Antyperspirant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antyperspirant z aplikatorem kulkowym

Antyperspirant (łac. perspirare – „przewiewać, oddychać przez coś”) – kosmetyk mający na celu zmniejszanie wydzielania potu i w ten sposób zwalczanie nieprzyjemnego zapachu ciała poprzez naniesienie go bezpośrednio na pocące się części ciała. Działanie antyperspirantów opiera się na zawartości soli glinu. Dostępne na rynku preparaty różnią się ich stężeniem i w związku z tym skutecznością i częstotliwością stosowania.

Dół pachowy (łac. fossa axillaris) – przestrzeń, która oddziela klatkę piersiową od ramienia. Powiększa się podczas unoszenia kończyny górnej, największa jest zaś przy odwiedzonym ramieniu pod kątem 45 stopni.Spray (IPA: [sprej] lub [spræj]) także sprej lub spraj – płyn znajdujący się, wraz z gazem nośnym, w pojemniku pod dużym ciśnieniem i przeznaczony do rozpylania. Spray to również potoczna nazwa pojemnika z tym płynem. Spray podczas użycia wytwarza gazozol.

Antyperspiranty dostępne są w różnej postaci – w Europie najpopularniejsze są preparaty w sprayu, kremie lub z aplikatorem kulkowym, w Stanach Zjednoczonych natomiast dominują w postaci sztyftu lub żelu.

Mechanizm działania[ | edytuj kod]

Ludzki pot w większości przypadków nie ma zapachu dopóki nie zostanie sfermentowany przez bakterie, rozwijające się w ciepłych i wilgotnych warunkach. Pacha jest jednym z najcieplejszych miejsc na powierzchni ciała człowieka, a gruczoły potowe wydzielają płyn (pot), którego zadaniem jest regulacja temperatury (ochrona przed przegrzaniem). Gdy skórę tej okolicy umyje się mydłem o odczynie zasadowym, skóra traci swoje niskie pH, które stanowi ochronę przed kolonizacją bakteryjną. W takim środowisku dobrze rozwija się wiele bakterii, co powoduje szybką kolonizację skóry tej okolicy. Bakterie te żywią się potem oraz martwym naskórkiem i komórkami włosów, wydalając kwas trans-3-metylo-2-heksenowy, który jest główną przyczyną przykrego zapachu. Proces ten jest silniejszy po usunięciu owłosienia, gdyż włosy znajdujące się w dole pachowym powodują, że pot nie zostaje na skórze, a ta jest wystarczająco sucha aby zapobiec kolonizacji bakteryjnej. Ponadto włosy są mniej podatne na wzrost bakterii.

Alkohole – związki organiczne zawierające jedną lub więcej grup hydroksylowych połączonych z atomem węgla w hybrydyzacji sp.Sole – związki chemiczne powstałe w wyniku całkowitego lub częściowego zastąpienia w kwasach atomów wodoru innymi atomami, bądź grupami o właściwościach elektrofilowych, np. kationy metali, jony amonowe i inne postaci XR4 (gdzie X = {N, P, As, ...}, R - dowolna grupa organiczna) itp. Sole znalazły liczne zastosowania jako nawozy sztuczne, w budownictwie, komunikacji, przemyśle spożywczym i wielu innych. Sole występują w przyrodzie, jako minerały lub w organizmach żywych w roztworach płynów ustrojowych.

Dezodoranty są klasyfikowane przez amerykańską Agencję Żywności i Leków jako kosmetyki i mają za zadanie tylko eliminację nieprzyjemnego zapachu. Ich skład zazwyczaj jest oparty na alkoholu. Alkohol początkowo może wzmagać wydzielanie potu, jednak jego działanie ma na celu zabicie bakterii. Dezodoranty mogą występować w połączeniu z innymi, trwalszymi związkami antybakteryjnymi, jak triklosan lub związki chelatujące metale. Dezodoranty mogą zawierać substancje zapachowe mające na celu zamaskowanie przykrego zapachu potu.

PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Chemical Senses – miesięcznik, w którym są publikowane wyniki oryginalnych badań naukowych oraz artykuły przeglądowe dotyczące wszystkich zagadnień chemorecepcji u ludzi i zwierząt – zmysłów chemicznych (smak, węch) i innych problemów chemorecepcji, w tym stosowanych w tej dziedzinie nowych metod badawczych. Jest jednym z 73 czasopism wydawnictwa Oxford University Press, tworzących Oxford Journals Medicine Collection i jednym z 36 czasopism Oxford Journals Life Sciences Collection. W roku 2010 uzyskało IF = 2,327 (średnia 5-letnia: 2.252). Zajęło miejsce:

Antyperspiranty są klasyfikowane przez amerykańską Agencję Żywności i Leków jako leki. Antyperspiranty mają za zadanie zatrzymać lub znacząco spowolnić proces wydzielania potu obniżając wilgotność środowiska, w którym są bakterie. Głównie używanymi związkami chemicznymi są chlorek glinu (coraz rzadziej), hydroksochlorek glinu i związki glinowo-cyrkonowe (najczęściej w postaci mieszanek aluminium zirconium trichlorohydrex gly i aluminium zirconium tetrachlorohydrex gly). Między kompleksowymi związkami glinu a elektrolitami potu zachodzi reakcja, której produkt ma postać żelu i formuje się czop zatykający przewody wyprowadzające gruczołów potowych. Czop ten zapobiega wydzielaniu potu przez gruczoły i jest usuwany podczas naturalnego procesu złuszczania naskórka. Sole glinu tworzą czop w inny sposób – wchodzą w interakcję z włóknami keratyny w przewodach wyprowadzających gruczołów potowych. Sole glinu działają również na pory nieco ściągająco, powodując ich obkurczanie. Blokada dużej liczby gruczołów potowych redukuje ilość wydzielanego w dole pachowym potu, efekt może być jednak osobniczo zmienny.

Związki kompleksowe (kompleksy, związki koordynacyjne) – związki chemiczne, które w swoim składzie chemicznym zawierają jeden lub więcej atomów centralnych, otoczonych przez inne atomy lub grupy atomów zwane ligandami, przy czym przynajmniej jedno wiązanie atomu centralnego z ligandem ma charakter wiązania koordynacyjnego.Keratyny – grupa nierozpuszczalnych w wodzie białek fibrylarnych wytwarzanych przez keratynocyty. Występują w formie miękkiej lub twardej. W komórkach nabłonkowych człowieka zidentyfikowano dwadzieścia izoform cytokeratyn o masie cząsteczkowej od 40 do 70 kDa, natomiast w komórkach innych ssaków wykazano około dziesięciu izoform tzw. keratyn twardych, obecnych w wytworach skóry: piórach, wełnie, rogach, paznokciach i innych. Z keratyny zbudowany jest zrogowaciały naskórek ssaków.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. B.L. Kuehl, K.S. Fyfe, N.H. Shear. Cutaneous cleansers. „Skin Therapy Lett”. 8 (3), s. 1–4, marzec 2003. PMID: 12858234 (ang.). 
  2. S. Stenzaly-Achtert i inni, Axillary pH and influence of deodorants, „Skin Res Technol”, 2, 6, 2000, s. 87–91, DOI10.1034/j.1600-0846.2000.006002087.x, PMID11428948 (ang.).
  3. J.D. Pierce, X.N. Zeng, E.V. Aronov, G. Preti i inni. Cross-adaptation of sweaty-smelling 3-methyl-2-hexenoic acid by a structurally-similar, pleasant-smelling odorant. „Chemical Senses”. 20 (4), s. 401–411, sierpień 1995. DOI: 10.1093/chemse/20.4.401. PMID: 8590025 (ang.). 
  4. Marc Paye, Howard I. Maibach, André O. Barel: Handbook of cosmetic science and technology. Wyd. 3. Informa Health Care, 2009, s. 703, 869. ISBN 1-4200-6963-2. (ang.)
  5. Cosmetics Q&A: Personal Care Products (ang.). U.S. Food and Drug Administration.
  6. V.A. Lukacs, H.C. Korting. Antiperspirants and deodorants--ingredients and evaluation. „Dermatosen in Beruf Und Umwelt”. 37 (2), s. 53–57, 1989. PMID: 2656175 (niem.). 
  7. Z.D. Draelos. Antiperspirants and the hyperhidrosis patient. „Dermatol Ther”. 14 (3), s. 220–224, wrzesień 2001. DOI: 10.1046/j.1529-8019.2001.01028.x (ang.). 
Pot – wydzielina gruczołów potowych. Składa się głównie z wody (~ 98%), soli (NaCl) (0,6-0,8 %), tłuszczów, mocznika, kwasu moczowego, amoniaku, kwasu mlekowego, węglowodanów, związków mineralnych (zawierających np. potas, wapń, magnez, żelazo). Jego skład zależy przede wszystkich od tego czy jest to pot wydzielany „przerywanie” (tj. fizjologicznie bez zwiększonej regulacji ciepłoty ciała; wydzielanie periodyczne – jedne gruczoły wydzielają, podczas gdy inne pozostają nieaktywne) czy wydzielany „stale”, (tzn. w okresie zwiększonej aktywności fizycznej lub zwiększonego stresu). Stężenie związków w pocie wzrasta przy wydzielaniu periodycznym, z powodu zwrotnego wchłaniania wody w kanalikach wyprowadzających. Zależy również od spożywanych pokarmów, warunków klimatycznych, czynników hormonalnych oraz współistniejących schorzeń.Cyrkon (Zr, łac. zirconium) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od minerału o tej samej nazwie – cyrkonu (ZrSiO4). Innym minerałem tego pierwiastka jest baddeleit (ZrO2).




Warto wiedzieć że... beta

Gruczoły potowe (łac. glandulae sudoriferae) – gruczoły cewkowate ssaków. Uchodzą wprost na powierzchni ciała lub do mieszka włosowego. Ich wydzieliną jest pot, który jest bezbarwny lub zabarwiony (czerwony u hipopotamów i kangurów, niebieskawy u dujkerów). Gruczoły te są silnie zredukowane u ssaków drapieżnych. Gruczoły potowe wydzielają pot, który poza wodą zawiera zbędne związki powstałe w procesie przemian metabolicznych. Pot jest płynem o odczynie kwaśnym, złożonym głównie z wody (98%); ponadto zawiera on ok. 0,8% roztworu fizjologicznego NaCl oraz niewielką ilość mocznika, kwasu moczowego i amoniaku.
Kremy - kosmetyki do pielęgnacji i ochrony skóry oraz włosów, stosowane bezpośrednio na skórę w celach pielęgnacyjnych. Występują w formie stałej lub półtłustej emulsji wodnotłuszczowej.
Chlorek glinu, AlCl3 – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu solnego i glinu. Jest białym ciałem stałym (produkty handlowe mogą mieć zabarwienie żółte). Związek bezwodny dymi na powietrzu z powodu hydrolizy spowodowanej parą wodną. Jest kwasem Lewisa i stosowany jest głównie jako katalizator w reakcji Friedla-Craftsa.
DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
Chelaty (związki chelatowe) – związki kompleksowe, w których organiczny ligand łączy się z jonem centralnym za pomocą więcej niż jednego wiązania koordynacyjnego. Jonem centralnym chelatowego związku kompleksowego jest najczęściej dwu- lub trójwartościowy kation metalu.
Kwas trans-3-metylo-2-heksenowy, C7H12O2 – organiczny związek chemiczny z grupy krótkołańcuchowe nienasyconych kwasów tłuszczowych o nieprzyjemnym zapachu. Jest wydzielany u człowieka wraz z potem w okolicy pachowej.
Skala pH – ilościowa skala kwasowości i zasadowości roztworów wodnych związków chemicznych. Skala ta jest oparta na aktywności jonów hydroniowych [H3O] w roztworach wodnych.

Reklama