są: fryzura z krótko przystrzyżonymi włosami oraz kamizelki, noszone przez niego w Centrum Kontroli Misji, szyte przez żonę Martę Kranz specjalnie z okazji każdej kolejnej misji, którą prowadził jako kierownik lotu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.799 sek.