Antropologia Augustyna z Hippony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ważną częścią filozofii Augustyna z Hippony jest jego antropologia filozoficzna, uznająca dualizm ontologiczny osoby ludzkiej. Naturę człowieka tworzy duchowa, niematerialna dusza i materialne ciało.

Dualizm co do substancji, dualizm ontologiczny – obok monizmu i pluralizmu, jedno z głównych stanowisk ontologicznych co do głównych klas substancji. Wyróżnia dwie: ciało (materię, substancję fizyczną) i ducha (substancję duchową).Corpus Christianorum (CC) - naukowa kolekcja serii wydawniczych zapoczątkowana i prowadzona przez benedyktynów w Turnhout (Belgia), publikowana w wydawnictwie Brepols. Celem projektu jest wydanie, w ramach współpracy międzynarodowej, wszystkich pism chrześcijańskich, greckich i łacińskich, okresu od ojców Kościoła do schyłku średniowiecza. Każdy z tomów jako owoc studiów filologicznych i krytyki tekstualnej, bez komentarzy i tłumaczeń, ma służyć za narzędzie pracy dla mediewistów i patrologów.

Podstawowa struktura człowieka[ | edytuj kod]

Augustyn z Hippony rozróżnia w strukturze metafizycznej człowieka dwie podstawowe, radykalnie różne od siebie substancje: duszę i ciało, utworzone z materii. Dusza jest substancją pozbawioną wymiarów przestrzennych, natomiast ciało posiada trzy wymiary i składa się z czterech elementów. W dyskusji z nauczycielem manichejskim Faustusem Augustyn streszcza swoją wizję natury człowieka:

Plotyn (gr. Πλωτῖνος Plotinos, ur. ok. 204 w Lykopolis w Egipcie, zm. 269) – filozof starożytny, twórca systemu filozoficznego zwanego neoplatonizmem. Młodość spędził w Aleksandrii. Tam w 28 roku życia rozpoczął studia filozoficzne pod okiem Ammoniosa Sakkasa. 12 lat później, ok. 244 roku, przeniósł się do Rzymu, gdzie założył własną szkołę (najpierw w Mitylenie, potem w Atenach).Wyznania /(łac.) Confessiones/ – dzieło teologiczne i filozoficzne w formie autobiografii autorstwa św. Augustyna z Hippony. Składa się z 13 ksiąg napisanych pomiędzy 397 a 401 r. n.e.
.mw-parser-output div.cytat{display:table;border:1px solid #aaa;padding:0;margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

Należy więc zapytać, jaki jest porządek natury w człowieku? Składa się człowiek z duszy i ciała: ale takimi są także zwierzęta. Nie ma żadnej wątpliwości, że dusza, naturalnym porządkiem rzeczy, ma kierować ciałem. W duszy człowieka znajduje się rozum, którego u zwierzęcia nie ma. (...) Nas przeto, których ciało martwe jest ze względu na grzech, i nasze ciała (...) ożywi Bóg przez mieszkającego w nas swego Ducha (por. Rz 8, 10-11).

O życiu szczęśliwym (De beata vita) – dialog Św. Augustyna napisany jesienią roku 386 w wiejskiej posiadłości Cassiciacum nieopodal Mediolanu, gdzie autor wraz ze swą matką i towarzyszami przygotowywał się do przyjęcia chrztu. Dialog podejmuje zagadnienie szczęścia i dróg do niego prowadzących. W rozmowie biorą udział, oprócz samego Augustyna, Monika – jego matka, brat Nawigiusz, uczniowie Trygecjusz i Licencjusz oraz siostrzeńcy Lastidianus i Rustikus, a także syn Augustyna – Adeodatus.O Trójcy Świętej (De Trinitate) – główne dzieło teologiczne św. Augustyna napisane w piętnastu księgach w latach 399-419. Traktat ten jest pierwszym napisanym w języku łacińskim syntetycznym wykładem nauki o Trójcy Świętej.

Relację wzajemną między tymi dwoma składowymi osoby ludzkiej Augustyn opisał także w De quantitate animae, definiując duszę:

Jest to pewna substancja o charakterze rozumnym, dostosowana do ciała, którym ma kierować

Różnicę metafizyczną między ciałem i duszą widział Augustyn w ich zdolności do zmienności. Dusza jest pod tym względem czymś pośrednim między całkowicie zmiennym ciałem a całkowicie niezmiennym Bogiem. Pisał o tym w 389 lub 390 r.:

Istnieje natura zmienna co do przestrzeni i czasu - ciało. Jest też natura niezmienna co do przestrzeni, ale zmienna co do czasu - dusza. A jest natura nie będąca zmienną ani co do przestrzeni, ani co do czasu - jest nią Bóg. To co postulowałem tu jako zmienne nazywa się stworzeniem, co niezmienne, Stwórcą.

Małżeństwo sakramentalne – związek monogamiczny mężczyzny i kobiety będący sakramentalnym znakiem miłości Chrystusa i Kościoła (por. Ef 5, 32). Tak rozumiany jest w Kościele katolickim, starokatolickim, prawosławnym oraz anglikańskim. Teologia protestancka nie uważa małżeństwa za sakrament, choć podkreśla jego świętość.Płeć – pojęcie odnoszące się do zróżnicowanie organizmów na męskie i żeńskie. Płeć zdeterminowana jest genetycznie. Podstawowym wyznacznikiem dla istnienia płci jest prokreacja. W odniesieniu do organizmów płci męskiej stosuje się określenia samiec i mężczyzna, a w odniesieniu do organizmów płci żeńskiej: samica i kobieta, odpowiednio dla zwierząt i ludzi.

Według M.-A. Vannier, postawienie duszy jako bytu pośredniego między materią i Bogiem było typowe dla neoplatonizmu i było inspirowane przez Porfirusza. Jednak jednocześnie w rozróżnieniu ontologicznym na to, co stworzone i to, co niestworzone widać zdecydowane odejście Augustyna od tej filozofii. Rozróżnienie to było jednym ze szczytowych punktów jego ontologii teologalnej i było rozumiane jako realne a nie tylko intelektualne, o czym świadczy także użyte w Wyznaniach, VII,10.16 pojęcie Regio disimilitudinis (Królestwo niepodobieństwa).

Zmartwychwstanie lub wskrzeszenie zmarłych (z łac. resurrectio mortuorum; gr. ανάστασις νεκρων /anastasis nekron/), przywrócenie do życia osób zmarłych.Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (UKSW) (łac. Universitas Cardinalis Stephani Wyszyński Varsoviae) – warszawski państwowy uniwersytet wywodzący się z Akademii Teologii Katolickiej.

Jak zauważa W.E. Mann, Augustyn wyznaje jednoznacznie dualistyczną koncepcję człowieka, ale jednocześnie nie podejmuje prób, jak czynili to Platon czy później Kartezjusz, wyjaśnienia wzajemnego metafizycznego powiązania duszy i ciała. Pozostaje przy stwierdzeniu, że są one metafizycznie odrębne, że o człowieczeństwie osoby decyduje złożenie tych dwóch substancji, oraz że dusza stanowi element wyższy tego złożenia, dlatego ma kierować ciałem. Augustyn porównuje relację duszy i ciała do relacji małżeńskiej: ciało twoje jest twoją małżonką – caro tua, coniux tua.

Ojcowie Kościoła (łac. Patres Ecclesiae) – pisarze i teologowie we wczesnym chrześcijaństwie, w epoce bezpośrednio po czasach apostolskich, aż do czasów średniowiecza. Pierwszymi Ojcami Kościoła byli Ojcowie Apostolscy (Patres apostolici), nazwani tak ze względu na to, iż uczestniczyli jeszcze w Kościele, któremu przewodzili Apostołowie lub pisali pod bezpośrednim wpływem życia Kościoła czasów apostolskich. Okres ojców trwał aż do VIII wieku. Doktryna starożytnych i wczesnośredniowiecznych ojców Kościoła, a także dział teologii zajmujący się ich nauczaniem, nazywa się patrystyką.Antropologia filozoficzna (filozofia człowieka) – dział filozofii zajmujący się kwestiami natury człowieka, jego bytem osobowym, działalnością, wyjaśnieniem jego miejsca we wszechświecie, przyrodzie i społeczeństwie.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Grzech pierworodny – w teologii chrześcijańskiej oznacza pierwszy grzech Adama i Ewy w raju popełniony pod wpływem pokusy szatana. Polegał on na uniesieniu się pychą i okazaniu nieposłuszeństwa wobec Boga poprzez spożycie z drzewa poznania dobra i zła owocu zakazanego.
List do Galatów [Ga], List do Galacjan [Gal] – jeden z listów św. Pawła z Tarsu, znajdujący się w Nowym Testamencie.
Dusza (hebr. נֶפֶש /nefesz/, łac. anima, gr. ψυχή /psyche/) – w filozofii pierwiastek życia, decydujący o tym, że osoba ludzka, zwierzę i roślina są bytami żywymi. W antropologii filozoficznej najczęściej przyjmuje się, że dusza rozumna jest, obok materialnego ciała, jednym z dwóch konstytutywnych elementów struktury bytu człowieka (dualizm ontologiczny).
Chrzest – w chrześcijaństwie obrzęd nawrócenia i oczyszczenia z grzechów, mający postać sakramentalnego obmycia wodą, któremu towarzyszy słowo (Ef 5,26). Zgodnie z wiarą chrześcijańską obrzęd ten ma znaczenie wcielenia w Chrystusa jako ukrzyżowanego i zmartwychwstałego Pana i łączy z Ludem Bożym Nowego Przymierza. Typowy obrzęd chrztu w chrześcijaństwie sprawowany jest w imię Trójcy Świętej: Ojca i Syna i Ducha Świętego – na polecenie samego założyciela Chrystusa (Mt 18,18-20).
O wolnej woli /De libero arbitrio/ – wczesny antymanichejski traktat św. Augustyna z Hippony napisany w latach 388-395.
Materia ((łac.) materia) to byt rozciągający się w przestrzeni i w czasie, chociaż położenie obiektów materialnych nie musi być jednoznacznie określone. Materia jest jednym z podstawowych pojęć, jednak od początków filozofii była rozpatrywana i rozumiana w różny sposób.
Ireneusz z Lyonu, łac. Irenaeus, gr. Eirenaios, (ur. ok. 140 w Smyrnie, w Azji Mniejszej, zm. ok. 202 w Lyonie) – biskup Vienne, teolog, apologeta, ojciec Kościoła, męczennik i święty Kościoła katolickiego.

Reklama