Anglicyzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Anglicyzmelement językowy występujący w danym języku, zaczerpnięty z języka angielskiego.

Snježana Kordić (ur. 29 października 1964, w Osijeku) – chorwacka kroatystka, językoznawca, doktor habilitowany nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki. Stała się znana poza kręgami lingwistycznymi jako autorka książki Język i nacjonalizm. Świadczy o tym duża ilość wywiadów z autorką (ponad trzydzieści) i reakcje w mediach.Język narodowy – mowa będąca środkiem komunikacji wśród przedstawicieli określonego narodu, postrzegana jako podstawowy wyznacznik jego tożsamości. Z tej perspektywy podkreśla odrębność jednego narodu od drugiego, pełniąc funkcję symboliczną. Język narodowy może być zarazem językiem urzędowym, służącym celom utylitarnym.

Współczesna ekspansja anglicyzmów wynika z globalnego wpływu angielszczyzny na inne języki. Krytycy językowi uważają to zjawisko za ujemne, usiłując je zwalczać, m.in. przez promocję rodzimych określeń (gdy takowe są łatwo dostępne). Z jednej strony docenia się powszechność języka angielskiego jako języka kontaktów międzynarodowych, wspiera się popularyzację tej mowy, z drugiej strony pojawia się zaś przekonanie, że wszechobecność angielszczyzny może mieć negatywny wpływ na języki narodowe i standardy językowe poszczególnych narodów. Ekspansywność anglicyzmów bywa postrzegana jako zagrożenie dla suwerenności języka.

Jiří Kraus (ur. 15 maja 1935 w Pradze) – czeski językoznawca, leksykograf i tłumacz. Po ukończeniu Akademii Biznesu podjął studia języka czeskiego i rosyjskiego na Wyższej Szkole Języka Rosyjskiego i Literatury w Pradze. W latach 1994–2002 był dyrektorem Instytutu Języka Czeskiego; w roku 1995 został mianowany profesorem. Jest członkiem Stowarzyszenia Stenografów Czeskich. Germanizm (od Germania – łacińska nazwa Niemiec) – wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka niemieckiego (lub innych języków germańskich). Wyróżnia się germanizmy:

W języku polskim anglicyzmy uważane są za kolejną falę neologizmów po masowych zapożyczeniach z francuskiego, niemieckiego i innych języków. Słowa zaczerpnięte z języków obcych stopniowo zadomawiają się w języku, co wiąże się często z adaptacją ich pisowni. Przykładem może być słowo „mecz”, które jest anglicyzmem – jeszcze w latach 30. XX wieku zapisywano je jako „match”.

Juraj Dolník (ur. 20 sierpnia 1942 w miejscowości Irsa) – słowacki językoznawca. Zajmuje się językoznawstwem ogólnym i badaniami nad współczesnym językiem słowackim, zwłaszcza semantyką leksykalną. Redaktor czasopism językoznawczych (m.in. „Jazykovedný časopis”, „Slovenská reč”). Preskryptywizm (łac. praescribere „przepisywać, ordynować”; także: normatywizm) – dążność do formułowania norm i wzorców posługiwania się językiem naturalnym, z zamiarem wywarcia wpływu na jego użytkowników, aby trzymali się proponowanych środków. Prawidła te mogą regulować aspekty języka takie jak wymowa, fleksja, leksyka, semantyka, składnia i frazeologia, a także konwencje zewnętrznojęzykowe takie jak ortografia i interpunkcja. Dążeniom preskryptywnym towarzyszy zwykle tendencja do określania nieaprobowanych form jako z gruntu „gorszych”, „niewłaściwych” bądź „nielogicznych”; związane są z nimi również normatywne koncepcje błędu i poprawności językowej. Formalny normatywizm bywa uwarunkowany powstawaniem państw narodowych i kształtowaniem się ustandaryzowanych języków ogólnych, postrzeganych jako symbole jedności narodowej, a także dążeniami regularyzacyjnymi wynikającymi z rozwoju techniki i piśmienności.

Domeny wpływu anglicyzmów[ | edytuj kod]

Sfery tematyczne, na które anglicyzmy mają największy wpływ, to:

  • terminologia naukowo-techniczna: flesz, kompakt, komputer, kontener, stres, trend, walkman;
  • sport: aut, badminton, bekhend, bobslej, debel, derby, doping, dżokej, forhend, hokej, lider, mecz, net, open, outsider, ring, rugby, set, team, tenis, walkower;
  • kultura i rozrywka: bestseller, blues, camping, country, disco, DJ (disc jockey), drink, fan, happening, heavy metal, horror, hit, hobby, jazz, longplay, musical, party, playback, pop, pub, puzzle, quiz, remake, rock, science-fiction, selfie, serial, singiel, show, thriller, wideoklip;
  • słownictwo komputerowe: driver, joystick, mysz (kalka semantyczna), serwer, skaner, spam;
  • ekonomia, handel, przedsiębiorczość: biznes, biznesmen, bizneswoman, boom, boss, broker, holding, joint venture, leasing, menedżer, monitoring, sponsor;
  • moda: dżersej, dżinsy, klipsy, lycra, topless;
  • polityka: budżet, lider (partii), lobby, rating, establishment;
  • zdrowie i uroda: aerobic, lifting, jogging, peeling;
  • życie codzienne: baby-sitter, happy end, hobby, logo, marker, market, mobbing, notebook, puzzle, ranking, snack bar, scrabble, show, teflon, weekend;
  • żywność: cheeseburger, chipsy, dressing, fast food, grill, hamburger, hot dog, lunch, popcorn, sandwich, smoothie, steakhouse, tost.
  • Zapożyczenia ukryte (kalki językowe):

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Polonizm – element językowy zapożyczony z języka polskiego, funkcjonujący na gruncie innego języka. Duża liczba polonizmów jest zawarta w języku rosyjskim i niemieckim.
  • dokładnie – słowo używane np. w Zdenerwował cię? – Dokładnie! – dokładnie używane jako wykrzyknik wyrażający zgodę (polskie oczywiście!, pewnie, że tak!, no właśnie!), nie zaś precyzję działania bądź wykonania, uchodzi za kalkę ang. exactly mającego sens jak podano (również: właściwie w pytaniach o szczegóły; where exactly were you sleeping? – gdzie właściwie spałeś?), choć sam wyraz exact niesie ze sobą znaczenie ścisłości, dokładności, precyzji;
  • obraz: obraz amerykańskiego reżysera – obraz w znaczeniu „film” jest dosłownym odwzorowaniem ang. picture pochodzącym od motion picture, dosł. ruchomy obraz;
  • produkcja: produkcja nominowana do „Oscara” – produkcja w znaczeniu „film” jest kalką semantyczną ang. production;
  • definiować: trudno mi zdefiniować swoje uczucia – definiować w znaczeniu „nazywać”, „określać” jest bezpośrednim odwzorowaniem ang. to define;
  • wydawać się być: on wydaje się być mądry, zamiast on wydaje się mądry jest dosłownym odwzorowaniem angielskiej konstrukcji he seems to be clever.
  • Żargon internetowy jest wyjątkowo podatny na wpływ języka angielskiego, co szczególnie widać w popularnych skrótach w rodzaju IM(H)O (in my (humble) opinion „moim (skromnym) zdaniem”), BTW (by the way „swoją drogą”) czy OMG (oh my God „o mój Boże”). Podobnie ma się sprawa ze środowiskiem graczy komputerowych, w którym zdecydowanie przeważają określenia takie jak single player (zamiast „tryb jednoosobowy”), multiplayer (zamiast „tryb wieloosobowy”), combos (zamiast „kombinacja ciosów”), quest (zamiast „zadanie”) czy achievement (zamiast „osiągnięcie”). Niewielki odsetek tytułów gier zostaje spolszczonych (zwykle w przypadku adaptacji utworów czy gier dla dzieci). Stosowanie anglicyzmów zwykle wynika z faktu, że angielski odpowiednik danego słowa jest krótszy; jeżeli tak nie jest, pozostaje się przy polskiej nazwie.

    Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.Kalka językowa lub odbitka językowa – bezpośrednie przetłumaczenie wyrazu lub całego zwrotu z języka obcego na język ojczysty, bez uwzględnienia istniejących ojczystych wyrazów opisujących to samo pojęcie, rzecz.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Czechizm, bohemizm (od Bohemia - łacińska nazwa Czech) – rodzaj barbaryzmu; wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka czeskiego i funkcjonująca stale w obrębie innego języka. Słowo "czechizm" może też oznaczać doraźne wprowadzenie elementów języka czeskiego do tekstu, np. w celach artystycznych lub stylizacyjnych.
    Rusycyzmy to zapożyczenia rosyjskie, wyrazy, ich znaczenia i formy, związki wyrazowe i konstrukcje językowe przejęte lub wzorowane na języku rosyjskim.
    Język niderlandzki (nid. Nederlandse taal, Nederlands, niekiedy również określany jako język holenderski, język flamandzki) – język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie i dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankońskich).
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Mirosław Tomasz Bańko (ur. 1959) – polski językoznawca i leksykograf, doktor habilitowany, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego. Zatrudniony w Wydawnictwie Naukowym PWN, gdzie pełni funkcję redaktora naczelnego Redakcji Słowników Języka Polskiego i prowadzi internetową poradnię językową. Autor bądź współautor słowników i poradników językowych.
    Deskryptywizm (łac. describere „opisywać”) – dążność do opisowego ujmowania zachowań językowych. Deskryptywizm zakłada obiektywny i systematyczny opis języka, odwierciedlający empiryczne fakty praktyki językowej. Podejście to przeciwstawia się preskryptywizmowi, którego celem jest propagowanie pewnej formy języka oraz formułowanie i egzekwowanie jej zasad, zwłaszcza w kontekstach edukacyjnych.
    James Robert Dunlop Milroy (ur. 1933 w Portpatrick, zm. 2017) – brytyjski językoznawca i socjolingwista. Wykładał na uniwersytetach w Kolorado, Leeds, Manchesterze i Belfaście. Do jego zainteresowań naukowych należały: językoznawstwo historyczne, socjolingwistyka oraz historia języków germańskich.

    Reklama